De masseur en de hem ondersteunende technologie

Massage is een van de oudste natuurlijke methoden om spieren te behandelen en daarmee gewrichten, banden en indirect ook de algemene conditie van het hele lichaam te verbeteren. Eeuwenlang wordt de massage door de masseur uitgevoerd, waarbij hij zijn twee sterke armen als instrument gebruikt. Tot nu toe had het weinig zin dat te heroverwegen, maar de technologische ontwikkeling heeft een niveau bereikt waarop het de moeite waard kan zijn. Het werk van masseurs kan inmiddels zowel eenvoudiger als effectiever worden gemaakt. Ik bespreek waar dat in zit.

Over technologische vooruitgang

Volgens de algemene wetenschappelijke opvatting zette het gebruik van gereedschap al het proces van menswording in gang. Technologische vooruitgang verandert de mensheid voortdurend. De generaties die nu leven, kunnen getuige zijn van de grootste versnelling in die ontwikkeling.

Ons leven wordt door talloze apparaten comfortabeler en veiliger gemaakt. In de afgelopen decennia zijn ook de voorwaarden van veel beroepen veranderd. Sommige beroepen maakte de vooruitgang overbodig, andere werden efficiënter en er ontstonden bovendien veel nieuwe.

Wat zouden timmerlieden doen zonder kettingzaag, boor- en schroefmachines? Wat zou de landbouw doen zonder tractor en combine? En de arts zonder verdovingsapparatuur of operatietafel? Hoe zou je je werk doen zonder computer? Hoe zou je communiceren zonder telefoon?

Technologie — of je het nu leuk vindt of niet — verandert de zaken. Dat staat vast.

Wat is massage en wie is de masseur

Massage is een van de oudste natuurlijke methoden die wordt toegepast ter preventie en behandeling van ziekten en ter verbetering van het welzijn. De masseur voert met zijn twee handen bepaalde grepen uit op het oppervlak van het lichaam. Deze mechanische prikkels veroorzaken het effect. Massage werkt op de huid, de spieren, de bloedcirculatie en de zenuwen en helpt daardoor het herstelproces.

Het grootste effect heeft het op de spieren. Het activeert het parasympathische zenuwstelsel en vermindert onwillekeurige spierspanning. Door stimulatie van de sensibele zenuwuiteinden geeft het een gevoel van veiligheid, plezier, zelfvertrouwen, warmte, energie en kracht. Daarmee draagt het bij aan verbetering van het immuunsysteem en de afweer van het lichaam. Het stimuleert de bloedcirculatie in de spieren en draagt zo bij aan het verwijderen van afvalstoffen en aan regeneratieprocessen.

De meeste mensen gaan naar de masseur wanneer hun spieren gespannen zijn, ze pijn hebben die vanuit de spieren begint, of wanneer ze zich moe en futloos voelen. De masseur verlicht de spanning en vermindert de klachten door de spieren zacht of juist krachtig te bewerken, en vult met aanraking als het ware de energiereserves aan. In de meeste gevallen is daarvoor het gebruik van twee handen voldoende.

Multimodale behandeling

Je hebt vast al gemerkt dat er evenveel gevallen zijn als mensen. Zelfs bij eeneiige tweelingen zijn er verschillen. Bovendien leeft iedereen anders, eet anders, beweegt verschillend, enz. Omdat iedereen anders is, is er ook geen universele behandeling voor ziekten. Er bestaat momenteel geen enkele medische methode die voor alle patiënten hetzelfde effect heeft en volledig herstel garandeert.

Omdat ieder mens anders is, heeft iedereen een unieke, verschillende behandeling nodig. Van tevoren kun je niet zeggen welke behandeling voor een bepaald individu het beste zal zijn. Je hebt bijvoorbeeld misschien al gemerkt dat twee cliënten met ogenschijnlijk dezelfde klacht anders op exact dezelfde massage reageren. De ene voelt al verlichting na de eerste keer, de andere verslechtert juist.

Een groot deel van de hedendaagse aandoeningen vereist een multimodale behandeling. Dat betekent dat je niet één enkele methode moet toepassen om een aandoening of staat te behandelen, maar meerdere tegelijk.

Een eenvoudig voorbeeld is rugpijn door werk achter een monitor. Dit wordt veroorzaakt door een slechte zithouding, een te laag geplaatste monitor en langdurig forceren. Door de aanhoudende spanning in de nek-, schouder- en bovenrugspieren en de verkramping van de borstspieren gaat de nek naar voren hangen, wordt de rug ronder en vallen de schouders naar voren.

Massage alleen kan de toestand slechts tijdelijk verlichten. Zonder het vervangen van de stoel, het omhoog brengen van de monitor, het ontspannen van de borstspieren en het versterken van de nek- en rugspieren kun je zo vaak masseren als je wilt, je zult de klachten niet oplossen. Eén enkele methode biedt dus geen oplossing; pas je meerdere methoden tegelijk toe, dan tellen de gunstige effecten bij elkaar op en leidt dat gezamenlijk tot verbetering.

Mijn standaardvoorbeeld is klussen. Als je een vogelhuisje wilt maken maar alleen een hamer hebt, komt het nooit af. Je hebt een zaag nodig om de planken op maat te zagen. Een boor om de invliegopening te maken. Een hamer en spijkers om de planken samen te voegen. Een haak om het aan een tak op te hangen.

Als je al het gereedschap hebt, maar het verkeerd gebruikt (met de hamer willen zagen, met de zaag willen timmeren), zal het resultaat ook niet goed zijn. Gebruik je ze op de juiste manier en in de juiste volgorde, dan is het nestje klaar.

Voor elke aandoening kunnen meerdere methoden worden toegepast. Maar het is altijd verschillend wat je als eerste inzet en ook met welke andere middelen het verstandig is het te combineren. Dat vereist kennis. Bijvoorbeeld hoe een apparaat werkt en waarin het kan helpen. Laten we enkele voorbeelden bekijken!

Masseur en technologie

Als je masseur bent, kan het zinvol zijn je praktijk met technische apparatuur aan te vullen, omdat een goed gekozen apparaat een meerwaarde biedt voor jou en je patiënt die met de handen niet te bereiken is. Daardoor wordt het effect van je behandeling sterker dan wanneer je alleen masseert.

Bijvoorbeeld: acute pijn kan door massage verergeren. Als je het pijnlijke punt aanraakt, spannen de omliggende spieren reflexmatig nog meer aan en neemt de pijn toe. Terwijl ze juist kwamen om de pijn te laten afnemen. Met aanrakingen kun je de pijn wel langzaam verminderen, maar meestal niet wegnemen. Een voorafgaande TENS- of microstroom (MENS)-behandeling daarentegen schakelt de pijngeleiding uit en vermindert zo de pijnwaarneming. Dat kun je met je handen niet bereiken.

Of neem peesschedeontstekingen (bijv. Achilles, plantaire fascitis): herstel zou worden bevorderd door verbetering en verhoging van de bloedcirculatie. Met de hand kun je slechts minimale circulatieverbetering bereiken. Niet zo met therapeutische ultrageluid of met een spierstimulator, die de bloedcirculatie tot drie- tot viermaal kunnen verhogen. Bovendien ontspannen ze de spier-peesovergang en bereiden ze deze voor op de behandeling. Zo kun je al veel effectiever masseren.

Je kunt maar zoveel bereiken met medicinale crèmes: de werkzame stoffen dringen hooguit enkele millimeters door; de huid is er immers op gericht het binnendringen van vreemde stoffen te verhinderen. Ultrageluid- en iontoforesebehandelingen maken de huid losser, openen de poriën en je kunt de werkzame stof dieper in huid, pezen, spieren en gewrichten "pompen", waardoor het effect versterkt wordt.

Bij een patiënt die krachtverlies heeft na een operatie kun je zijn spieren zo lang kneden als je wilt, maar daarmee vergroot je de spierkracht niet. Spierstimulatie is juist daarvoor bedoeld. Voeg stimulatie toe aan de massage en je krijgt betere resultaten en tevredener cliënten.

Gewrichtsontstekingen kun je met massage niet wezenlijk beïnvloeden, omdat je met de handen de energieproductie van cellen niet kunt stimuleren (wat nodig is om het herstel te versnellen). Softlaser, pulsende magneettherapie of microstroom kunnen hier echter wel bij helpen door de energieproductie van cellen tot wel acht keer te verhogen, het herstel van het membraanpotentiaal van cellen te bevorderen en de mitochondriale eiwitsynthese te stimuleren.

Ik kan nog veel gebruiksmogelijkheden opsommen.

Eén ding is zeker: technische apparaten helpen de masseur betere resultaten te bereiken. Je cliënt is ook tevredener. En goed nieuws verspreidt zich snel.