Spieratrofie en herstel van spierkracht – gerichte stimulatie
Spieren zijn „gebruikgevoelig”: als u ze langere tijd niet belast – bijvoorbeeld door een operatie, gips, bedrust of ziekte – verliezen ze snel kracht en massa. Dit noemen we spieratrofie. Het goede nieuws is dat dit proces in veel gevallen kan worden vertraagd en dat verloren spierkracht weer kan worden opgebouwd. Naast bewegen en fysiotherapie kan ook elektrische spierstimulatie (EMS) hierbij een belangrijke ondersteuning zijn: door van buitenaf opgewekte spiercontracties wordt de spier getraind, ook wanneer vrijwillige beweging beperkt is – bijvoorbeeld direct na een operatie, wanneer het gewricht nog niet mag bewegen.
Wanneer kan stimulatie helpen?
EMS is vooral in twee situaties nuttig: (1) bij het voorkomen van atrofie wanneer bewegingsgebrek (operatie, immobilisatie, ziekte) dreigt, en (2) bij het opbouwen van verloren spierkracht en spiermassa tijdens het herstel. Belangrijk om te weten: herstel van spierkracht is een proces met meerdere factoren – EMS geeft samen met bewegingstherapie, geleidelijke belasting en goede voeding het beste resultaat, niet op zichzelf. Bespreek het gebruik bij voorkeur met uw behandelend arts of fysiotherapeut.
De UniPro is een 2-kanaals multifunctioneel elektrotherapie-apparaat dat TENS, EMS, microstroom en interferentiële (IF) behandelingen biedt.
Premium 400 multifunctioneel elektrotherapie-apparaat. TENS / EMS / MCR-MENS / FES / iontoforese. Speciale programma's: hardlopen, langlaufen, vechtsport, tennis, voetbal, wielrennen. 4 kanalen, op accu.
Instapmodel spierstimulator (EMS)
Genesy 300 Pro multifunctioneel elektrotherapie-apparaat. TENS / EMS / MCR‑MENS / FES / iontoforese. 4 kanalen, op accu.
Globus Genesy 1500 één apparaat – honderden toepassingen voor diverse klachten.
2-kanaals TENS | EMS | iontoforese-apparaat. 60 programma's voor pijnverlichting, revalidatie, iontoforese en incontinentie.
Genesy 600 multifunctioneel elektrotherapie-apparaat. TENS / EMS / MCR-MENS / FES / iontoforese / denervatie. 4 kanalen, op accu.
De Globus Genesy 3000: één apparaat — honderden klachten.
Moves Wide Loop is een uiterst praktisch en veelzijdig elastisch lusje, 7,5 cm breed, dat tot 200% rek kan bieden. Ideaal voor spierversterking, rekken en revalidatiedoeleinden. Klein van formaat met verschillende weerstandsniveaus. Uitstekend voor thuisgebruik of in de praktijk, geschikt voor sporters en patiënten.
Inhoud van de prijs: 1 stuk beige Moves Loop (30 x 7,5 cm)
Welk apparaat is geschikt?
Het juiste apparaat hangt af van de oorzaak van het spierverlies en van de neurologische toestand van de spier. Hieronder zetten we de meest voorkomende situaties op een rij – voor de concrete keuze kunnen uw behandelend arts of fysiotherapeut u het beste helpen.
Wanneer de zenuwvoorziening van de spier intact is en de spier alleen door bewegingsgebrek (operatie, gips, bedrust) verzwakt is, is klassieke EMS/NMES geschikt. Als alleen het herstel van spierkracht het doel is, kan een eenvoudiger, gericht apparaat, zoals Rehalito, een goede eerste keuze zijn. Als u het apparaat voor meerdere klachten of verschillende fasen van het herstel wilt gebruiken, bieden veelzijdige apparaten, zoals Myolito, MyoBravo, Genesy 300 Pro en Premium 400, programma's voor het opbouwen van spierkracht en spiermassa, het verbeteren van de bloedsomloop en pijnverlichting. Dat is praktisch, omdat u met één apparaat meerdere fasen van het herstel kunt ondersteunen – bijvoorbeeld al direct na de operatie, wanneer het gewricht nog niet mag bewegen.
Sommige ziekten beschadigen rechtstreeks het spierweefsel of de zenuwen die naar de spier lopen. Dit leidt tot geleidelijke verzwakking en atrofie van de spieren. Het doel van stimulatie is dan om de aanwezige spiermassa en functie zo lang mogelijk te behouden – maar de juiste methode hangt af van de aard van de ziekte. Daarom moet de behandeling altijd door de behandelend arts worden aangestuurd. Ook hier kunnen veelzijdige apparaten nuttig zijn, met het programma dat de specialist adviseert.
Als de zenuwverbinding met de spier beschadigd is, bijvoorbeeld na zenuwletsel of een verlamming, is klassieke EMS niet voldoende. Dan is speciale selectieve stimulatiestroom met lange impulsen nodig. Sommige apparaten uit het hogere segment, zoals Genesy 600, 1500 en 3000, bevatten naast klassieke programma's ook de golfvormen die nodig zijn voor de behandeling van een gedenerveerde spier. Als deze situatie op u van toepassing is, kan uw behandelend arts aangeven welk apparaat en programma geschikt zijn. Meer informatie vindt u ook op de pagina over perifere verlamming.
Naast elektrostimulatie is geleidelijke, actieve beweging onmisbaar voor het herstel van spierkracht. Een actieve-passieve pedaaltrainer voor bewegingstherapie helpt hierbij: u kunt hem gebruiken met instelbare weerstand en ook met door het apparaat ondersteunde, passieve beweging. Zo kunnen verzwakte, weinig belastbare arm- en beenspieren geleidelijk sterker worden. De trainer vormt een goede aanvulling op EMS-behandeling – stimulatie en actieve beweging samen geven het beste resultaat.
U hoeft niet alles tegelijk te doen – en het apparaat doet het niet alleen
Voor het meeste herstel is één goed gekozen, veelzijdig apparaat voldoende. Daarmee kunt u meerdere fasen van het herstel ondersteunen. Belangrijk: herstel van spierkracht is een proces met meerdere factoren – EMS werkt samen met geleidelijke bewegingstherapie, belasting en goede voeding. Wanneer u verbetering bereikt, moet u regelmatig blijven bewegen of stimuleren om de opgebouwde spierkracht te behouden, omdat de kracht na stoppen weer kan afnemen.
Belangrijke informatie
Elektrische spierstimulatie is een nuttig, medicijnvrij hulpmiddel bij revalidatie, maar vervangt niet de medische behandeling, fysiotherapie en bewegingstherapie – het is een aanvulling daarop. De oorzaak van spieratrofie door een ziekte moet altijd door een arts worden onderzocht, omdat de juiste behandeling afhangt van de oorzaak. EMS heeft contra-indicaties: het mag niet worden toegepast bij een geïmplanteerd elektrisch apparaat (pacemaker, ICD), een actieve of onbekende tumor in het behandelde gebied, acute diepe veneuze trombose of een recente spier-, pees- of bandblessure met bloeding. Bij een verse operatiewond en bij epilepsie mag het alleen met toestemming van een arts worden gebruikt. Bespreek vóór de keuze van het apparaat en de instelling van het programma uw keuze met uw behandelend arts of fysiotherapeut.
Wilt u de details beter begrijpen?
Dr. Zsolt Zátrok bespreekt het onderwerp in uitgebreide artikelen. Over het proces van spieratrofie – hoe en binnen welke termijn spierverlies begint: Spieratrofie: de afbraak van spierweefsel →. Over het terugwinnen van verloren spierkracht en de plaats van EMS in een uitgebreid revalidatieprogramma: Verloren spierkracht terugwinnen →
Veelgestelde vragen
Een groot voordeel van EMS is juist dat het in veel gevallen al in de vroege fase na een operatie kan worden toegepast: de spier wordt getraind zonder het gewricht te bewegen, wat kort na een operatie vaak niet is toegestaan. Rond een verse operatiewond en voordat u met de behandeling begint, moet u echter altijd toestemming vragen aan uw behandelend arts. Die kan aangeven wanneer en hoe u veilig kunt beginnen.
Op zichzelf geeft het slechts een gedeeltelijk resultaat. Herstel van spierkracht is een proces met meerdere factoren: EMS werkt samen met geleidelijke bewegingstherapie, belasting en goede voeding. Stimulatie is vooral waardevol wanneer vrijwillige beweging nog beperkt is. Zodra de beweging terugkeert, moet u die ook opnemen in de behandeling. De combinatie van methoden geeft het beste resultaat, volgens de aanwijzingen van uw fysiotherapeut.
Bij het meeste spierverlies na een operatie of door bewegingsgebrek is een goed gekozen, veelzijdig EMS-apparaat voldoende. Dit ondersteunt meerdere fasen van het herstel. Als de zenuwverbinding met de spier beschadigd is, is een ander apparaat nodig, met selectieve stimulatiestroom. Bij spieratrofie door een ziekte is het advies van de behandelend arts doorslaggevend. Als u twijfelt, is een veelzijdig apparaat vaak een goede keuze, maar bespreek uw beslissing met een deskundige.
Dat hangt af van de situatie. Tijdens het herstel is regelmatige behandeling het doel. Als u de gewenste spierkracht hebt bereikt, moet u blijven bewegen of stimuleren om die te behouden, omdat de kracht na volledig stoppen binnen enkele weken weer kan afnemen. Regelmaat blijft dus ook op langere termijn belangrijk. Stel de precieze planning en de onderhoudsfase samen met uw fysiotherapeut op.
EMS mag niet worden toegepast bij een geïmplanteerd elektrisch apparaat (pacemaker, ICD), een actieve of onbekende tumor in het behandelde gebied, acute diepe veneuze trombose of een recente spier-, pees- of bandblessure met bloeding. Bij een verse operatiewond en bij epilepsie mag EMS alleen met toestemming en onder toezicht van een arts worden gebruikt. Als een van deze situaties op u van toepassing is, overleg dan altijd met uw behandelend arts voordat u het apparaat gebruikt.
