Steeds meer chronisch zieken. Wat doen we ermee?

Onder chronische aandoeningen verstaan we in de eerste plaats hart- en vaatziekten, kanker, chronische luchtwegaandoeningen, aandoeningen van het bewegingsapparaat, psychische ziekten en diabetes.

Volgens WHO-gegevens uit 2005 zijn vijf groepen chronische ziekten verantwoordelijk voor 60% van alle sterfgevallen.

• Hiervan zijn de meeste sterfgevallen toe te schrijven aan cardiovasculaire (hart- en vaat) aandoeningen (ongeveer 30% van alle sterfgevallen).
• Op de tweede plaats staan sterfgevallen door kanker (ongeveer 13%).
• Chronische luchtwegaandoeningen (astma, chronische obstructieve longziekte (COPD), allergieën, beroepslongziekten, pulmonale hypertensie) zijn wereldwijd verantwoordelijk voor ongeveer 7% van de sterfgevallen.
• Diabetes op zichzelf behoort niet tot de belangrijkste doodsoorzaken (het veroorzaakt ongeveer 2% van de sterfgevallen), maar het is wel een belangrijke risicofactor voor andere doodsoorzaken, invaliditeit en voor ernstige aandoeningen zoals hart- en vaatziekten, nierziekten en blindheid.
• Psychische aandoeningen (verschillende mentale stoornissen, psychische gezondheidsproblemen of neuropsychiatrische aandoeningen) leggen vooral in moderne samenlevingen een grote last op. (World Economic Forum, 2011)

Een van de belangrijkste kenmerken van chronische ziekten is dat ze na het ontstaan niet of slechts over zeer lange tijd genezen; ze begeleiden de betrokkene doorgaans gedurende de rest van zijn leven.

Op lange termijn moeten we ook rekening houden met macro-economische gevolgen, zoals het aanbod van arbeid (door veel mensen die chronisch arbeidsongeschikt zijn of een verminderde arbeidscapaciteit is er te weinig werknemers), de productiviteit (als er geen mensen zijn om te werken, is er geen productie) en een daling van het BBP.

Hoe meer chronisch zieken er in een bepaald land zijn, hoe groter de druk op de economie wordt — de patiënten moeten verzorgd worden. Als tegelijkertijd het aantal mensen in de actieve leeftijdsgroep afneemt, moeten steeds minder mensen de middelen produceren om steeds meer mensen te verzorgen.

Een chronische ziekte belemmert het normale leven van de betrokken persoon, verslechtert zijn levenskwaliteit, arbeidsvermogen en verdienvermogen, maar sleept tegelijkertijd gezonde gezinsleden mee in de problemen, omdat verzorgende familieleden uit het arbeidsproces worden gehaald, waardoor ook hun inkomen daalt en het gezin in een neerwaartse spiraal terechtkomt.

Alle gegevens wijzen erop dat dit tegenwoordig in ons land realiteit is.

In de Europese Unie kampte in het midden van de jaren 2000 tussen de 20 en 40 procent van de bevolking ouder dan 15 jaar met langdurige gezondheidsproblemen en een kwart van hen kreeg langdurige medische behandeling. (Nolte et al., 2012) Tussen 2007 en 2009 nam het aantal jaren dat in goede gezondheid werd doorgebracht in de EU zowel bij mannen als bij vrouwen af. Gemiddelde cijfers verbergen grote verschillen tussen landen en binnen landen. (Discussion paper, 2012).

In Hongarije lijden volgens de meest recente onderzoeken 42% van de bevolking aan één of meer chronische aandoeningen; bij 19-plussers staan meer dan 4 miljoen mensen geregistreerd met hoge bloeddruk en 850.000 met diabetes (KSH).

Ontwikkelde landen over de hele wereld worstelen met soortgelijke problemen. Men probeert programma's en instellingen op te zetten om de steeds grotere aantallen chronisch zieken te kunnen verzorgen.

Welke rol kan een blogger spelen?

Binnen het kader van "Élethosszig Egészségesen" kan mijn taak niet anders zijn dan je de ogen te openen en te laten zien wat je kunt doen voor je eigen lange termijn gezondheid en daarmee indirect voor de toekomst van je gezin! Er zijn wereldwijd tal van goede voorbeelden; je hoeft niets uit te vinden, alleen toe te passen in je dagelijks leven.

Het is de moeite waard om de woorden van de vader van de geneeskunde, Hippokrates, tot je te nemen, die 2500 jaar geleden al zei: "Als je je leven niet verandert, kan je niet geholpen worden".

Het is tijd dat je beseft: als je niet wilt dat je tegen je 45–50e levensjaar ziek en zorgafhankelijk wordt, moet je met een paar belangrijke zaken rekening houden en daarnaar handelen.

Voeding: belangrijk is een voeding met de juiste hoeveelheid energie en voedingsstoffen. Smaak wordt in de kinderjaren gevormd. Als je je kind uit liefde voedt volgens de heilige drie-eenheid "stoofpot–aardappelen–komkommersalade", schaad je het meer dan wie dan ook. Een gezond dieet betekent geen uithongering of ascetische zelfkastijding! Met een gezond dieet kun je je optimale lichaamsgewicht behouden en vele ziekten voorkomen.

Fysieke activiteit: regelmatige lichaamsbeweging is uitermate belangrijk. Als je regelmatig wandelt, jogt, zwemt, fietst of gymnastiek doet, voelt je lichaam dit niet als marteling maar als het behoud van natuurlijke functies: je behoudt goede fysieke en mentale prestaties en efficiëntie. Een evenwichtig lichaam valt minder snel ten prooi aan welke ziekte dan ook.

Toegankelijkheid: hierbij speelt de samenleving als geheel een belangrijke rol. Je moet bereiken dat er met jouw betaalde belastingen een omgeving voor je wordt gecreëerd waarin je gezond kunt leven. Er moet een omgeving beschikbaar zijn waar je bijvoorbeeld veilig kunt hardlopen, ontspannen en deelnemen aan gemeenschapsleven. Als er geen parken, geen trottoirs, geen fietspaden, geen sportzalen, zwembaden of ontmoetingsplekken zijn, heb je eenvoudigweg geen toegang tot die mogelijkheden. Kleine veranderingen in de omgeving kunnen al enorme hulp bieden — bv. het aanleggen van een verlicht hardloopparcours in een park is zo'n voorbeeld.

Mentaal welzijn: volgens ons wijze gezegde "Een goede priester leert tot aan zijn dood" is het behoud van geestelijke frisheid uitermate belangrijk. De wereld verandert continu; er is altijd iets te leren. Als je geen kennis verwerft, je niet oriënteert en technologische vernieuwingen niet volgt, raak je achterop en sluit je jezelf ook uit van de gemeenschap. Iemand die bijvoorbeeld de computer en internet niet kan gebruiken, komt veel moeilijker bij een doktersafspraak, concert, bioscoop of sociale bijeenkomst.

Gemeenschap: eenzaamheid en het gebrek aan vrienden en kennissen schaden je mentale gezondheid. Hoe actiever je leven, hoe gunstiger de invloed op je algemene gezondheid. Het onderhouden en koesteren van sociale relaties is dus ook gunstig voor je gezondheid.