Artrose, artritis, reuma, wervelaandoeningen en vele andere aandoeningen van het bewegingsapparaat gaan vaak gepaard met bijna voortdurende pijn. Patiënten komen meestal vanwege aanhoudende pijn keer op keer terug naar de spreekuren. De meeste artsen schrijven dan al snel pijnstillende medicatie voor. En toch is er een alternatief.
Aandoeningen van het bewegingsapparaat bestaan vaak jarenlang, soms decennialang, waardoor medicatie in veel gevallen onmisbaar is. Langdurig gebruik veroorzaakt echter bij vrijwel iedereen bijwerkingen.
Bij dergelijke chronische aandoeningen was TENS-behandeling tot voor kort het alternatief, maar die kent twee zwakke punten. Ten eerste neemt het effect van TENS na een paar behandelingen af (er treedt gewenning op en er moet een behandelpauze worden ingelast). Ten tweede heeft TENS geen genezend effect op de onderliggende aandoening.
Onlangs is een nieuwe methode opgekomen: microstroombehandeling, waarvan twee vormen te onderscheiden zijn, afhankelijk van of ze voor pijnverlichting of voor genezing worden toegepast.
- MENS, oftewel microstroom zenuwstimulatie, die een veel sterkere pijnstillende werking heeft dan TENS, en
- MCR (microcurrent, oftewel microstroom), ook wel MCT genoemd, microstroomtherapie. Het doel is het herstel van beschadigde weefsels en het ondersteunen van het genezingsproces. Het verzacht niet alleen pijn, maar pakt ook de oorzaak ervan aan.
Waarom microstroom?
Microstroom verschilt van alle andere elektrotherapeutische methoden in de sterkte van de toegepaste stroom.
Bij alle andere elektrische behandelingen (bijv. TENS, EMS, iontoforese, Kotz, interferentie, enz.) wordt stroom in milliampère (dus duizendste ampère) gebruikt. Microstroom is vele malen kleiner dan dat: het is een miljoenste deel van een ampère. Dit komt overeen met de elektrische potentiaal van cellen en kan daardoor op celniveau werkzaam zijn.
Bij TENS-behandeling ervaart men stroomsterktes van 10–20 milliampère (mA) meestal als tintelend, prikkerig of brandend. Met goedkopere apparaten kan de behandeling zeer onaangenaam zijn. TENS-apparaten van een paar duizend forinten/ euros kunnen branden en prikken, maar leveren vaak geen wezenlijke behandeling.
De microstroom die bij microstroomtherapie wordt gebruikt heeft een sterkte in microampère (μA) en is dus een duizendste deel van wat bij TENS wordt toegepast. Het is zo’n zwakke stroom dat de behandeling niet voelbaar is, waardoor ook mensen die de brandende sensatie van TENS niet verdragen behandeld kunnen worden.
Je zou kunnen denken: als ik het niet voel, werkt het dan wel? Toch wel. Laten we bekijken waarom het effectief is!
Microstroom en TENS. Wat is het verschil?
Beide worden toegepast om pijn snel te verminderen, maar...
TENS verlicht pijn effectief. Het nadeel (vooral bij goedkopere apparaten) is gewenning. Na 4–5 behandelingen neemt de effectiviteit af en verdwijnt uiteindelijk. Dan moet een pauze van 2–3 weken worden ingelast, waarna het weer enkele behandelingen effectief kan zijn. Belangrijk is dat TENS geen wezenlijke genezende werking heeft: het pakt de bron van de pijn niet aan, waardoor de pijn na de behandeling vaak snel terugkeert (na 2–6 uur). TENS verbetert de ziekte zelf dus niet.
Microstroom (MENS) vermindert pijn effectiever dan TENS. Het effect neemt in de loop van de tijd niet af, er treedt geen gewenning op, en het kan dus ook bij chronische aandoeningen worden gebruikt. Studies tonen aan dat het veel effectiever is dan TENS. Terwijl TENS bij slechts 60–70% van de patiënten de klachten vermindert, verdween bij MENS in 95% van de gevallen de pijn.
Het grootste voordeel van microstroom (de MCT-vorm) is echter dat het ook invloed heeft op de onderliggende aandoening die de pijn veroorzaakt. Het stimuleert het genezingsproces en de regeneratie. Daarmee vermindert het niet alleen pijn, maar verbetert en verhelpt het de ziekte op lange termijn.
Om deze reden verdringen microstroombehandelingen in ontwikkelde landen (bijv. VS, Canada, Japan, Engeland, enz.) steeds vaker TENS. Microstroom wordt een van de meest gebruikte methoden voor pijnverlichting thuis.
Hoe werkt microstroom?
Hiervoor moet kort worden ingegaan op het functioneren van lichaamscellen.
Je weet waarschijnlijk dat elke cel omgeven is door een 'omhulsel' dat het celmembraan wordt genoemd. Dit membraan omvat de cel en regelt welke voedingsstoffen naar binnen en welke afvalstoffen naar buiten gaan. Een gezond, functionerend celmembraan heeft aan de buitenzijde een positieve lading en aan de binnenzijde een negatieve lading. Het verschil tussen die twee bedraagt ongeveer -30 tot -50 microVolt. Dit noemen we het rustmembraanpotentiaal.
Als een cel ziek wordt, verandert de verdeling van elektrische ladingen aan beide zijden van het celmembraan en raakt het laad-evenwicht verstoord. Het potentiaal van het beschadigde gebied wordt negatief en elektrische stroom stroomt naar dat beschadigde gebied. Dit wordt de letselstroom genoemd (in het Engels 'injury current'). De sterkte van de letselstroom varieert tussen 10 μA en 30 μA; met andere woorden, de letselstroom is microstroom.
Wanneer deze toestand optreedt, stopt de cel met functioneren. Op het beschadigde celmembraan kunnen de stoffen die nodig zijn voor energieproductie en eiwitsynthese niet passeren. Deze processen zijn echter essentieel voor regeneratie: zodat de cel de schade kan herstellen en zichzelf kan genezen.
Bij microstroombehandeling (MCR) wordt een stroom van 200–800 microampère toegepast, wat iets hoger is dan het membraanpotentiaal van de cel. Deze stroom herstelt het ladingsevenwicht, neutraliseert de letselstroom, en brengt de cel terug in een gezonde toestand, waardoor het transport door het membraan opnieuw kan starten. In de mitochondriën wordt de ATP-productie (de energiebron van de cel) op gang gebracht en worden eiwitten geproduceerd, wat het herstel en de regeneratie van beschadigd weefsel versnelt.
Studies hebben aangetoond dat bij 500 microampère de energieproductie van de cel (ATP, adenosinetrifosfaat) met 500% toenam. Stroomsterktes van 100–500 microampère leidden tot een 30–40% toename van het aminozuurtransport. Deze effecten zijn essentieel voor een goede celfunctie en regeneratieprocessen.
Voordelen van microstroombehandeling
- veilige en comfortabele behandeling — de elektrische impulsen zijn zo zwak dat ze niet worden gevoeld en dus geen ongemak veroorzaken
- uitstekend voor zowel acute als chronische pijnvermindering
- versnelt regeneratie bij ontsteking, slijtage en degeneratieve aandoeningen
- versnelt genezing van verwondingen, wonden en botbreuken
- stimuleert de aanmaak van collageenvezels, verbetert de huidelasticiteit en bevordert de genezing van littekens en zweren (waardoor het veel wordt toegepast in de cosmetische zorg)
- geen gewenning
- geen bijwerkingen
Toepassing van microstroombehandeling
Microstroom kan uitsluitend voor pijnverlichting worden toegepast, dan spreken we van MENS (microstroom zenuwstimulatie). Al na 10–20 minuten MENS vermindert de pijn bij 95% van de patiënten, dus het helpt veel vaker dan TENS. Uit onderzoek van Wallace bleek dat bij chronische pijn de pijn bij 55% van de behandelde personen na de eerste sessie verminderde, na de tweede 61% en na de derde 77%. Minder dan 10 behandelingen later was de pijn bij 82% van de patiënten volledig verdwenen (gemiddeld na vier behandelingen)! Microstroombehandeling is vooral aan te raden bij langdurige en hevige pijnklachten zoals artrose, artritis, hernia, spit, ischias, reuma, fibromyalgie, gordelroos, enz.
Een paar MENS-behandelingen verminderen de pijn, maar bij langdurig gebruik helpt het herstelproces de oorzaak op te heffen.
De ziekte wordt niet direct door de microstroom genezen, maar door de celniveauveranderingen die de behandeling teweegbrengt. Zonder microstroom zouden deze veranderingen niet optreden!
Natuurlijk gebeurt dit niet van de ene op de andere dag. Een jarenlange chronische ontsteking kun je niet in 1–2 dagen terugdraaien. Met consequente behandeling kan er echter binnen enkele weken volledige genezing worden bereikt.
De verspreiding van de methode wordt vertraagd doordat slechts weinig apparaten microstroom bieden en de prijs hoger is dan die van een TENS-apparaat. Maar het is de investering waard!
