Waarvoor wordt een steroïde-injectie gebruikt?
Een lokale steroïde-injectie wordt toegepast bij verschillende bewegingsapparaatproblemen:
- Gewrichtsontstekingen (artritis, reumatoïde artritis)
- Bursitis (slijmbeursontsteking)
- Peesontsteking en peesschedeontsteking
- Gewrichtspijn door kraakbeenslijtage
- Jichtaanvallen
- Pijn door een hielspoor
- Pijn vanuit de wervelkolom (epidurale injectie)
Kernidee
Een steroïde-injectie is vooral een symptomatische behandeling. De injectie kan pijn en ontsteking snel verminderen, maar het is belangrijk te weten dat de onderliggende aandoening er niet door geneest.
Hoe werkt het?
Corticosteroïden remmen de ontstekingsreactie van het lichaam en een overmatige activiteit van het immuunsysteem. Wanneer het geneesmiddel rechtstreeks in het ontstoken gebied wordt toegediend, komt de werkzame stof direct op de doelplaats terecht. De stof hoeft niet door het spijsverteringsstelsel te gaan, waar ze zou worden afgebroken.
Het lokale anestheticum dat vaak onderdeel is van de injectie, kan direct pijnstilling geven. De werking van het steroïde begint meestal binnen 24-72 uur en kan weken tot maanden aanhouden.
Voor wie wel en voor wie niet?
Wanneer kan het bijzonder nuttig zijn?
Een steroïde-injectie kan effectief zijn als:
- u zich in een acute ontstekingsfase bevindt (bijvoorbeeld bij een jichtaanval)
- er een plaatselijk probleem in één of twee gewrichten is
- de pijn revalidatie of fysiotherapie beperkt
- andere behandelingen (geneesmiddelen, fysiotherapie) op zichzelf niet voldoende zijn
- u tijd nodig heeft totdat het effect van de revalidatie zich ontwikkelt
Wanneer mag u GEEN steroïde-injectie krijgen?
Een steroïde-injectie is gecontra-indiceerd bij de volgende situaties:
- Actieve infectie op de injectieplaats of ergens in het lichaam
- Gewrichtsprothese – injecteren in een kunstgewricht is verboden
- Botbreuk in het te behandelen gebied
- Gebruik van bloedverdunners – verhoogd bloedingsrisico (meld dit vooraf aan uw arts)
- Allergie voor corticosteroïden of het lokale anestheticum
- Slecht gereguleerde diabetes – een steroïde verhoogt tijdelijk de bloedsuikerspiegel
Belangrijke informatie
Als u de afgelopen twee weken koorts of een verkoudheid had, of antibiotica heeft gebruikt, meld dit dan vóór de behandeling aan uw arts.
Voordat u een steroïde-injectie krijgt
Voor een veilige behandeling moet u uw arts informeren als u:
- bloedverdunners of antistollingsmiddelen gebruikt
- diabetes heeft
- osteoporose heeft
- een hoge bloeddruk heeft
- eerder een allergische reactie op een injectie heeft gehad
- de afgelopen weken koorts of een infectieziekte heeft gehad
- zwanger bent of borstvoeding geeft
Mogelijke risico’s van een steroïde-injectie
Na één enkele injectie komen bijwerkingen zelden voor. Het risico neemt toe als u herhaaldelijk en vaak in hetzelfde gebied wordt geïnjecteerd.1
Lokale bijwerkingen
- Tijdelijke toename van de pijn (steroïdeflare): kan gedurende 24-48 uur na de injectie optreden en verdwijnt meestal vanzelf
- Verkleuring van de huid: de huid kan op de injectieplaats lichter worden
- Dunner worden van huid en weke delen: kan na herhaalde injecties optreden
- Infectie: een zeldzame maar ernstige complicatie (in 1:10.000-50.000 gevallen)2
Risico’s voor het gewricht
Recent onderzoek laat zien dat de langetermijneffecten van herhaalde steroïde-injecties in gewrichten niet altijd gunstig zijn:
- Versnelde afbraak van kraakbeen: volgens sommige onderzoeken kunnen steroïde-injecties de afbraak van gewrichtskraakbeen versnellen3
- Veranderingen in de botstructuur: in zeldzame gevallen kunnen een subchondrale insufficiëntiefractuur of osteonecrose optreden4
- Verzwakking van pezen: herhaalde injecties in de buurt van een pees kunnen het risico op een peesscheur vergroten
Systemische effecten
Hoewel een lokale injectie minder systemische bijwerkingen veroorzaakt dan steroïden in tabletvorm, kunnen bepaalde effecten optreden:
- Tijdelijke roodheid van het gezicht en een warm gevoel
- Verhoging van de bloedsuikerspiegel (bij mensen met diabetes is controle belangrijk)
- Tijdelijke remming van de bijnierfunctie na hogere doses
Rode vlaggen – wanneer moet u direct een arts bellen?
Waarschuwingssignalen na de injectie
Let na de injectie op de volgende waarschuwingssignalen. Neem onmiddellijk contact op met uw arts als u een van deze signalen ervaart:
- Toenemende pijn die langer dan 48 uur aanhoudt – de pijn verbetert niet, maar wordt erger
- Toenemende zwelling en roodheid op de injectieplaats
- Koorts (boven 38°C) na de injectie
- Rillingen
- Het gewricht voelt warm en gespannen aan
- Etter of vochtverlies op de prikplaats
Deze klachten kunnen wijzen op een infectie, waarvoor dringend medische hulp nodig is.
Wat doet u na de injectie?
Wat u de eerste 24-48 uur moet doen
- Bescherm het behandelde gebied: vermijd inspannende activiteiten
- Bij een schouderinjectie: til geen zware voorwerpen
- Bij een knie-injectie: vermijd langdurig staan, hardlopen en springen
- Bij pijn: koel het gebied, maar gebruik GEEN warmtekussen
- Neem alleen een douche: ga niet in bad en bezoek geen badhuis of zwembad
- Let op de klachten: meld het aan uw arts als het gebied na 48 uur nog pijnlijk, gezwollen of rood is
Hoe vaak kan een steroïde-injectie worden herhaald?
Herhaalde steroïde-injecties kunnen het gewrichtskraakbeen en de botstructuur beschadigen.3 Daarom moet het aantal behandelingen worden beperkt:
- Tussen twee injecties moet meestal minimaal 6-12 weken zitten
- In hetzelfde gewricht mag de injectie maximaal 3-4 keer per jaar worden toegediend
- De exacte frequentie hangt af van het gebruikte middel en uw persoonlijke situatie
Als u vaak injecties nodig heeft, kan dat erop wijzen dat een andere behandelstrategie moet worden overwogen.
Steroïde-injectie of fysiotherapie? — wat zeggen de onderzoeken?
In meerdere onderzoeken zijn de effecten van steroïde-injecties en fysiotherapie met elkaar vergeleken. De resultaten zijn leerzaam:
„Welke groep doet het na een jaar beter?”
Een gerandomiseerd onderzoek uit 2020 bij patiënten met knieartrose liet zien dat beide behandelingen de toestand verbeterden, maar dat de fysiotherapiegroep na 1 jaar betere resultaten liet zien op het gebied van pijn en functioneren dan de groep die een steroïde-injectie had gekregen.5
„Blijft een snelle verbetering ook blijvend?”
Bij de behandeling van een tenniselleboog liet een onderzoek zien dat een steroïde-injectie binnen 6 weken voor een snellere verbetering zorgde, maar dat het terugvalpercentage na 1 jaar hoger was (54% versus 12%) dan in de placebogroep.6
Deze resultaten laten zien dat een steroïde-injectie nuttig kan zijn voor kortdurende vermindering van klachten, maar dat fysiotherapie een belangrijke rol speelt voor langdurige resultaten.
Fysiotherapeutische alternatieven voor thuis — welke precies?
Zoals ik hierboven schreef: een steroïde-injectie is een snelle maar tijdelijke symptomatische oplossing. Langdurige verbetering komt door de oorzaak van de klacht aan te pakken en regelmatig thuis fysiotherapie te doen. De volgende hulpmiddelen kunnen worden overwogen in de periode tussen injecties of met de bedoeling een injectie te vervangen — altijd in overleg met uw behandelend arts, omdat die de precieze oorzaak van uw klacht kent. U heeft niet meerdere apparaten tegelijk nodig. De aard van uw klacht bepaalt welk apparaat geschikt is.
B-Cure Laser Classic softlaser
Kies dit als uw klacht een peesontsteking, peesschedeontsteking, slijmbeursontsteking, hielspoor of een andere goed afgrensbare, oppervlakkige ontsteking is. Dat zijn precies de aandoeningen waarvoor het vaakst een steroïde-injectie wordt gegeven. De softlaser kan door lokale behandeling van het ontstoken gebied helpen de pijn te verminderen bij dagelijks gebruik in een behandelkuur. Lees meer over deze methode in de gids voor softlasertherapie.
Premium 400 elektrotherapieapparaat
Kies dit als pijn uw dagelijks leven vooral belemmert. De TENS-programma’s bieden medicatievrije pijnstilling en de microstroomprogramma’s (MCR) kunnen het herstel van ontstoken weefsel ondersteunen. Het is ook een goede keuze als de klachten afwisselend op meerdere plaatsen optreden — schouder, elleboog, knie of onderrug — omdat u het met elektroden overal kunt toepassen. Lees meer over de verschillende methoden in: TENS, EMS en MENS – wat is het verschil?
Magnum L magneetveldtherapieapparaat
Kies dit als u gewrichtspijn door kraakbeenslijtage heeft (knie, heup of schouder) en een langdurige, comfortabele behandelkuur overweegt. Pulsed elektromagnetische velden (PEMF) kunnen met een bevestigbare applicator worden toegepast, zelfs tijdens het televisiekijken of slapen. Het is geen snelle symptomatische behandeling. Het effect kan zich in de loop van weken opbouwen bij regelmatig gebruik. Meer informatie vindt u in de gids voor magneetveldtherapie (PEMF).
Realistische verwachtingen
Het apparaat alleen is niet voldoende. Het effect is het resultaat van regelmatig gebruik. Als u net een steroïde-injectie heeft gekregen, zijn de pijnvrije weken het beste moment om met oefentherapie te beginnen en een behandelroutine voor thuis op te bouwen. Zo vergroot u de kans dat u de volgende injectie niet of pas veel later nodig heeft. Vraag uw behandelend arts of fysiotherapeut welke methode bij uw klachten in aanmerking komt.
Samenvatting – snel overzicht
| Aspect | Steroïde-injectie | Fysiotherapie |
|---|---|---|
| Begin van het effect | Snel (24-72 uur) | Geleidelijk (weken) |
| Pijnstilling op korte termijn | Effectief | Minder sterk |
| Resultaten op lange termijn | Wisselend, vaker terugval | Stabieler |
| Herhaalbaarheid | Beperkt (3-4 keer per jaar) | Doorlopend mogelijk |
| Risico voor het gewricht | Herhaalde toediening kan schade veroorzaken | Geen schadelijk effect |
Veelgestelde vragen
Het effect verschilt per persoon. Meestal houdt het enkele weken tot enkele maanden aan. Dit hangt af van de aard van het behandelde gebied, het gebruikte middel en de ernst van de onderliggende aandoening.
Diprophos (betamethason) bevat twee componenten: een snel vrijkomende component (natriumfosfaat), die binnen enkele uren werkt, en een langzaam vrijkomende component (dipropionaat), die voor een langer aanhoudend effect zorgt. Het grootste deel van het geneesmiddel verlaat het lichaam binnen 2-3 weken, maar het effect op de klachten kan langer aanhouden.
De prik kan onaangenaam zijn, maar het lokale anestheticum vermindert de pijn meestal. Veel mensen voelen alleen lichte druk of een prik.
Meestal wel, tenzij uw arts anders adviseert. Als een ledemaat tijdelijk verdoofd is door het anestheticum, wacht dan totdat het normale gevoel is teruggekeerd.
Gerelateerde artikelen
Bronnen
- Kompella P, Grogan R (2023). Local and Systemic Side Effects of Corticosteroid Injections for Musculoskeletal Indications. AJR American Journal of Roentgenology. PubMed: 38117096
- ASRA et al. (2025). Use and safety of corticosteroid injections in joints and musculoskeletal soft tissue. Regional Anesthesia & Pain Medicine. PubMed: 40015722
- Zeng C, et al. (2020). Intra-articular corticosteroid injections increase the risk of requiring knee arthroplasty. The Bone & Joint Journal. PubMed: 32349592
- Kompel AJ, et al. (2019). Intra-articular Corticosteroid Injections in the Hip and Knee: Perhaps Not as Safe as We Thought? Radiology. PubMed: 31617798
- Deyle GD, et al. (2020). Physical Therapy versus Glucocorticoid Injection for Osteoarthritis of the Knee. New England Journal of Medicine. PubMed: 32268027
- Coombes BK, et al. (2013). Effect of Corticosteroid Injection, Physiotherapy, or Both on Clinical Outcomes in Patients With Unilateral Lateral Epicondylalgia. JAMA. PubMed: 23385272
