Tenniselleboog – pijn en ontsteking
Een tenniselleboog (laterale epicondylitis) is een overbelastingsontsteking van de pezen van de onderarmspieren die aan de buitenkant van de elleboog vastzitten. Ondanks de naam komt dit niet alleen bij sporters voor: het kan ontstaan bij iedereen die vaak herhaalde arm- of polsbewegingen maakt – bijvoorbeeld bij een timmerman, iemand die met gereedschap werkt, iemand die veel typt, maar ook tijdens het tuinieren in het voorjaar. Kenmerkend is pijn aan de buitenkant van de elleboog, die bij belasting toeneemt. De basis van de behandeling is ontlasting. Daarnaast kunnen verschillende fysiotherapeutische methoden het herstel ondersteunen: TENS en microstroom, softlaser, therapeutische echografie en magneetveldtherapie.
Eerst ontlasten – en ken het verschil
De eerste en belangrijkste stap van de behandeling is ontlasting: u moet stoppen met de activiteit die de klacht veroorzaakt – zonder dit blijft het effect van de behandeling beperkt. Een belangrijk verschil: TENS verlicht de pijn, maar heeft geen invloed op de ontsteking (symptomatische behandeling); microstroom, softlaser en echografie werken daarentegen ook op het ontstoken weefsel en kunnen zo de oorzaak aanpakken. Een tenniselleboog kan hardnekkig zijn – herstel vraagt vaak maandenlang om een consequente behandeling.
Het SonicRelief-apparaat zendt 1 MHz therapeutische ultrageluidgolven uit, bedoeld als hulpmiddel bij de behandeling van musculoskeletale (pezen, banden, spieren) ontstekingen, letsels en degeneratieve afwijkingen.
De UniPro is een 2-kanaals multifunctioneel elektrotherapie-apparaat dat TENS, EMS, microstroom en interferentiële (IF) behandelingen biedt.
Premium 400 multifunctioneel elektrotherapie-apparaat. TENS / EMS / MCR-MENS / FES / iontoforese. Speciale programma's: hardlopen, langlaufen, vechtsport, tennis, voetbal, wielrennen. 4 kanalen, op accu.
Personal-Laser L400 infrarood zachtlaser voor puntbehandelingen. 400 mW continu vermogen, 808 nm lasergolf. Levert 4 Joule energie in 10 seconden. Levensduur van de laserdiode >10.000 uur.
Genesy 300 Pro multifunctioneel elektrotherapie-apparaat. TENS / EMS / MCR‑MENS / FES / iontoforese. 4 kanalen, op accu.
PEMF-apparaat. 2 kanalen / 400 Gauss totale magnetische intensiteit. 70 programma's
Globus Genesy 1500 één apparaat – honderden toepassingen voor diverse klachten.
Eenvoudig in gebruik, 808 nm, 250 mW softlaser apparaat. Behandelt 4,5 × 1 cm gelijktijdig. Ongeveer 6 minuten per behandelpositie. Prismatechnologie, veilig zonder beschermbril bij juist gebruik.
Magnetotherapieapparaat (PEMF). 2 kanalen / 400 Gauss totale magnetische intensiteit. 46 programma's. Voor thuisgebruik.
Welke methoden komen in aanmerking en met welk apparaat?
Voor de thuisbehandeling van een tenniselleboog zijn verschillende fysiotherapeutische methoden geschikt. Elk ervan kan afzonderlijk helpen, maar een combinatie leidt tot het gunstigste resultaat. Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen een methode die alleen de pijn verlicht en een methode die ook invloed heeft op de ontsteking die de klacht veroorzaakt. Elke methode vormt een aanvulling op ontlasting.
Softlaser wordt beschouwd als een goed onderzochte thuisbehandeling voor klachten aan het bewegingsapparaat en bij peesontstekingen, waaronder een tenniselleboog. Het licht dringt diep door in het weefsel en werkt op celniveau: het kan de ontsteking en pijn verminderen en het herstel van ontstoken peesweefsel en de productie van collageen (het bouwmateriaal van pezen) ondersteunen. Richt het licht op het pijnlijkste punt. Op een afzonderlijke pagina leest u meer over de methode en de behandelpunten.
U gebruikt microstroom op een vergelijkbare manier als TENS, maar microstroom ondersteunt naast pijnverlichting ook het herstel van ontstoken cellen. Hierdoor kan de methode naast de pijn ook de onderliggende oorzaak beïnvloeden. Het is een zachte methode die goed met andere methoden kan worden gecombineerd. Multifunctionele elektrotherapieapparaten (de Genesy-serie, Premium 400) bieden deze methode samen met TENS aan.
De elektrische impulsen van TENS verlichten de pijn zonder geneesmiddelen en zonder bijwerkingen, en kunnen zo vaak als nodig worden herhaald. Belangrijk om te weten: TENS is een symptomatische behandeling – het vermindert de pijn, maar heeft geen invloed op de ontsteking of het herstel. Het is een goede keuze om de klacht te verlichten, maar combineer het bij voorkeur met methoden die op de ontsteking werken (softlaser, microstroom, echografie) en met ontlasting. Plaats de elektroden enkele centimeters boven en onder de pijnlijke plek.
De mechanische trillingen van therapeutische echografie worden in het weefsel opgenomen en verbeteren de plaatselijke bloedsomloop. Dit kan het verminderen van de ontsteking ondersteunen. De behandeling wordt in kuren toegepast (10–15 behandelingen, gevolgd door een pauze). Bij koud-warmtetherapie geldt: bij een verse tenniselleboog wordt koelen aanbevolen, maar bij een klacht die al enkele weken bestaat kan warmte de pijn verlichten en de bloedsomloop verbeteren. Er bestaan ook apparaten die speciaal voor de behandeling van de elleboog zijn ontwikkeld.
Bij aandoeningen van een gewricht of pees kan pulserende elektromagnetische veldtherapie (PEMF) worden overwogen, dus ook bij een tenniselleboog. Deze therapie kan ontstekingsprocessen gunstig beïnvloeden en werkt zacht over een groter gebied. Hiervoor is een magneetveldtherapieapparaat geschikt (bijvoorbeeld de Magnum-serie: Magnum 2500, Magnum 3000 Pro, Magnum XL Pro), dat behandelt met een magneetspoel die op de elleboog wordt geplaatst. Bij chronische, langdurige klachten kan dit vooral als aanvulling nuttig zijn. Belangrijk: het effect van statische magneten (die niet met elektriciteit worden opgewekt), zoals armbanden, banden en kettingen, is medisch niet aangetoond; deze vallen hier niet onder.
De combinatie is het nuttigst – en veel apparaten combineren meerdere methoden
In de fysiotherapeutische praktijk wordt een gecombineerde toepassing van methoden aanbevolen, bijvoorbeeld koud-warmte, echografie en softlaser samen. Van de apparaten bieden multifunctionele elektrotherapieapparaten (Genesy, Premium 400 en de varianten met sportprogramma's) TENS en microstroom in één apparaat aan; softlaser en echografie zijn afzonderlijke apparaten. U hoeft niet alles tegelijk aan te schaffen. Begin met de methode die past bij de meest hinderlijke klacht (pijn of ontsteking) en blijf de elleboog ontlasten.
Belangrijke informatie
Een tenniselleboog kan een langdurige, hardnekkige klacht zijn, omdat dagelijks gebruik van de hand het herstel tegenwerkt. Daarom zijn ontlasting en een consequente behandeling extra belangrijk. De hier beschreven apparaten zijn aanvullingen op de behandeling en vervangen geen medisch onderzoek. Elleboogpijn wordt niet alleen door een tenniselleboog veroorzaakt (maar bijvoorbeeld ook door artrose of gewrichtsontsteking). Laat bij aanhoudende of ernstige klachten de oorzaak daarom door een arts vaststellen. Elektrotherapie-, echografie- en softlaserapparaten hebben ook contra-indicaties (bijvoorbeeld een pacemaker, zwangerschap, een tumor in het behandelde gebied of koorts). Neem contact op met een arts als de pijn ernstig of aanhoudend is, als de elleboog opzwelt, rood wordt of warm aanvoelt, of als de klacht ondanks ontlasting en behandeling na enkele weken niet verbetert.
Wilt u meer weten?
Dr. Zátrok Zsolt beschrijft de tenniselleboog uitgebreid in een artikel – van het ontstaan tot de behandelmethoden en praktische adviezen: Tenniselleboog – ook zonder tennis „een hit" →. Als u vooral geïnteresseerd bent in softlaserbehandeling bij peesontstekingen – met de behandelpunten: Softlaser voor de behandeling van peesontsteking →
Veelgestelde vragen
De oorzaak van een tenniselleboog is een overbelastingsontsteking van het peesweefsel. Softlaser, microstroom en therapeutische echografie werken hierop, omdat ze de ontsteking kunnen verminderen en het herstel van het weefsel kunnen ondersteunen. Softlaser is bij peesontstekingen bijzonder goed onderzocht. TENS verlicht daarentegen alleen de pijn. Het gunstigste resultaat wordt bereikt door een methode die op de ontsteking werkt, pijnverlichting en ontlasting te combineren.
Dat hangt af van hoe lang de klacht bestaat. Bij een verse, pas ontstane tenniselleboog wordt koelen aanbevolen. Als de klacht al enkele weken bestaat, kan warmte de pijn verminderen en de bloedsomloop verbeteren. Afwisselend toepassen van koud en warm (contrasttherapie) kan de bloedsomloop eveneens ondersteunen. Koud-warmteapparaten die voor de behandeling van de elleboog zijn ontwikkeld, maken dit gemakkelijker.
In veel gevallen is een multifunctioneel elektrotherapieapparaat (Genesy, Premium 400) een goed uitgangspunt, omdat het TENS en microstroom samen met veel programma's aanbiedt. Als u ook gericht aandacht wilt besteden aan de ontsteking, is softlaser een afzonderlijke, goed onderzochte mogelijkheid. Echografie is eveneens een afzonderlijk apparaat. U hoeft niet alles tegelijk aan te schaffen. Begin met de methode die bij de belangrijkste klacht past en blijf de elleboog in elk geval ontlasten.
Een tenniselleboog kan een hardnekkige klacht zijn: herstel duurt vaak maanden, omdat dagelijks gebruik van de hand het herstel tegenwerkt. Geduld en volhouden zijn van groot belang. Ontlasten en behandelen moet consequent worden voortgezet. Als de klacht ondanks de behandeling na enkele weken niet verbetert of steeds erger wordt, kunt u voor verdere mogelijkheden contact opnemen met uw arts.
Nee. Het effect van statische magneten – die niet met elektriciteit worden opgewekt – zoals armbanden, banden en kettingen is medisch niet aangetoond. Wat mogelijk wel kan helpen, is pulserende elektromagnetische veldtherapie (PEMF), een medische fysiotherapeutische methode. Deze twee zijn niet hetzelfde. Bij de behandeling van een tenniselleboog kan een pulserend magneetveldtherapieapparaat worden overwogen, niet een sieraad.
