Relatie tussen het parasympathische zenuwstelsel en chronische ziekten
Tegenwoordig hoor je steeds vaker over een van de nieuwste elektrotherapeutische behandelmethoden, neuromodulatie, en binnen die groep vagusstimulatie. Met neuromodulatie wordt via stimulatie van bepaalde hersengebieden of zenuwen een effect bereikt. Eén variant is vagusstimulatie, die de activiteit van het parasympathische zenuwstelsel verhoogt. Sommige deskundigen denken dat deze methode ingrijpende veranderingen kan brengen in de behandeling van de meest voorkomende ziekten van tegenwoordig (diabetes, atherosclerose, auto-immuunziekten, ontstekingen, depressie, stress, slaapstoornissen en nog veel meer).
Bekijk deze video van mij op YouTube of scroll naar beneden en lees de details.
Vegetatief (autonoom) zenuwstelsel
Ons bestaan hangt in belangrijke mate af van een automatisch werkend regelsysteem. De hersenen zijn het commandocentrum, waarvan de instructies worden doorgegeven via het vegetatieve zenuwstelsel. Deze werking kun je in de praktijk niet bewust beïnvloeden, daarom heet het ook het autonome (onafhankelijk van de wil) zenuwstelsel.
Er zijn grofweg twee delen te onderscheiden: het sympathische en het parasympathische systeem. Ze werken elkaar tegen. Wanneer het ene sterker wordt, neemt het andere af. Het is als een wip: je kunt niet tegelijk boven en onder zijn. Evenzo kunnen sympathische en parasympathische effecten niet tegelijkertijd volledig gelden.
Sympathisch zenuwstelsel
Het sympathische zenuwstelsel staat bekend als het "vecht-of-vlucht"-systeem. Evolutiegewijs zorgt het ervoor dat je snel kunt reageren op gevaar.
Als de sympathische activiteit toeneemt, stijgt het aantal hartslagen en ademhalingen. De bloeddruk gaat omhoog. De buikvaten trekken samen en de hoeveelheid bloed in de ingewanden neemt af, de spijsvertering stopt. Vanuit de lever en spieren wordt suiker in het bloed gepompt, oftewel de bloedglucose stijgt.
Het doel hiervan is om de spieren en de hersenen van zoveel mogelijk energie en zuurstof te voorzien. Daarnaast verwijden de pupillen zich, er valt meer licht in het oog, het zicht verbetert en de alertheid neemt toe.
Alle processen die niet direct helpen bij het ontwijken van het gevaar worden stilgelegd of sterk vertraagd; daardoor neemt de activiteit van het immuunsysteem en de stofwisseling af.
Parasympathisch zenuwstelsel
Het parasympathische zenuwstelsel werkt precies andersom. Het staat bekend als het systeem voor "rust, spijsvertering, regeneratie en reproductie".
Als het geactiveerd wordt, nemen het aantal hartslagen en ademhalingen af en herstelt de bloeddruk zich weer normaal. Er stroomt meer bloed naar de ingewanden en minder naar de spieren, wat de spijsvertering en opname van voedingsstoffen bevordert. Het immuunsysteem werkt beter, waardoor regeneratieprocessen toenemen en ontstekingen afnemen.
Stress neemt af en angst en spanning verminderen. Mentale rust en emotionele balans keren terug. Dat bevordert een herstellende slaap, wat van groot belang is, omdat regeneratie- en zelfherstellende processen tijdens de slaap het meest effectief verlopen.
Waar is het goed voor?
De evolutie of de schepper schiep de balans tussen sympathisch en parasympathisch vooral in situaties waarin een noodsituatie van korte duur was. Er kwam een leeuw en door sympathische activatie trok je je terug, rende weg of vocht. Zo'n stress was echter van korte duur en in andere tijden was een hogere parasympathische activiteit — herstel van verwondingen en genezing — primair.
Tegenwoordig is de situatie echter heel anders.
Geld verdienen is een strijd, steden zijn vol, lawaaiig en vervuild, voedsel bevat ongezonde stoffen, er is weinig lichamelijke activiteit. Spanningen op school, werk, in het gezin en sociale kring treffen bijna iedereen. Veel mensen dragen deze lasten constant met zich mee. Zelfs thuis kunnen ze niet ontsnappen aan de greep van verhoogde sympathische activiteit.
Zoals eerder uitgelegd: bij verhoogde sympathische activiteit valt rust weg, werkt het immuunsysteem niet goed, stopt de stofwisseling en is er geen regeneratie of zelfherstel!
Als dit langdurig aanhoudt, leidt dat tot depressie, angst, ontstekings- en auto-immuunziekten, diabetes, hart- en vaatproblemen, tumoren, geheugenverlies en andere gezondheidsproblemen of een mix daarvan.
Effect van het verhogen van vagusactiviteit
Als we in staat zijn de parasympathische activiteit te stimuleren, betekent dat een toename van het regeneratievermogen van het lichaam. Dat kan één van de sleutels zijn bij de genezing van chronische ziekten.
Het maakt uit wanneer je het toepast!
Veel mensen denken nu: laten we een vagusstimulator hebben en die van 's ochtends tot 's avonds dragen — dat zal de hele dagstress wel compenseren.
Nou... daar zit de val! Zo werkt het niet; het kan zelfs niet goed werken.
De parasympathische activiteit is altijd ondergeschikt aan de sympathische, want overleven is belangrijk. Regeneratie is nodig als je de noodsituatie hebt overleefd.
Terwijl je aan een deadline werkt, op de loopband rent in de sportschool of geïrriteerd in de file staat, valt de sympathische overheersing niet zomaar te overwinnen. Als je gespannen zit te wachten of te letten op wanneer het apparaat effect heeft — dat helpt ook niet.
Vagusstimulatie moet je inpassen in je dagelijkse activiteitencyclus. Op momenten waarop je lichaam naar een parasympathische cyclus neigt. Dat is typisch 's nachts, tijdens rust. Behandel daarom voor het slapen gaan. Je kunt lezen, maar beter is het te mediteren of een paar ademhalingsoefeningen te doen. Als je ondertussen op je telefoon scrolt of een thriller kijkt... nou ja, dan werk je ertegen in.
Als je het regelmatig en volhardend gebruikt, "leert" de stimulatie het juiste activiteitspatroon niet alleen voor het parasympathische, maar ook voor het sympathische systeem dat ermee in paren werkt.
Verwacht geen wonder van één enkele behandeling.
Na enkele weken gebruik zul je echter geleidelijk het resultaat voelen. Je kunt het effect versterken door ook je levensstijl aan te passen. Begin meer te bewegen, vermijd snacken en ongezond voedsel, vermijd overeten, frisdrank, alcohol en sigaretten. Leer technieken om met stress om te gaan.
Het Nurosym tVNS-apparaat dat vagusstimulatie biedt kun je hier kopen.
