Ischias of beknelling van de zitzenuw — symptomen en behandeling
Ischias, ook bekend als beknelling van de zitzenuw, is een van de meest voorkomende en pijnlijkste klachten van het bewegingsapparaat. Wanneer de ischiaszenuw, die vanuit het onderste deel van de wervelkolom vertrekt, onder druk komt te staan, ontstaat hevige pijn die kan uitstralen van de bil tot aan de tenen.
Het goede nieuws: je kunt zelf veel doen om je klachten te verlichten en je herstel te bevorderen! In dit artikel laat ik effectieve behandelmogelijkheden zien die je thuis kunt toepassen en die, naast of in plaats van pijnstillende medicatie, je toestand kunnen verbeteren.
Wat veroorzaakt de pijn bij ischias?
De meest voorkomende oorzaken van ischias zijn:
- Hernia (tussenwervelschijfuitpuiling) – de tussenwervelschijf duwt op de zenuw
- Piriformissyndroom – een krampende bilspier drukt op de onderliggende ischiaszenuw
- vernauwing van het wervelkanaal
- letsel of trauma (bv. stoot tegen het stuitje, val op de bil)
De sleutel tot succesvolle behandeling is een gegradueerde aanpak: eerst verlicht je de pijn, daarna "maak je ruimte" voor de beknelde zenuw en vervolgens versterk je de rug- en houdingsspieren!
Het behandelplan — wat je zelf kunt doen
Een succesvolle behandeling rust op vier pijlers. Geen enkele methode garandeert op zichzelf 100% succes, maar samen versterken ze elkaars effect. Het is verstandig meerdere methoden parallel toe te passen.
1. Pijnverlichting — de eerste en belangrijkste stap
Wanneer de pijn hevig is kun je haast niet bewegen. Daarom is de eerste taak het verminderen van de pijn. Naast medicijnen zijn er ook effectieve medicijnvrije methoden beschikbaar.
TENS (transcutane zenuwstimulatie)
Een TENS-apparaat is een van de meest gebruikte medicijnvrije methoden voor pijnverlichting. De elektrische impulsen blokkeren de overdracht van pijnsignalen en stimuleren de aanmaak van de lichaamseigen pijnstillende stoffen, de endorfines. Het effect treedt vaak al na 15–30 minuten behandeling op en houdt enkele uren aan.
Aanbevolen apparaat:
- Dolito TENS-apparaat – speciaal ontworpen voor pijnverlichting, gebruiksvriendelijk, 2-kanaals
Microstroom (MENS/MCR)
Microstroombehandeling biedt vaak nog effectievere pijnverlichting dan TENS. De toegepaste stroomsterkte is zo laag dat je de behandeling niet voelt — en toch werkt het! Microstroom vermindert niet alleen de pijn, maar stimuleert ook de regeneratie van beschadigd weefsel, en ondersteunt daardoor het herstel.
Aanbevolen apparaten:
- Genesy 300 Pro – professioneel 4-kanaals apparaat voor TENS, EMS en microstroombehandelingen
- UniPro TENS/EMS/MCR/IF-apparaat – vier technologieën in één apparaat, uitstekende prijs-kwaliteitverhouding
2. Het "vrijmaken" van de beknelde zenuw
Nadat de pijn verminderd is, is het volgende doel de druk op de zenuw te verlagen. Daarvoor zijn twee effectieve fysiotherapeutische methoden beschikbaar.
Softlasertherapie
Softlaser vermindert de zwelling (oedeem) rond de beknelde zenuwvezels, waardoor er letterlijk ruimte voor de zenuw ontstaat. Daarnaast stimuleert het de vrijgave van endorfines, wat extra pijnverlichting geeft. De behandeling is pijnloos en kan thuis worden toegepast.
Aanbevolen apparaat:
- Personal Laser L400 – softlaser apparaat van laserklasse 3, hoge energie, ideaal voor behandeling van zenuwbeknelling
Therapeutische ultrasound
Ultrasone golven dringen diep door in het weefsel, verbeteren de doorbloeding, verminderen ontsteking en verlagen spierspanning. Het is bijzonder effectief bij ischias, spit en hernia. Het diepteverwarmende effect ontspant stijve spieren en ondersteunt het herstel.
Aanbevolen apparaat:
- M-Sonic 950 therapeutische ultrasound – ontworpen voor thuisgebruik, eenvoudig in gebruik
3. Oorzakelijke behandeling — het herstellen van de rugondersteunende spieren
Als je alleen de symptomen behandelt, komt het probleem vaak terug! De sleutel tot blijvende klachtenvrijheid is het versterken en stabiliseren van de verzwakte rug- en houdingsspieren. Dat is de basis van echt herstel.
Fysiotherapie / oefentherapie
Regelmatige, gerichte oefeningen versterken de core-spieren en de spieren rond de wervelkolom. Een fysiotherapeut of medical fitness-trainer helpt je met het samenstellen van een passende oefenreeks. Thuis kun je ook effectief trainen met de volgende hulpmiddelen:
Aanbevolen hulpmiddelen:
- Moves Superloop versterkende weerstandsband – veelzijdige lusband voor spierversterking en rekken
- Moves Band versterkende weerstandsband – professioneel kwaliteit, verkrijgbaar in verschillende weerstandsniveaus
Elektrostimulatie van spieren (EMS)
Elektrische spierstimulatie dwingt de spieren tot samentrekking, zelfs wanneer jij door de pijn niet kunt bewegen. Het is vooral nuttig als aanvulling op fysiotherapie of zelfstandig wanneer gewone oefeningen nog te pijnlijk zijn.
EMS helpt bij:
- Het voorkomen van spieratrofie
- Het weer versterken van verzwakte spieren
- Het verbeteren van de doorbloeding
- Het verminderen van spierspanning
Aanbevolen apparaten:
- Genesy SII – 2-kanaals TENS/EMS-apparaat, ideaal als instapmodel
- Genesy 300 Pro – professioneel multifunctioneel apparaat met TENS/EMS/microstroomprogramma's
- Genesy 1500 – topklasse apparaat met meer dan 400 programma's, ook geschikt voor professioneel gebruik
4. Onderhoudende rugoefeningen — voorkom terugval
Als de pijn verdwenen is en je de spieren weer hebt versterkt, stop dan niet met de oefeningen! Regelmatige rugoefeningen behouden het bereikte resultaat en voorkomen dat de klachten terugkeren. Maak 15–20 minuten rugtraining dagelijks onderdeel van je routine.
Tips voor onderhoudsoefeningen:
- Doe ze elke dag, bij voorkeur op een vast tijdstip
- Begin met een band met lagere weerstand en bouw geleidelijk op
- Let op een juiste lichaamshouding tijdens werk en thuis
- Als je rug pijn doet, forceer dan niet — kies voor ontspannende oefeningen
- Je kunt het combineren met spierstimulatie om de effectiviteit te vergroten
Samenvatting
De behandeling van ischias gebeurt niet met een toverslag — het vergt volharding en consistentie. Maar als je de bovenstaande vier stappen volgt, kun je je situatie aanzienlijk verbeteren:
- Pijnverlichting – TENS (Dolito), microstroom (Genesy 300 Pro, UniPro)
- Het vrijmaken van de zenuw – softlaser (Personal Laser L400), ultrasound (M-Sonic 950)
- Oorzakelijke behandeling – fysiotherapie (o.a. Moves Superloop, Moves weerstandsband), spierstimulatie (Genesy SII, Genesy 300 Pro, Genesy 1500)
- Onderhoud – regelmatige rugoefeningen
Vraag bij het opstellen van je behandelplan de hulp van een fysiotherapeut, medical fitness-trainer of fysio/therapeut. Met de apparaten voor thuisgebruik kun je echter zelf veel bijdragen aan je herstel — dag in dag uit, in je eigen huis!
