Iontoforese

Iontoforese

Onder invloed van gelijkstroom (in een elektrisch medium) bewegen ionen (positief of negatief geladen deeltjes) naar de tegenovergestelde pool. Hieruit komen de termen "ionmigratie" en "iontoforese" voort.

Geneesmiddelen in oplossing splitsen in positief en negatief geladen ionen, dat wil zeggen elektrisch geladen deeltjes. Positief geladen deeltjes noemen we kationen en negatief geladen deeltjes anionen. Iontoforese is gebaseerd op het principe dat deze ionen onder invloed van gelijkstroom naar de pool met de tegengestelde lading migreren: positief geladen ionen bewegen naar de negatieve elektrode en negatief geladen ionen naar de positieve elektrode.

Met iontoforese kan een opgeloste werkzame stof via de huid in je lichaam worden gebracht.

Effect van iontoforese

De behandeling heeft zowel een lokaal als een algemeen effect: de werkzame stof hoopt zich op op de plaats van toediening en vormt een depot, waardoor een geconcentreerd en langdurig effect ontstaat. Het lokaal toegediende middel komt in de huidkapillairen en vandaar in de bloedbaan, waardoor er ook een algemeen effect op het hele lichaam kan optreden.

Voordelen van de behandeling

• je vermijdt orale inname van geneesmiddelen, waardoor een deel van het geneesmiddel niet in het spijsverteringsstelsel afgebroken wordt, maar volledig daar werkzaam is waar je het nodig hebt; met andere woorden: het behandelt doelgericht het pijnlijke gebied;
• de fijne samentrekkingen die door de gelijkstroom worden opgewekt verbeteren bovendien de bloedcirculatie, wat het genezingsproces versnelt.

De hoeveelheid toegevoerd werkzame stof hangt van meerdere factoren af:

• de duur van de stroomwerking – dit is tijdens de behandeling regelbaar,
• de sterkte van de stroom – dit hangt af van je tolerantie,
• het oppervlak van de elektrode en
• de bewegingssnelheid van de ionen – bepaald door de molecuulmassa van de stof.

Aanbevolen behandelingsfrequentie

• voer iontoforese dagelijks uit
• een kuur bestaat meestal uit 10–15 (in ernstigere gevallen 20) behandelingen
• begin de behandelingen met een iontoforeseprogramma met lage frequentie
• lagere frequenties hebben minder vermogen om werkzame stoffen in te brengen, maar veroorzaken minder roodheid van de huid op het behandelde gebied
• huidroodheid tijdens iontoforese is een natuurlijk verschijnsel omdat de behandeling de doorbloeding verhoogt
• maak je geen zorgen: de roodheid verdwijnt kort na beëindiging van de behandeling
• blijft de roodheid aanhouden, dan kun je allergisch zijn voor het middel – meld dit aan je arts of behandelaar

Toepassingsgebieden van iontoforese

Aangezien iontoforese geschikt is voor pijnverlichting, ontstekingsremming, vaatverwijding, het oplossen van spierkrampen (spasmen) en verzachting van weefsel, wordt de behandeling aanbevolen voor…

• sportblessures en
• behandeling van gewrichtspijn,
• en voor het verbeteren van het effect van cosmetische middelen.
• Een van de belangrijkste toepassingen van iontoforese is het tegengaan van overmatig zweten van handpalmen, voetzolen en oksels. Hiervoor is een speciale apparaatcategorie ontwikkeld die uitsluitend deze behandeling biedt. Klik hier.

Uitvoering van iontoforese bij de knie

• Maak de sponsen vochtig
• Plaats de zwarte koolstofelektrode in de spons en sluit de kabels aan
• Druppel de werkzame stof op de juiste spons
• Voorbeelden van met de positieve elektrode toedienbare middelen zijn Lidocaïne, Procain, Calciumchloride, Histamine, Tolazoline en vitamine B1
• Voorbeelden van met de negatieve elektrode toedienbare middelen zijn onder meer Natrium salicylatum, Kalium jodatum, Fenylbutazonzalf, Voltaren emulgel, Diclofenac gel, Flector gel en Fastum gel
• Bevestig de elektroden aan weerszijden van het gewricht met de elastische rubberband
• Selecteer op het apparaat het iontoforeseprogramma en start de behandeling
• Stel een intensiteitsniveau in dat een „kietelend” gevoel geeft op het behandelde gebied. Te hoge stroomsterkte kan pijnlijk zijn, terwijl te lage sterkte geen effect heeft.
• Door de stroom zal het geneesmiddel van de ene pool naar de andere migreren door het pijnlijke gebied en daarbij de werkzame stof "meenemen".

Wanneer is iontoforese niet aan te raden?

Hoewel iontoforese bij veel problemen gunstig kan zijn, zijn er enkele gevallen waarin het gebruik niet wordt aanbevolen

• zwangere vrouwen
• tuberculose
• kinderlijke diabetes
• acute virusinfectie
• mycose
• huidontsteking
• hartziekten
• aritmie
• epilepsie
• personen met een pacemaker of ander hartritmeregulerend apparaat

Net als bij alle behandelingen met geneesmiddelen is het bij iontoforese van levensbelang om rekening te houden met eventuele geneesmiddelallergieën. Als je er zeker van bent dat het te gebruiken middel geen allergische reactie veroorzaakt, kun je de behandeling voortzetten.

Veelgebruikte werkzame stoffen bij iontoforese 

Als de werkzame stof niet in bovenstaande lijst staat, bepaal dan de polariteit aan de hand van de verpakking of neem contact op met de voorschrijvende arts of de afleverende apotheker.