Reumatoïde artritis (kortweg reuma) oftewel de chronische, ontsteking van meerdere gewrichten is een van de ernstigste vormen van reumatologische aandoeningen en gaat bovendien gepaard met zeer veel pijn. In Hongarije treft het ongeveer 80.000–100.000 mensen. Hoewel de aandoening in zeldzame gevallen kan verbeteren, verslechtert de toestand van de meeste patiënten helaas geleidelijk in de loop van de tijd. Reumatoïde artritis belemmert zelfs de eenvoudigste dagelijkse activiteiten.
Wat veroorzaakt reumatoïde artritis?
Reuma is een langdurige ontsteking die meerdere gewrichten tegelijk aantast. Het komt drie keer vaker voor bij vrouwen dan bij mannen.
De precieze oorzaak is niet bekend. Erfelijke en externe factoren kunnen meespelen bij het ontstaan. Als meerdere factoren tegelijk aanwezig zijn, is de kans op reumatoïde artritis groter. Als een aangeboren aanleg samengaat met omgevings- en leefstijlfactoren (bijv. roken, het gebruik van anticonceptie, stress, infecties), kan dat de weg vrijmaken voor deze auto-immuunaandoening.
Bij reumatoïde artritis is er een afwijkende werking van de witte bloedcellen. Delen van het eigen gewricht, de cellaag die het gewricht bekleedt, worden als vreemd beschouwd en het immuunsysteem zet een verdedigingsreactie in gang. Het lichaam valt zijn eigen cellen en weefsels aan (auto-immuunproces), wat ontsteking veroorzaakt en het gewricht langzaam beschadigt.
Tijdens de ontsteking wordt het binnenste membraan van het gewrichtsomhulsel bloedrijk, de gewrichten zwellen op, worden pijnlijk en stijf. Ontstekingsenzymen beschadigen geleidelijk ook het kraakbeen en de botten van het gewricht.
Het optreden van reumatoïde artritis
Het ontstekingsproces kan langzaam beginnen met ochtendstijfheid van de handen en pijnlijke zwellingen van de handgewrichten (symmetrisch, aan beide zijden), algemeen malaise en gewichtsverlies. Het kan echter ook plotseling beginnen met hevige pijn, koorts en zwellingen van de kleine gewrichten van hand en voet, naast zwellingen van pols-, knie-, schouder- en enkelgewrichten, soms met ontstekingen die het lopen onmogelijk maken.
Het is belangrijk dat u bij het optreden van deze symptomen onmiddellijk een arts raadpleegt. Hoewel reumatoïde artritis volgens de huidige medische inzichten niet te genezen is, kan de aandoening bij vroege diagnose en tijdige behandeling onder controle gehouden worden, waardoor de kwaliteit van leven behouden kan blijven.
Leefstijladviezen
Zoals hierboven al vermeld, is reumatoïde artritis helaas niet te genezen, maar er bestaan meerdere methoden om de aandoening goed te onderhouden; bovendien zijn er hulpmiddelen beschikbaar waarmee patiënten zelf de bijbehorende pijn kunnen verlichten.
Naast de door de arts voorgeschreven medicamenteuze behandelingen is het belangrijk:
- regelmatig lichaamsbeweging te doen om de gewrichten te bewegen;
- een ideaal lichaamsgewicht te behouden, aangezien overgewicht extra belasting voor de gewrichten betekent;
- wanneer de ontsteking in rustfase is, zijn warmtebehandelingen op de gewrichten, warme modderpakking en paraffinebehandelingen zeer nuttig, omdat warmte de pijn kan verminderen en de gewrichtsbanden en spieren kan ontspannen;
- bij acute opschieters het koelen van ontstoken gewrichten de pijn en spierspasmen verlicht.
Thuisbehandelingsmogelijkheden bij reumatoïde artritis
Reuma veroorzaakt vrijwel voortdurend pijn. De patiënt kan echter met vertrouwen leunen op de mogelijkheden die moderne medische technologie biedt. Thuisgebruik van fysiotherapeutische apparatuur kan de kwaliteit van leven verbeteren.
- TENS-apparaten en microstroomapparaten bereiken pijnverlichting door het toedienen van milde elektrische impulsen, wat urenlange pijnvrije periodes kan opleveren;
- paraffinebehandeling is zeer effectief bij het verminderen van reumatische pijn in de kleine gewrichten;
- ultrageluidtherapie-apparaten bieden pijnverlichting door hun ontstekingsremmende werking; een bijkomend voordeel is het opwarmen van het gewricht en het ontspannen van de gewrichtsbanden. Na 10–15 behandelingen is het aan te raden enkele maanden met de behandelingen te stoppen;
- laagenergetische lasertherapie-apparaten hebben een sterke pijnstillende en ontstekingsremmende werking. Ze bevorderen de regeneratie van het gewricht. Low-level lasertherapie is een van de eerste behandelkeuzes bij reuma.
