Behandelingsmogelijkheden bij het tunnelsyndroom

Het meest voorkomende type is het carpale (pols) tunnelsyndroom, maar het kan ook ontstaan bij de elleboog, rond het plexusgebied dat de arm innerveert, in de liesplooi, onder de knie en op de voetrug.

Oorzaken van het tunnelsyndroom

Achter de aandoening kunnen diverse factoren schuilgaan. Tot de meest voorkomende uitlokkende oorzaken behoren herhaalde, monotone bewegingen, met name van de pols en hand. Bij kantoorwerkers is langdurig gebruik van de muis en typen een veelvoorkomend probleem.

Bepaalde onderliggende ziekten verhogen het risico op het ontstaan van het tunnelsyndroom aanzienlijk:

• Diabetes
• Schildklierfunctiestoornissen
• Reumatologische aandoeningen
• Auto-immuunziekten

Hormonale veranderingen kunnen ook een rol spelen bij het ontstaan; zwangere vrouwen en mensen in de menopauze lopen daarom een verhoogd risico.

Kenmerkende symptomen en herkenning

De beginnende symptomen van het tunnelsyndroom zijn vaak mild en voorbijgaand. De meest voorkomende klacht is tintelingen, die aanvankelijk alleen in bepaalde houdingen of tijden van de dag optreden. Bij het pols(tunnel)sydroom wordt dit gevoel typisch gevoeld in de duim, wijs- en middelvinger.

Naarmate de aandoening vordert verergeren de symptomen en worden ze constant:

• Tegemoetkomende toename van pijn
• Voortdurende tintelingen
• Zintuigstoornissen
• Verminderde tastgevoeligheid
• Spierzwakte
• Onhandigheid van het aangedane gebied

Het is vooral kenmerkend dat de klachten ’s nachts verergeren, wat de slaapkwaliteit aanzienlijk kan aantasten.

Thuis toegepaste therapeutische mogelijkheden en hulpmiddelen

Als de diagnose tunnelsyndroom is gesteld, kunnen verschillende medisch-technische hulpmiddelen die thuis gebruikt worden helpen bij de behandeling. Deze kunnen de door de arts voorgeschreven medicatie en oefentherapie aanvullen en bijdragen aan verlichting van de symptomen.

Toepassing van TENS-apparaat

TENS (Transcutaneous Electrical Nerve Stimulation)-apparaten verminderen pijn met elektrische impulsen. Tijdens de behandeling moeten de elektroden boven en onder het pijnlijke gebied geplaatst worden, op ongeveer 3–5 centimeter afstand. Moderne apparaten hebben verschillende programma's, zoals traditionele TENS, Endorfine TENS, BURST, HAN en gemoduleerde TENS. Elk van deze kan geschikt zijn. Probeer ze gerust uit. Gebruik wat voor jou de beste pijnstillende werking geeft.

De behandeling moet 2–3 keer per dag worden uitgevoerd, telkens 20–30 minuten. Het is belangrijk op te merken dat TENS vooral symptoombestrijding biedt: effectief bij pijnvermindering, maar het genezende effect is beperkt.

Klik hier voor TENS-apparaten in de winkel. Elk hiervan is geschikt voor pijnverlichting.

Microstroomtherapie

Microstroombehandeling (MENS – Microcurrent Electrical NeuroStimulation) verlicht niet alleen pijn, maar verbetert ook de lokale bloedcirculatie.

De zeer lage stroomsterkte die tijdens de therapie wordt toegepast helpt zwelling te verminderen, ontsteking te matigen en weefselregeneratie te bevorderen.

De behandeling wordt aanbevolen minimaal eenmaal per dag 20–30 minuten uit te voeren. Indien nodig kan dit 2–3 keer per dag herhaald worden. De elektroden moeten zo geplaatst worden dat ze het pijnlijke gebied omsluiten.

Klik hier voor microstroom (MENS)-apparaten in de winkel. Elk hiervan is geschikt voor pijnverlichting.

Therapeutisch ultrasoonapparaat

Ultrasoundtherapie is voor veel mensen zeer effectief bij tunnelsyndroom. De behandelkop moet met speciale contactgel worden ingesmeerd en vervolgens langzaam in cirkelvormige bewegingen over het pijnlijke gebied bewogen. De ultrasone golven verhogen de weefseltemperatuur, wat de bloedcirculatie bevordert en het herstelproces versnelt.

De aanbevolen behandeltijd is 5–10 minuten, eenmaal per dag. De intensiteit van de therapie kan geleidelijk worden verhoogd.

Klik hier voor therapeutische ultrasoonapparaten in de winkel. Het M-Sonic 950-apparaat is geschikt voor thuisgebruik, terwijl de MediSound 3000 met zijn uitgebreide functies en instelmogelijkheden vooral in praktijken tot zijn recht komt.

Softlaser behandeling

Lasertherapie is een moderne, pijnloze behandelingsmethode.

De laserstraal dringt diep door in het weefsel, stimuleert de cellulaire activiteit, verbetert de microcirculatie, vermindert ontsteking, verlicht pijn en versnelt genezing.

De behandeling wordt op het getroffen gebied uitgevoerd totdat het apparaat 5 Joule energie aan het weefsel heeft afgegeven. De behandeltijd varieert per apparaattype, afhankelijk van de sterkte van de uitgezonden laserstraal. Hoe sterker de laser, hoe korter de behandeltijd.

Aanbevolen apparaat: Personal Laser L400, waarbij de behandeltijd 20 seconden per behandelpunt is. Op de pols moeten ongeveer 8–10 punten behandeld worden (langs het pijnlijke gebied, punt voor punt).

Magnetotherapie

Behandeling met pulserende magnetische velden kan ook effectief zijn bij het tunnelsyndroom. Het magnetotherapie-apparaat wordt om de pols gewikkeld, met aandacht voor juiste positionering:

• De spoelen moeten tegenover elkaar geplaatst zijn
• Aan de ene kant moet de noordpool (N) en aan de tegenoverliggende kant de zuidpool (S) tegen de huid liggen

De behandeling wordt aanbevolen 20–30 minuten per dag uit te voeren. Belangrijk om te vermelden is dat alleen pulserende magnetische velden opgewekt door elektrische stroom effectief zijn; van statische magneten (bijv. magnetische armbanden) is geen effect te verwachten.

Klik hier voor magnetotherapie-apparaten in de winkel. Met uitzondering van de Magnum L heeft elk apparaat een speciaal programma voor de behandeling van polstunnelsyndroom.

Study: Weintraub MI, Cole SP. A randomized controlled trial of the effects of a combination of static and dynamic magnetic fields on carpal tunnel syndrome. Pain Med. 2008 Jul-Aug;9(5):493-504. doi: 10.1111/j.1526-4637.2007.00324.x. PMID: 18777606.

Preventie en leefstijladvies

Het risico op het ontstaan van tunnelsyndroom kan verminderd worden met de juiste preventieve maatregelen.

Bijzonder belangrijk:

Het behouden van een correcte lichaamshouding tijdens het werk. De monitor moet op ooghoogte staan, en het toetsenbord en de muis zodanig geplaatst zijn dat onderarm tijdens gebruik recht kan blijven.

Regelmatig pauzes nemen tijdens herhaalde bewegingen. Elk uur 5–10 minuten rust om de spieren los te maken en te strekken.

Gebruik van ergonomische werkmiddelen, vooral bij kantoorwerk.

Uitvoeren van pols- en handbelastende activiteiten met de juiste techniek.

Wanneer naar de arts?

Hoewel thuisbehandelingen de symptomen aanzienlijk kunnen verlichten, is in sommige gevallen specialistisch onderzoek noodzakelijk:

• Als de tintelingen of pijn langdurig aanhouden
• Als de klachten geleidelijk erger worden
• Als spierzwakte of onhandigheid optreedt
• Als de nachtelijke klachten de slaap ernstig verstoren

Op tijd begonnen behandeling is cruciaal voor volledig herstel. De specialist kan indien nodig aanvullende onderzoeken aanvragen, zoals ENG (elektroneurografie) of een echografie.