Hielspoor – hulpmiddelen voor de behandeling van hielpijn
Een hielspoor is een botuitsteeksel op het hielbeen dat ontstaat op de plaats waar pezen en banden aan het hielbeen vastzitten. Het ontstaat door een chronische ontsteking van de aanhechtingspunten – meestal als gevolg van overgewicht, lange afstanden hardlopen of lopen op een harde ondergrond met schoenen zonder goede hielvering. Een hielspoor aan de voetzool (bij de banden van de voetboog) en een hielspoor aan de achterzijde, onder de achillespees, komen het vaakst voor. De pijn door een hielspoor is vervelend en hardnekkig: ze houdt lang aan, omdat lopen het herstel tegenwerkt. Fysiotherapeutische hulpmiddelen voor thuis kunnen helpen om de ontsteking en pijn te verminderen.
We behandelen niet het botuitsteeksel, maar de ontsteking
Belangrijk: het doel van de behandeling is niet het laten verdwijnen van het botuitsteeksel, maar het verminderen van de ontsteking en pijn eromheen – de klachten worden namelijk door de ontsteking veroorzaakt, niet door het bot zelf. Bovendien liggen vaak stijve kuitspieren aan de basis van een hielspoor. Zij vergroten de trekkracht op de hiel. Daarom hoort ook het ontspannen van de kuit bij de behandeling. Voor de behandelstrategie maakt het bijna niet uit of het botuitsteeksel al op een röntgenfoto zichtbaar is – het verminderen van de ontsteking heeft prioriteit.
Het SonicRelief-apparaat zendt 1 MHz therapeutische ultrageluidgolven uit, bedoeld als hulpmiddel bij de behandeling van musculoskeletale (pezen, banden, spieren) ontstekingen, letsels en degeneratieve afwijkingen.
De UniPro is een 2-kanaals multifunctioneel elektrotherapie-apparaat dat TENS, EMS, microstroom en interferentiële (IF) behandelingen biedt.
Premium 400 multifunctioneel elektrotherapie-apparaat. TENS / EMS / MCR-MENS / FES / iontoforese. Speciale programma's: hardlopen, langlaufen, vechtsport, tennis, voetbal, wielrennen. 4 kanalen, op accu.
Personal-Laser L400 infrarood zachtlaser voor puntbehandelingen. 400 mW continu vermogen, 808 nm lasergolf. Levert 4 Joule energie in 10 seconden. Levensduur van de laserdiode >10.000 uur.
Genesy 300 Pro multifunctioneel elektrotherapie-apparaat. TENS / EMS / MCR‑MENS / FES / iontoforese. 4 kanalen, op accu.
PEMF-apparaat. 2 kanalen / 400 Gauss totale magnetische intensiteit. 70 programma's
Globus Genesy 1500 één apparaat – honderden toepassingen voor diverse klachten.
Eenvoudig in gebruik, 808 nm, 250 mW softlaser apparaat. Behandelt 4,5 × 1 cm gelijktijdig. Ongeveer 6 minuten per behandelpositie. Prismatechnologie, veilig zonder beschermbril bij juist gebruik.
Magnetotherapieapparaat (PEMF). 2 kanalen / 400 Gauss totale magnetische intensiteit. 46 programma's. Voor thuisgebruik.
Welke methoden komen in aanmerking en met welk hulpmiddel?
Voor de behandeling van een hielspoor thuis zijn verschillende fysiotherapeutische methoden geschikt. Ze kunnen afzonderlijk helpen, maar gecombineerd leveren ze meestal het beste resultaat. Het doel is de ontsteking en pijn te verminderen en de trekkracht op de hiel te verlagen (door de kuit te ontspannen en de belasting te verminderen). Laten we de hulpmiddelen bekijken.
Softlaser is een goed onderzochte methode voor thuis bij klachten van het bewegingsapparaat, waaronder een hielspoor. Het licht dringt door in de weefsels en werkt op celniveau: het kan de ontsteking en pijn verminderen en het herstel van ontstoken weefsel ondersteunen. Richt het apparaat op het pijnlijkste punt (aan de onder- of achterzijde van de hiel). Op een aparte pagina leest u meer over deze methode en de behandelpunten van de hiel.
Microstroom (MENS) kan naast pijnverlichting ook het herstel van ontstoken cellen ondersteunen en daardoor mogelijk de oorzaak aanpakken. Plaats de elektroden rondom het pijnlijke gebied. TENS geeft snel pijnverlichting zonder medicijnen, maar het is belangrijk om te weten dat dit een symptomatische behandeling is en geen effect heeft op de ontsteking. Multifunctionele apparaten (Genesy 300 Pro, Premium 400 en de Pro-varianten met sportprogramma's) bieden beide methoden in één apparaat.
De mechanische trillingen van therapeutische echografie worden in de weefsels opgenomen en verbeteren de plaatselijke bloedsomloop. Dit kan het oplossen van de ontsteking in de dieper gelegen weefsels van de hiel ondersteunen. Belangrijk: echografie mag niet onbeperkt worden toegepast. U moet de regels voor behandeltijd en intensiteit kennen. Volg daarom de gebruiksaanwijzing van het apparaat en het advies van een deskundige. De behandeling wordt in kuren toegepast.
Afwisselend koelen en verwarmen verbetert de bloedsomloop en ondersteunt processen die de ontsteking verminderen. Dit kan comfortabel worden uitgevoerd met een koud-warmtetherapieapparaat dat voor de behandeling van de voet is ontwikkeld. Pulsende magneetveldtherapie (PEMF, bijvoorbeeld de Magnum-serie) kan ondersteuning bieden bij het verminderen van de ontsteking. Plaats de magneetspoel rond of onder de hiel. Tot slot vermindert het ontspannen van stijve kuitspieren (met spierstimulatie, rekoefeningen of een rekhulpmiddel) de trekkracht op de hiel. Dit is een belangrijk onderdeel van het voorkomen van terugkeer van de klachten.
Combineren is het nuttigst – en minder belasting is de basis
In de fysiotherapeutische praktijk wordt een gecombineerde toepassing van methoden aanbevolen: koelen en verwarmen, echografie, softlaser en rekoefeningen samen. Maar geen enkel hulpmiddel is voldoende als de uitlokkende belasting blijft bestaan. De hiel dempen (met een inlegzool of hielinleg), goede schoenen, minder overbelasting en gewichtsverlies vormen de basis. Van de apparaten bieden multifunctionele elektrotherapieapparaten (Genesy, Premium 400) microstroom en TENS in één apparaat. Softlaser en echografie zijn afzonderlijke apparaten. U hoeft niet alles tegelijk aan te schaffen.
Belangrijke informatie
Een hielspoor veroorzaakt hardnekkige klachten, omdat lopen het herstel tegenwerkt. Daarom zijn minder belasting en een consequente behandeling extra belangrijk. De hulpmiddelen die hier worden besproken zijn aanvullingen op de behandeling en vervangen geen medisch onderzoek. Hielpijn wordt niet alleen door een hielspoor veroorzaakt (maar bijvoorbeeld ook door plantaire fasciitis, een ontsteking van de achillespees of een gewrichtsprobleem). Laat de oorzaak daarom bij aanhoudende of ernstige klachten door een arts onderzoeken. Als een conservatieve behandeling geen resultaat oplevert, kan klinische fysiotherapie (bijvoorbeeld shockwavetherapie) en in zeldzame gevallen een operatie worden overwogen. Een medisch specialist beslist daarover. Elektrotherapie-, echografie- en softlaserhulpmiddelen hebben ook contra-indicaties (bijvoorbeeld een pacemaker, zwangerschap, een tumor in het te behandelen gebied of koorts).
Wilt u meer weten?
Dr. Zsolt Zátrok bespreekt het hielspoor in een uitgebreid artikel – van het ontstaan tot de concrete behandeling thuis en oefeningen om de kuit te ontspannen: Oorzaken en behandeling van hielspoor thuis →. Over softlaserbehandeling van hielpijn (hielspoor, achillespees, plantaire fascie): Softlaser voor de behandeling van hielpijn →. Als de pijn vooral onder de voet wordt veroorzaakt door een ontsteking van de plantaire fascie, vindt u de hulpmiddelen daarvoor op een aparte pagina: Behandeling van plantaire fasciitis →
Veelgestelde vragen
Nee – en het is belangrijk om te weten dat dit ook niet nodig is. De klachten worden niet door het botuitsteeksel zelf veroorzaakt, maar door de ontsteking eromheen. Het doel van de behandeling is daarom het verminderen van de ontsteking en pijn, niet het verwijderen van het bot. Voor de behandelstrategie maakt het bijna niet uit of het uitsteeksel al op de röntgenfoto zichtbaar is. Het belangrijkste is de ontsteking te verminderen en de trekkracht op de hiel te verlagen.
Begin met het verminderen van de ontsteking en de pijn. Softlaser, microstroom en echografie richten zich op het ontstoken aanhechtingspunt. TENS vermindert de pijn. Een multifunctioneel apparaat (Genesy 300 Pro, Premium 400) biedt microstroom en TENS in één apparaat. Daarnaast is minder belasting de snelste en gratis stap: een hielinleg, goede schoenen en overbelasting vermijden. Ook het ontspannen van een stijve kuit is belangrijk voor een duurzaam resultaat.
De twee hangen nauw samen en komen vaak samen voor. Plantaire fasciitis is een ontsteking van de bindweefselplaat die de voetzool aanspant. Als deze ontsteking lang blijft bestaan, kan na verloop van tijd een botuitsteeksel – een hielspoor – op het hielbeen ontstaan. De klachten en behandeling zijn grotendeels hetzelfde (ontsteking verminderen, pijn verlichten, de kuit ontspannen en de belasting verminderen). Een medisch onderzoek en eventueel een röntgenfoto brengen de precieze oorzaak aan het licht. Op basis daarvan wordt bepaald wat aan de klachten ten grondslag ligt.
Een hielspoor veroorzaakt hardnekkige klachten. Het herstel duurt vaak maanden, omdat dagelijks lopen het herstel tegenwerkt. Geduld en volhouden zijn essentieel. Blijf de belasting verminderen en de behandeling consequent uitvoeren. Als de klachten ondanks behandeling niet verbeteren of steeds erger worden, ga dan naar uw arts voor verdere mogelijkheden (bijvoorbeeld shockwavetherapie in de praktijk).
Het medische effect van statische magneten – die niet met elektriciteit worden opgewekt – zoals armbandjes en magnetische inlegzolen is niet aangetoond. Wat mogelijk wel helpt, is therapie met een pulserend magneetveld dat met elektrische stroom wordt opgewekt (PEMF). Een gewone, dempende hielinleg is om een andere reden nuttig. Niet als magneet, maar doordat de druk wordt verdeeld en de hiel wordt gedempt, kan deze de klachten tijdens het lopen verlichten.
