De bouw van het ellebooggewricht
In het ellebooggewricht komen drie botten samen: het opperarmbeen en de twee onderarmbeenderen (ulna en radius). De onderarmspieren zijn in twee spiergroepen verdeeld: aan de ene zijde de buigers, aan de tegenoverliggende zijde de strekkers. Logischerwijs zorgt de samentrekking van de buigers voor het buigen van de arm, en de samentrekking van de strekkers voor het strekken van de arm. Spieren hechten meestal via pezen aan het botoppervlak.
Gevolgen van overbelasting van de elleboog
Bij zware spierarbeid kunnen in de pezen of op de plaatsen waar ze aan het bot hechten kleine scheurtjes ontstaan; ook het botvlies kan beschadigd raken. Op de aanhechtingspunten van de pezen kan bovendien een ontsteking optreden.
Als de strekspieren van de onderarm te veel belast worden, kan er rondom de pezen die aan het uitwendige botuitsteeksel van de elleboog hechten een ontsteking van het botvlies ontstaan. De aan het bot vastzittende spieren spannen zich aan, en bij druk of beweging doet de buitenzijde van de elleboog pijn. Dit is de tenniselleboog – de naam komt van het frequente voorkomen bij beoefenaars van die sport, maar de aandoening treft zeker niet alleen sporters.
Een tenniselleboog kan bij iedereen ontstaan die herhaaldelijke bewegingen met de arm uitvoert. De aandoening komt bijvoorbeeld veel voor bij timmerlieden en bij arbeiders die voortdurend gereedschap vasthouden en ermee draaibewegingen maken; ook langdurig herhaalde bewegingen als typen kunnen de klachten uitlokken. Een tenniselleboog ontstaat geregeld ook tijdens het voorjaarstuinieren: door plotselinge belasting na de langere winterpauze (graven, harken, snoeien).
Symptomen van de tenniselleboog
Bij tweederde van de patiënten ontstaat de pijn aan de dominante zijde, dus in die arm waarmee men de herhaalde bewegingen uitvoert.
Symptomen
- een plotseling of geleidelijk optredende scherpe pijn aan de buitenzijde van de elleboog, die bij belasting toeneemt;
- sterke pijn bij het achterwaarts strekken van de hand en vingers;
- ook in rust kan de pijn knellend zijn;
- het kan pijnlijk of zelfs onmogelijk worden om kleinere, lichte voorwerpen vast te pakken of op te tillen, en soms lukt zelfs een handdruk niet meer.
Behandelmethoden bij tenniselleboog
Een van de belangrijkste stappen bij de behandeling van een tenniselleboog is ontlasting: stop met de activiteit die de klachten veroorzaakt (of dit nu sport of werk betreft).
Als eerste maatregel kan gekoeld worden op het pijnlijke gebied. Als dat niet voldoende helpt, kan gekozen worden voor medicinale of fysiotherapeutische behandelingen. Er zijn diverse pijnstillers, crèmes, pleisters en middelen met of zonder steroïden beschikbaar. Het is belangrijk te weten dat pijnstillers en vaak ook steroïden doorgaans geen genezende werking hebben, maar alleen de symptomen onderdrukken. Hun bijwerkingen kunnen uiteenlopend zijn, vooral bij langdurig gebruik. Daarom is het zinvol een oplossing te zoeken die ook de ontsteking bestrijdt en geneest.
Voor medicijnvrije behandeling van de door tenniselleboog veroorzaakte pijn kunnen moderne elektrotherapeutische apparaten worden ingezet.
Gezamenlijke kenmerken van deze apparaten zijn dat ze
- medisch bewezen en gebruikt zijn,
- doeltreffend en eenvoudig te bedienen zijn,
- zonder aanwezigheid van een arts veilig thuis kunnen worden toegepast.
Thuis fysiotherapeutische behandelingen
Er bestaan meerdere methoden. Elk afzonderlijk kan effectief zijn, maar in combinatie geven ze doorgaans het beste resultaat.
Pijnstillende TENS-behandeling: TENS is een doeltreffende symptoomgerichte therapie bij aandoeningen van het bewegingsapparaat. Het vermindert snel de pijn, maar heeft zelf geen genezende werking. TENS-behandelingen kunnen met de noodzakelijke frequentie herhaald worden. Ze veroorzaken zeker geen bijwerkingen.
Warmte-koude therapie: afwisselende koeling en verwarming stimuleert de bloedcirculatie en daarmee het ontstekingsremmende genezingsproces. Bij milde klachten is het de moeite waard het speciaal voor de elleboog ontwikkelde Thermedic Elleboog-apparaat te proberen.
Ultrageluidbehandeling: ultrageluid is een mechanische energie die, wanneer die in weefsels wordt geabsorbeerd, de bloedcirculatie en daarmee het genezingsproces stimuleert. Ultrageluid mag niet onbeperkt worden toegediend! Enkele regels moeten bekend zijn over hoelang en met welke intensiteit behandeld moet worden. Hierover kunt u meer lezen in dit artikel. Na 10–15 ultrageluidbehandelingen moet enkele maanden pauze gehouden worden.
Laagenergielaserbehandeling: tegenwoordig wordt het gebruik van laagenergetische lasers als wellicht het meest effectief beschouwd bij aandoeningen van het bewegingsapparaat, waaronder ook de tenniselleboog. Het in de weefsels gestraalde licht (laser) zet verschillende gunstige processen in gang. Hoewel het enige verwarmende en doorbloedingbevorderende effecten heeft, werkt de genezing vooral op celniveau. De door de laser in weefsels opgewekte microstroompjes herstellen het membraanpotentiaal van zieke, ontstoken cellen en katalyseren daarmee cellulaire processen. De genezing versnelt en het ontstekingsproces neemt af en stopt.
Gecombineerde behandeling: in de fysiotherapeutische praktijk wordt vaak een combinatie van bovenstaande methoden aanbevolen. De behandeling kan bestaan uit koelen/verwarmen, ultrageluid en laagenergielaserbehandelingen.
Ondanks een goed afgestemde behandeling kan een tenniselleboog zeer hardnekkig en langdurig blijven. Da dagelijkse activiteiten en het noodzakelijke gebruik van de hand werken genezing vaak tegen. Geduld en vaak maandenlange behandeling zijn daarom vereist om de klachten te laten verdwijnen.
