Compressietherapie voor sporters – Hoe helpt het bij voorbereiding en herstel?
Als je regelmatig traint, of het nu hardlopen, wielrennen, teamsporten of crossfit is, ken je vast het gevoel dat het na de training ongemakkelijk is om de trap af te lopen. Spierpijn, zware benen, strakke en gevoelige spieren geven allemaal aan dat je lichaam hard heeft gewerkt en nu rust en herstel nodig heeft. En hier komt compressietherapie in beeld – een methode die steeds meer sporters gebruiken ter ondersteuning van voorbereiding en herstel.
Maar werkt het echt? Wat zeggen de wetenschappelijke onderzoeken hierover? En hoe kun je het thuis gebruiken? Op deze vragen zoek ik antwoorden in dit artikel.
Wat gebeurt er in je spieren tijdens en na het trainen?
Bij inspanning krijgen je spieren kleine beschadigingen. Schrik niet, dat is volkomen normaal – het is juist dit proces dat aanpassing en sterker worden op gang brengt. Het probleem ontstaat wanneer deze microschade gepaard gaat met ontsteking, zwelling en pijn. Dit noemen we vertraagde spierpijn (in het Engels DOMS – Delayed Onset Muscle Soreness).
Stel je je spieren voor als een bouwplaats. De training breekt oude muren af zodat er nieuwe gebouwd kunnen worden. Maar het puin – afvalstoffen en ontstekingsmediatoren – moet uit het gebied verwijderd worden zodat de arbeiders aan de slag kunnen. En precies hierbij kan compressietherapie helpen.
Hoe werkt compressietherapie?
Compressietherapie bestaat uit het uitoefenen van druk op je ledematen, waardoor de veneuze terugstroom en de lymfecirculatie ondersteund worden. Er zijn twee hoofdtypen.
Het ene is statische compressie, die je kent van compressiekousen en -panty's. Deze oefenen een continue, gelijkmatige druk uit.
Het andere is intermitterende (periodieke) pneumatische compressie (IPC), waarbij een apparaat met met lucht gevulde kamers afwisselend je ledematen oppompt en loslaat.
IPC-apparaten – zoals pressotherapie-laarzen – masseren het ledemaat in een golvende beweging van de voet richting de dij. Deze golvende beweging ondersteunt effectief de afvoer van lymfevocht en veneus bloed naar het hart.¹
Wat zeggen de onderzoeken?
De wetenschappelijke literatuur besteedt steeds meer aandacht aan de effecten van compressietherapie op sportprestaties en herstel. Laten we kijken wat onderzoekers hebben gevonden!
Afname van pijngevoel
Een systematische review en meta-analyse uit 2024, waarin 17 studies en data van 319 deelnemers werden geanalyseerd, vond dat intermitterende pneumatische compressie van de onderste ledematen spierpijn en ervaren vermoeidheid in geringe tot matige mate kan verminderen.¹
Een gerandomiseerde gecontroleerde studie uit 2025 rapporteerde dat compressiebehandeling – hoewel het de neuromusculaire functies niet significant verbeterde – consequent de subjectieve pijnervaring van deelnemers verminderde.²
Merker voor spierschade
Compressietherapie toegepast na high-intensity intervaltraining (HIIT) kan gunstig beïnvloeden wat betreft moleculaire markers van spierschade. Volgens Martin et al. (2017) verminderde gelijktijdig toegepaste pneumatische compressie markers van proteolyse (eiwitafbraak) in skeletspieren.³
Verbetering van de bloedcirculatie
Een meta-analyse uit 2023 toonde aan dat compressiehulpmiddelen de veneuze bloedstroom zowel in rust als tijdens belasting verbeteren.⁴ Dit betekent dat afvalstoffen sneller uit de spieren kunnen worden afgevoerd en voedingsstoffen efficiënter bij het herstellende weefsel terechtkomen.
Effect op prestaties
Compressietherapie ondersteunt vooral herstel en niet direct de prestatie. Sneller herstel maakt echter intensievere trainingsarbeid mogelijk en kan zo indirect de prestaties verbeteren (mits de sporter adequaat traint).⁵
Wanneer en hoe te gebruiken?
Na de training – voor herstel
De meest gangbare toepassing is het ondersteunen van herstel na de training. De meeste studies onderzochten behandelingen van 20–30 minuten in een drukbereik van 100–200 Hgmm.¹ Directe toepassing na de training kan helpen de spierpijn van de volgende dag te verminderen.
Mijn persoonlijke ervaring is dat 80–100 Hgmm een aangename en effectieve massage biedt. Hogere drukken vind ik vanuit circulatoir oogpunt niet zinvol, en de behandeling zelf kan pijnlijk worden boven de 100 Hgmm.
Tussen wedstrijden door
Heb je een druk wedstrijdschema – bijvoorbeeld meerdere wedstrijden in één weekend – dan kan compressietherapie tussen de wedstrijden helpen de functie van je spieren te behouden. Dit is vooral waardevol als je geen toegang hebt tot traditionele massage. Een studie uit 2020 vond dat de combinatie van compressie en onderdompeling in koud water effectief was voor herstel tijdens meerdaagse toernooien.⁶
Tijdens reizen
Na lange vliegreizen of autoritten kan bloed en lymfevocht in de onderste ledematen stagneren. Compressietherapie kan helpen het gevoel van ‘zware benen’ te voorkomen en de acclimatisatie te versnellen.
Welk apparaat kies je?
Pressotherapie-apparaten voor thuisgebruik behandelen meestal de onderbenen en dijen. Let bij de keuze op het volgende:
Het aantal luchtkamers is een belangrijke factor: hoe meer kamers, hoe fijner de golvende beweging. Het drukbereik is ook relevant: de meeste sportstudies werkten met 100–200 Hgmm. Daarnaast is het handig als het apparaat een timer en verschillende programma's heeft.
Mijn advies
Compressietherapie is geen wondermiddel dat het werk voor je doet. Het kan echter een effectieve aanvulling zijn op je herstelarsenaal. Als je sport serieus neemt en je trainingsopbrengst wilt maximaliseren, is het de moeite waard het uit te proberen en regelmatig te gebruiken. De beste resultaten bereik je als je het combineert met andere herstelmethoden: spierstimulatie, voldoende slaap, goede voeding en actief herstel.
En vergeet niet: herstel is net zo belangrijk als de belasting zelf. Wie beter herstelt, kan meer en zwaarder trainen – en uiteindelijk betere prestaties neerzetten.
Bronnen
- Maia F, Nakamura FY, Sarmento H, et al. (2024). Effects of lower-limb intermittent pneumatic compression on sports recovery: A systematic review and meta-analysis. Biology of Sport, 41(4), 263-275. PubMed
- Do Carmo Silva G, et al. (2025). Intermittent Pneumatic Compression May Reduce Muscle Soreness but Does Not Improve Neuromuscular Function Following Exercise-Induced Muscle Damage: A Randomized Placebo-Controlled Trial. International Journal of Sports Physiology and Performance. PubMed
- Martin JS, Kephart WC, Haun CT, et al. (2017). Concomitant external pneumatic compression treatment with consecutive days of high intensity interval training reduces markers of proteolysis. European Journal of Applied Physiology, 118(1), 173-183. PubMed
- Dutra L, Boffino CC, Brusco CM, et al. (2023). Do Sports Compression Garments Alter Measures of Peripheral Blood Flow? A Systematic Review with Meta-Analysis. Sports Medicine, 53(5), 1003-1015. PubMed
- Stedge HL, Armstrong K. (2021). The Effects of Intermittent Pneumatic Compression on the Reduction of Exercise-Induced Muscle Damage in Endurance Athletes: A Critically Appraised Topic. Journal of Sport Rehabilitation, 30(4), 668-671. PubMed
- Fernández-Lázaro D, Mielgo-Ayuso J, Seco Calvo J, et al. (2020). Intermittent Pneumatic Compression and Cold Water Immersion Effects on Physiological and Perceptual Recovery during Multi-Sports International Championship. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(13), 4691. PubMed
De informatie in dit artikel is bedoeld als algemene voorlichting. Compressietherapie-apparaten dienen ter aanvulling van je trainingsprogramma en herstel. Raadpleeg bij een blessure een sportarts of fysiotherapeut.
