TENS-elektrode

De TENS-elektrode is een essentieel hulpmiddel bij thuisbehandelingen met elektrostimulatie (TENS - zenuwstimulatie, pijnverlichting; EMS - spierstimulatie; Mikrostroom - pijnverlichting en bevordering van genezing). De zelfklevende "pads" die op de huid worden aangebracht, leiden de puls van het apparaat naar je lichaam. Zonder deze pads is er geen behandeling en geen effect.

In deze video vat Dr. Zátrok Zsolt de belangrijkste informatie samen die je helpt bij het maken van een keuze.

De TENS-elektrode is een verbruiksartikel: na enkele behandelingen slijt hij en moet hij worden vervangen (zoals benzine in een auto — hoe meer je de auto gebruikt, hoe vaker je moet bijtanken).

Daarnaast is een TENS-elektrode een hygiëneartikel: geopende verpakkingen kunnen niet worden geretourneerd (net zoals geopende zakdoekjes niet teruggestuurd kunnen worden).

Conformiteit aan normen

Ons bedrijf verkoopt elektroden en apparaten die voldoen aan de EU-gezondheidsnormen. De elektrotherapie-apparaten en de zelfklevende elektroden in de webshop zijn compatibel met elkaar.

LET OP!

Bij sommige wellness- en gezondheidsfabrikanten (bv. Omron, Beurer, Vivamax, Bluidea, Kentro, Aldi) zijn de aansluitingen op hun apparaten vaak niet gestandaardiseerd. Voor deze apparaten past een standaard elektrode die bij ons verkrijgbaar is meestal niet.

Dit is een marketingtruc van deze fabrikanten: ze verkopen het apparaat goedkoop, maar extra elektroden zijn niet verkrijgbaar of kosten dan 8–9 duizend forint. Als je het apparaat regelmatig moet gebruiken, wordt het op den duur veel duurder.

De grotere fabrikanten met medische kwaliteit gebruiken meestal standaard PIN- of SNAP-aansluitingen, waardoor je daar elke standaard PIN- of SNAP-elektrode op kunt aansluiten.

Controleer voor je een apparaat koopt of er vervangende elektroden verkrijgbaar zijn en of het apparaat geschikt is voor medisch gebruik.

Belangrijkste kenmerken van de TENS-elektrode

• type aansluiting (pen/PIN, drukknop/SNAP, clip, anders)
• grootte en vorm (vierkant, rechthoek, rond, ovaal, anders)
• lagen (bedekking, gel, geleidende laag, lijm)
• gebruik (eenmalig of meerdere keren herbruikbaar)
• geleidingskwaliteit

Type aansluiting

De kabels van elektrotherapie-apparaten hebben meestal

• pin-aansluiting (PIN) of
• drukknop-aansluiting (SNAP) of
• andere niet-gestandaardiseerde aansluitingen

Grootte en vorm

Op de markt vind je de meest uiteenlopende maten en vormen. De meest voorkomende vormen en maten zijn

• vierkant (4x4 of 5x5 cm)
• rechthoek (5x9 of 5x10 cm)
• rond (diameters 2,3; 3; 5 cm)
• ovaal (3x5, 7,5x13 cm)
• vlinder- en andere vormen

Kies de maat op basis van het te behandelen gebied. Op je gezicht past uiteraard geen 7,5x13 cm ovaal elektrodepaar; hiervoor zijn ronde elektroden van 2,5–3 cm diameter geschikter. Voor je kuit is juist de grotere 7,5x13 cm ovale elektrode geschikt. Voor algemene pijnverlichting (TENS of MENS) is een vierkante elektrode van 4–5 cm geschikt. Deze raad ik ook aan voor spierstimulatie van nek, schouders en armen, evenals voor motorische punten bij grotere spieren (dij, buik, borst, rug). De 5x9 en 5x10 cm elektroden zijn bij spierstimulatie geschikt als elektroden die verder van het motorische punt geplaatst worden. Houd er rekening mee dat voor stimulatie doorgaans ongeveer 2 mA/cm² wordt aanbevolen. Een 5x5 elektrode heeft dus 25 cm² en de aanbevolen maximale stroomsterkte is 50 mA. Hoe kleiner de elektrode, hoe meer de stroom zich op een klein gebied concentreert; hogere stroomsterktes voelen onaangenamer.

Lagen, materialen

De materialen en dikte van de elektrode bepalen de flexibiliteit. Hoe dikker en stijver een elektrode, hoe minder hij de lichaamscontouren volgt.

Goedkope elektroden bestaan doorgaans uit drie lagen: lijm, gel en bedekkingslaag. De stroom wordt naar de gellaag gevoerd en daar verdeeld. Elektroden van betere kwaliteit (typen: PALS, UltraStim, ValueTrode) hebben twee gellaagjes, lijm, een geleidende laag en een bedekkingslaag. De dubbele gellaag zorgt voor een gelijkmatiger stroomverdeling en vermindert het prikkelende ongemak tijdens de behandeling. De bedekkingslaag is meestal textiel, schuim, papier of een speciaal materiaal.

Dikkere en stijvere elektroden sluiten beter aan op grote spieren zoals dijen, rug, buik en billen. Ze zijn echter minder geschikt voor dunne polsen, de nek etc., omdat ze zich niet goed aan sterke plooien aanpassen.

Goedkope (meestal Chinese) elektroden zijn stijf en de rand krult in de plooi op, waardoor de stroom zich op een klein gebied concentreert. Dit geeft een onaangename en ineffectieve behandeling. De PALS-elektroden vertegenwoordigen het hoogste niveau. Deze bevatten roestvrijstalen gaas en zijn zeer dun en flexibel. Het over het hele oppervlak dekkende gaas zorgt voor perfecte stroomverdeling. In de UltraStim-elektroden is de geleidende laag een zilverdraadgaas, wat ook uitstekende verdeling biedt, maar iets stijver is. In de algemene ValueTrode-elektroden is geen aparte geleidingsdraad; de stroom wordt via een dubbele gellaag geleid, wat een goede verdeling geeft, maar de elektrode is stijver.

Hoe kies je een elektrode?

De elektrische impuls veroorzaakt de gewenste reactie in je lichaam als de intensiteit (stroomsterkte) passend is. Hoe hoger de intensiteit, hoe onaangenamer het gevoel kan zijn; boven een bepaalde stroomsterkte maakt pijn verdere behandeling onmogelijk.

Bij een elektrode van slechte kwaliteit is de geleiding slecht. Je moet op het apparaat een hogere stroom instellen om effect te krijgen, wat het ongemak vergroot. Als de impuls niet krachtig genoeg is, blijft het effect ook uit.

Een elektrode met betere geleiding geeft een geschikt effect bij lagere stroomsterkte en maakt daardoor efficiëntere behandelingen mogelijk.

Koop alleen een Chinese goedkope elektrode als je martelingen zoekt: slechte kwaliteit zorgt voor een onaangename en ineffectieve behandeling.

Algemeen geldt: als je het je kunt veroorloven, kies dan de beste kwaliteit, namelijk de PALS-elektrode. Als de prijs belangrijk is, handel dan zoals hieronder beschreven.

Pijnverlichtende (TENS en Microstroom) behandelingen

Voor TENS en microstroombehandelingen volstaan over het algemeen de ValueTrode-elektroden. Voor TENS en microstroom zijn elektroden met een diameter van 40–50 mm geschikt. Breng deze rond de pijnplaats aan en voer de stimulatie uit.

Bell-parese en cosmetische behandelingen van het gezicht

Voor behandeling van gezicht en nek zijn elektroden met een kleine diameter (25–30 mm) nodig, omdat de spieren klein zijn en er vaak niet genoeg ruimte is om grotere elektroden met enkele centimeters tussenruimte te plaatsen.

Ik raad de 32 mm ValueTrode Round of de 25 mm PALS Round elektroden aan voor gebruik op het gezicht.

Behandelingen van denervatie (verlamde spier)

Aangetaste zenuwen zijn gevoelig. Hoe beter de kwaliteit van de elektrode, hoe voorzichtiger je met de zenuw omgaat. Gebruik daarom bij voorkeur PALS of UltraStim-elektroden.

Afhankelijk van de te behandelen spier kun je ronde elektroden van 25–32 mm gebruiken (bv. bij aangezichtsverlamming) of 5x5 en 5x9 cm elektroden (bij peroneusverlamming), enz.

Voor spierstimulatiebehandelingen

Bij spierstimulatie zijn er twee stromingen over de keuze van elektrodeformaat. Sommigen bepleiten zo groot mogelijke elektroden, anderen raden het gebruik van verschillende formaten aan.

De voorstanders van grotere elektroden stellen dat grotere elektroden de stroom beter over de spieren verspreiden, het comfort verhogen, hogere stroomintensiteiten mogelijk maken en sterkere spiercontracties opleveren.

Voorstanders van verschillende formaten adviseren de kleinere elektrode op de spierbuik (vooral het uitstekende deel) te plaatsen. Met de kleinere elektrode wordt de stroomsterkte sterker geconcentreerd op de motorische eindplaat (motorische zenuw), die zich in het midden van de spier bevindt. Ze beweren ook dat zo diepere spierlagen bereikt kunnen worden voordat de stroom de nabij geplaatste andere elektrode bereikt.

Ik raad aan beide varianten uit te proberen en op basis van je ervaring te beslissen welke effectiever voelt.

Ik maakte een video over de zelfklevende TENS-elektroden. Bekijk de video en abonneer je op mijn YouTube-kanaal! Vergeet het belletje niet aan te zetten zodat je op de hoogte blijft van het volgende deel!

De levensduur van de zelfklevende TENS-elektrode (pad) kun je verlengen door zorgvuldig gebruik

De elektroden die bij je apparaat worden geleverd kunnen, afhankelijk van kwaliteit, na enkele behandelingen tot wel 20–30 behandelingen herhaaldelijk worden gebruikt. Op den duur verliezen ze hun kleefkracht, drogen uit en geven ze de puls niet meer goed door. Dan moet je nieuwe elektroden kopen, wat bij frequent gebruik terugkerende kosten veroorzaakt.

• Elektroden worden meestal op een kunststofplaat geplakt verzonden.
• Haal ze voorzichtig van de plaat. Raak de lijm niet aan, want dat vermindert de kleefkracht.
• Zorg dat de kleefzijde niet op de vloer komt en plak ze niet op kleding, omdat vervuiling de kleefkracht snel vermindert.
• Was het te behandelen huidgebied vooraf met lauw zeepwater (ontvetten) en droog het goed. Plak alleen op volledig droge huid.
• Trek de elektrode na gebruik in één beweging van je huid en plak hem direct terug op de kunststofplaat voor opslag. Trek niet aan de kabel, want die kan eruit scheuren!
• Bewaar de elektrode in de koelkast (niet in de vriezer). Dit verlengt de levensduur.
• Als het oppervlak van de elektrode al droog lijkt, kun je een druppel water op de elektrode doen om nog een paar extra toepassingen te krijgen.
• Op een gegeven moment plakt de elektrode niet meer. Je kunt dan contactgel en tape gebruiken om de levensduur te verlengen.
• Dit kun je echter niet te lang doen, want een droge elektrode geleidt de puls niet goed en de behandeling verliest effect of werkt niet meer.
• Op een gegeven moment moet je de zelfklevende elektrode toch door een nieuwe vervangen.

Als je bovenstaande adviezen opvolgt, maximaliseer je de levensduur van de elektroden en de effectiviteit van de behandeling, terwijl je kosten optimaliseert.

Kun je de zelfklevende elektrode vervangen?

Als je herhaalde kosten wilt vermijden, kun je ook "permanente" elektroden gebruiken. Deze bestaan meestal uit rubber-carbon-siliconen materiaal, zijn vrijwel onverslijtbaar en gaan jaren mee. Ze zijn niet plakkend en bevatten geen gel. Je hebt daarvoor een klittenbandrubberband of speciale tape (bv. leukoplast) nodig om ze op hun plaats te houden. Deze elektroden werken niet "droog"; je moet contactgel gebruiken om de puls over te brengen naar de huid (zonder gel voelt de behandeling brandend en prikkend).

• Voor behandeling van buik-billen-dijen kun je grote oppervlakte-elektroden kiezen (FastPads, flexibele elektrode set).
• Voor behandeling van de onderrug en buikspieren kun je een elektrotherapieband gebruiken (FastBand riem, UltraStim Belt).
• Voor spierstimulatie kun je siliconen-carbon elektroden gebruiken (silicon-carbon elektrode).
• Incontinentie kan worden behandeld met elektroden die in de vagina of anus geplaatst kunnen worden.
• Voor iontoforese worden sponsbedekte carbon-elektroden gebruikt.