Bloedvaten- en lymfeaandoeningen
Vaat- en lymfeaandoeningen treffen het vaatstelsel of het lymfestelsel en kunnen uiteenlopende aandoeningen veroorzaken. Ze gaan gepaard met verschillende klachten en kunnen aanzienlijke hinder of zelfs ernstige gezondheidsproblemen geven. Enkele basispunten over vaat- en lymfeziekten:
Vaataandoeningen
- Spataderziekte (varices): Ontstaat wanneer de wanden van de aders verzwakken of beschadigd raken, waardoor de aders verwijden. Dit leidt tot veneuze stase en kan zwelling (oedeem) veroorzaken.
- Perifere arteriële aandoening (PAB): Treedt op door vernauwingen en afsluitingen in de arteriën. Dit vermindert de bloedtoevoer naar de ledematen en kan pijn, huidverkleuring, wonden of zelfs weefselversterf veroorzaken.
- Atherosclerose (aderverkalking): Door plaqueafzetting kunnen arteriën verharden en vernauwen, wat kan leiden tot diverse hart- en vaatproblemen.
Lymfestelselaandoeningen
- Lymfoedeem: Zwelling door aangeboren of verworven afwijkingen van het lymfestelsel. Tegenwoordig ontstaat het vaak door beschadiging van het lymfestelsel na een ongeval, operatie of bestraling.
- Lymphangitis: Een ontstekingsreactie in de lymfevaten veroorzaakt door een infectie, wat kan leiden tot zwelling, roodheid en pijn. De bekendste vorm is erysipelas (orbánc).
Klachten
De symptomen kunnen divers zijn: zwelling, pijn, gevoeligheid, huidverkleuring, wonden, huidproblemen (bijv. jeuk, droogheid) en gevoelsverlies of tintelingen in de aangedane gebieden.
Behandeling
De behandeling van vaat- en lymfeaandoeningen is multimodaal: er is geen eenduidige genezing; meestal is een combinatie van methoden effectief. Leefstijlaanpassingen zijn belangrijk, zoals gezonde voeding en vooral regelmatige lichaamsbeweging (dagelijkse wandeling, zwemmen, fietsen). Compressietherapie (zwachtelen, compressiekousen, manuele lymfedrainage, geautomatiseerde lymfemassage). In ernstige gevallen kan een chirurgische ingreep nodig zijn. De keuze van de behandelingsmethoden hangt individueel af van het type en de ernst van de aandoening.
Preventie
Het handhaven van een gezonde leefstijl, het vermijden van roken, regelmatige lichaamsbeweging, goede voeding en gewichtsbeheersing zijn belangrijk bij de preventie van vaat- en lymfeaandoeningen.