Carpaletunnelsyndroom – fysiotherapeutische hulpmiddelen voor thuis
Het carpaletunnelsyndroom ontstaat doordat de medianuszenuw in de pols bekneld raakt. Dit gebeurt meestal door eenzijdig, herhaald gebruik van de hand, zoals typen, werken met een muis of handmatig werk. De klachten zijn een doof gevoel in de duim, wijsvinger en middelvinger en pijn rond de pols. In het begin treedt die pijn alleen ’s nachts op, later ook voortdurend. In milde tot matige gevallen kan het conservatief, dus zonder operatie effectief worden behandeld. Fysiotherapeutische hulpmiddelen kunnen daarbij ondersteunen: TENS en microstroom, softlaser, therapeutische ultrasound en magneetveldtherapie.
Ontlasting is de eerste stap
De belangrijkste eerste stap van de behandeling is ontlasting: stop of verminder de activiteit die overbelasting veroorzaakt. Zonder deze stap blijft ook het effect van het beste hulpmiddel beperkt. Een belangrijk verschil: TENS verlicht de pijn, maar heft de zenuwbeknelling niet op. Het is dus een symptomatische behandeling. Softlaser, microstroom en ultrasound kunnen via het verminderen van ontsteking en zwelling ook invloed hebben op de oorzaak. Hieronder bespreken we waarvoor elke methode geschikt is.
Het SonicRelief-apparaat zendt 1 MHz therapeutische ultrageluidgolven uit, bedoeld als hulpmiddel bij de behandeling van musculoskeletale (pezen, banden, spieren) ontstekingen, letsels en degeneratieve afwijkingen.
Premium 400 multifunctioneel elektrotherapie-apparaat. TENS / EMS / MCR-MENS / FES / iontoforese. Speciale programma's: hardlopen, langlaufen, vechtsport, tennis, voetbal, wielrennen. 4 kanalen, op accu.
De UniPro is een 2-kanaals multifunctioneel elektrotherapie-apparaat dat TENS, EMS, microstroom en interferentiële (IF) behandelingen biedt.
Personal-Laser L400 infrarood zachtlaser voor puntbehandelingen. 400 mW continu vermogen, 808 nm lasergolf. Levert 4 Joule energie in 10 seconden. Levensduur van de laserdiode >10.000 uur.
PEMF-apparaat. 2 kanalen / 400 Gauss totale magnetische intensiteit. 70 programma's
Genesy 300 Pro multifunctioneel elektrotherapie-apparaat. TENS / EMS / MCR‑MENS / FES / iontoforese. 4 kanalen, op accu.
Globus Genesy 1500 één apparaat – honderden toepassingen voor diverse klachten.
Magnetotherapieapparaat (PEMF). 2 kanalen / 400 Gauss totale magnetische intensiteit. 46 programma's. Voor thuisgebruik.
Eenvoudig in gebruik, 808 nm, 250 mW softlaser apparaat. Behandelt 4,5 × 1 cm gelijktijdig. Ongeveer 6 minuten per behandelpositie. Prismatechnologie, veilig zonder beschermbril bij juist gebruik.
Welke methoden komen in aanmerking en met welk hulpmiddel?
Voor de conservatieve behandeling van het carpaletunnelsyndroom zijn meerdere fysiotherapeutische methoden geschikt. Vaak is een combinatie ervan het nuttigst. Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen een methode die alleen de pijn verlicht en een methode die ook invloed heeft op de onderliggende ontsteking en zwelling. Elke methode is een aanvulling op ontlasting en vervangt die niet.
Softlaser dringt door tot diepere weefsellagen en kan ontsteking en zwelling verminderen. Bij het carpaletunnelsyndroom hangen deze samen met de oorzaak, namelijk de beknelling van de zenuw. De methode is in meerdere wetenschappelijke overzichtsstudies onderzocht bij milde tot matige vormen van het carpaletunnelsyndroom, met gunstige resultaten. Omdat de carpale tunnel goed is afgebakend en dicht onder het huidoppervlak ligt, is behandeling met softlaser een voor de hand liggende keuze. Op een aparte pagina leest u meer over de methode en de behandelpunten.
Een behandeling met microstroom ondersteunt naast pijnverlichting ook het herstel van ontstoken cellen en kan bijdragen aan het verminderen van zwelling. Zo kan de methode naast de pijn ook invloed hebben op de oorzaak. Het is een zachte methode die goed met andere methoden kan worden gecombineerd. Multifunctionele elektrotherapieapparaten (Genesy, Premium 400) bieden microstroom samen met TENS.
TENS verlicht de pijn met milde elektrische impulsen, zonder geneesmiddelen en zonder de bijwerkingen daarvan. Belangrijk om te weten: TENS is een symptomatische behandeling. Het vermindert de pijn, maar heft de zenuwbeknelling niet op en heeft dus geen invloed op de oorzaak. TENS is een goede keuze om de klachten te verlichten, bijvoorbeeld ’s nachts. Combineer de behandeling bij voorkeur met methoden die ontsteking verminderen, zoals softlaser en microstroom, en met ontlasting.
Therapeutische ultrasound verwarmt dieper gelegen weefsels en verbetert zo de plaatselijke doorbloeding. Dit kan het verminderen van ontsteking ondersteunen. Pulserende magneetveldtherapie (PEMF) kan bij aandoeningen van gewrichten en pezen, en dus ook bij het carpaletunnelsyndroom, ondersteuning bieden door het ontstekingsproces gunstig te beïnvloeden. Belangrijk: het effect van statische, niet-elektrische magneten, zoals armbanden en banden, is medisch niet aangetoond. Deze vallen hier niet onder.
Ontlasting is de basis – en veel apparaten combineren meerdere methoden
Welke methode u ook kiest, zonder vermindering van de activiteit die overbelasting veroorzaakt blijft het effect van de behandeling beperkt. Dat is de basis. Van de apparaten bieden multifunctionele elektrotherapieapparaten (Genesy, Premium 400 en de sportvarianten) TENS en microstroom in één apparaat. Softlaser en ultrasound zijn afzonderlijke apparaten. U hoeft niet alles tegelijk aan te schaffen. Begin met de methode die past bij de meest storende klacht, pijn of ontsteking.
Belangrijke informatie
Onderzoek en behandeling van het carpaletunnelsyndroom zijn medische taken. De hier beschreven hulpmiddelen zijn aanvullingen op een conservatieve behandeling en op ontlasting. Ze vervangen geen medisch onderzoek. Als een conservatieve behandeling geen resultaat oplevert of als de zenuwgeleiding duidelijk verslechtert, wat met ENG/EMG-onderzoek kan worden vastgesteld, kan een operatieve behandeling nodig zijn. Een medisch specialist beslist hierover. Neem contact op met een arts als het dove gevoel blijvend wordt, als de spieren bij de duimmuis beginnen te verschrompelen, waardoor de greep zwakker wordt, of als de klachten ondanks behandeling verergeren. Dit kan wijzen op blijvende zenuwbeschadiging en kan tijdig ingrijpen noodzakelijk maken. Elektrotherapie-, ultrasound- en softlaserhulpmiddelen hebben ook contra-indicaties, zoals een pacemaker, zwangerschap, een tumor in het behandelde gebied en koorts.
Wilt u meer weten?
Dr. Zsolt Zátrok bespreekt het carpaletunnelsyndroom uitgebreid in een artikel, van preventie tot behandeling en van de oorzaken tot praktische adviezen: Carpaletunnelsyndroom: preventie en behandeling →. Als u vooral geïnteresseerd bent in behandeling met softlaser, inclusief de wetenschappelijke achtergrond en de behandelpunten: Behandeling van het carpaletunnelsyndroom met softlaser →
Veelgestelde vragen
Nee. TENS is een symptomatische behandeling: het verlicht de pijn, maar heft de zenuwbeknelling niet op en behandelt dus niet de oorzaak. Daarom kan de pijn terugkeren wanneer het effect van TENS afneemt. Softlaser, microstroom en ultrasound kunnen eerder invloed hebben op de onderliggende ontsteking en zwelling. Het belangrijkst is echter ontlasting. TENS is het nuttigst in combinatie met deze methoden.
De oorzaak van het carpaletunnelsyndroom is een beknelde zenuw, waarbij ontsteking en zwelling een rol spelen. Softlaser, microstroom en therapeutische ultrasound kunnen hierop invloed hebben, omdat ze ontsteking en zwelling kunnen verminderen. Softlaser is bij milde tot matige gevallen bijzonder goed onderzocht. TENS verlicht daarentegen alleen de pijn. Het gunstigste resultaat wordt bereikt door een ontstekingsremmende methode, pijnverlichting en ontlasting te combineren.
In veel gevallen is een multifunctioneel elektrotherapieapparaat (Genesy, Premium 400) een goed uitgangspunt, omdat het TENS en microstroom in één apparaat biedt, met veel programma’s. Als u ook gericht aandacht wilt besteden aan het verminderen van ontsteking, is softlaser een afzonderlijke, goed onderzochte mogelijkheid. Ook ultrasound vereist een afzonderlijk apparaat. U hoeft niet alles tegelijk aan te schaffen. Begin met de methode die past bij de belangrijkste klacht en blijf de pols zeker ontlasten.
Als het dove gevoel blijvend wordt, als de spieren bij de duimmuis beginnen te verschrompelen, waardoor de greep zwakker wordt en u voorwerpen laat vallen, of als een conservatieve behandeling geen verbetering brengt. In dat geval wordt de zenuwgeleiding met ENG/EMG-onderzoek beoordeeld. Als deze duidelijk is verslechterd, kan een handchirurgische ingreep nodig zijn. Langdurige zenuwbeknelling kan tot blijvende schade leiden. Daarom is tijdig onderzoek belangrijk. Stel dit niet uit als de klachten erger worden.
Nee. Het effect van statische magneten die niet met elektriciteit worden opgewekt, zoals armbanden, banden en kettingen, is medisch niet aangetoond. Wat mogelijk wel effect heeft, is pulserende magneetveldtherapie (PEMF), waarbij het magnetische veld met elektrische stroom wordt opgewekt. Dit is een medische fysiotherapeutische methode. De twee zijn niet hetzelfde. Bij de behandeling van het carpaletunnelsyndroom kan een apparaat voor pulserende magneetveldtherapie in aanmerking komen, niet de modieuze sieraden.
