Ziekenhuis- of thuisbehandeling. Waarvoor is het?
"Ik kwam in het ziekenhuis in ernstige toestand. In enkele dagen is de situatie sterk verbeterd, maar ik ben nog lang niet zoals vroeger. Toch mocht ik vandaag naar huis, wat ik niet begrijp. Wat kan ik doen om mijn vroegere gezondheid terug te krijgen?" – Veel mensen stellen ongeveer dezelfde vraag. Ik leg uit waarom dit gebeurt.
Allereerst moet je begrijpen dat de gezondheidszorg uit meerdere niveaus bestaat. Elk niveau heeft andere taken en is voor andere zaken "verantwoordelijk".
Wat is de taak van een kliniek en een ziekenhuisafdeling?
Een kliniek is een zorginstelling die door een geneeskunde-universiteit wordt geëxploiteerd. In feite is het hetzelfde als een ziekenhuis, maar een kliniek beschikt over de hoogst mogelijke uitrusting en de best voorbereide specialisten. Met andere woorden, in theorie kan een kliniek de allerbeste zorg bieden. De uitrusting en zorgdoelen van een regionaal of stadsziekenhuis zijn beperkter dan die van een kliniek.
Niet elk geval is zo ernstig dat klinische zorg nodig is; het is dus niet nodig dat iedereen naar een kliniek gaat. De meeste aandoeningen kunnen uitstekend worden behandeld op het niveau van een stadsziekenhuis.
Het fundamentele doel van ziekenhuiszorg is het herkennen (diagnosticeren) van acute en mogelijk levensbedreigende gezondheidsproblemen, het stabiliseren van de gezondheidstoestand van de patiënt en het uitvoeren van de herstelstappen die de grootste deskundigheid en uitrusting vereisen. In dat kader kunnen de volgende zaken plaatsvinden:
- Diagnostiek: Ziekenhuizen beschikken over de nodige apparatuur en experts om ziekten en gezondheidsproblemen nauwkeurig te diagnosticeren.
- Acute behandeling: Behandeling van ernstige, levensbedreigende toestanden die dringende medische ingrepen kunnen vereisen.
- Chirurgische ingrepen: Veel chirurgische procedures, inclusief zowel spoedeisende als geplande operaties, vinden plaats in een ziekenhuisomgeving.
- Subacute zorg en verpleging: Na het wegnemen van levensgevaar of na een operatie hebben patiënten intensieve verzorging, continue monitoring en precieze medicatietoediening nodig. Op een subacute afdeling ontvangen zij deze zorg.
- Informatie en advies: Patiënten en hun familie worden geïnformeerd over de ziekte, de behandeling en de rol van thuisrevalidatie.
Waarom werd ik naar huis gestuurd?
Er kunnen verschillende redenen zijn waarom je uit het ziekenhuis bent ontslagen, waaronder verbetering van je toestand, de mogelijkheid om de verdere zorg thuis voort te zetten en de actuele capaciteit van het zorgsysteem. Het is belangrijk te beseffen dat ontslag uit het ziekenhuis zelden betekent dat je volledig hersteld bent. Het betekent eerder dat de artsen hebben beoordeeld dat voor je verdere herstel de uitrusting en het gespecialiseerde niveau van de kliniek/het ziekenhuis niet langer noodzakelijk zijn en dat de behandeling veilig thuis kan worden voortgezet.
Als het ziekenhuis je ontslagen heeft, betekent dit dat het levensgevaar is geweken, maar dat er mogelijk nog verdere stappen nodig zijn om zoveel mogelijk terug te keren naar je toestand vóór de ziekte.
In dit stadium helpt het zorgsysteem buiten het ziekenhuis: je huisarts, regionale poliklinieken en revalidatie-instellingen.
Wat is revalidatie? Waarom is het noodzakelijk?
De revalidatie is nauw verbonden met ziekenhuiszorg en is de volgende stap naar herstel. Vooral bij aandoeningen die een langduriger herstelproces vereisen. Het doel van revalidatie is:
- Herstel van functionele vaardigheden: Optimaliseren van fysieke, mentale en/of cognitieve mogelijkheden.
- Vergroten van zelfstandigheid: Helpen de patiënt zo snel mogelijk zelfstandigheid en kwaliteit van leven te herwinnen.
- Behandeling van chronische aandoeningen: Ondersteuning bij de behandeling van langdurige of blijvende gezondheidsproblemen.
- Gezondheidsadvies: Ondersteuning bij verandering van levensstijl, juiste voeding en oefeningen voor thuis.
Revalidatie kan in het ziekenhuis plaatsvinden (acute revalidatie) of poliklinisch (thuis of in een revalidatiecentrum), afhankelijk van de mate van ondersteuning die de patiënt nodig heeft. Als onderdeel van het volledige herstelproces is de gecoördineerde samenwerking tussen ziekenhuiszorg en revalidatie cruciaal voor het optimale herstel van patiënten.
Wat is de taak van de revalidatiespecialist en wat is jouw taak?
Tijdens de revalidatie zijn diverse taken voor revalidatiespecialisten, zoals fysiotherapeut, beweegtherapeut, medische fitnesstrainer, logopedist of revalidatiearts vereist. Deze specialisten helpen de patiënt op die gebieden waar deskundige kennis en praktische begeleiding nodig zijn. Dergelijke taken kunnen zijn:
- Persoonlijke fysiotherapie: De therapeut helpt met het aanleren van oefeningen die nodig zijn om bewegingsproblemen op te lossen en kracht en mobiliteit terug te krijgen. Het volgen van 1–2 fysiotherapiesessies is alleen de leergolfase! Daarmee verbeter je niet direct! De fysiotherapeut komt 5–10 keer bij je om je de oefeningen grondig aan te leren, zodat je ze thuis dagelijks meerdere keren en gedurende weken of maanden uitvoert om verbetering te bereiken. Zelfs als de fysiotherapeut de oefeningen doet, herstel jij niet zomaar!!! Jij moet de oefeningen zo vaak mogelijk doen. Hoe vaker je ze uitvoert, hoe beter het resultaat dat je kunt verwachten.
- Spraaktherapie: De logopedist behandelt patiënten met spraak- en taalstoornissen en slikproblemen.
- Ondersteuning van de mentale gezondheid: De psycholoog kan helpen bij de behandeling van trauma, depressie of aanpassingsstoornissen.
- Specifiek medisch advies: De revalidatiearts houdt toezicht op het volledige revalidatieproces, inclusief speciale behandelingen en medicamenteuze therapie.
De patiënt zelf kan het meest bijdragen aan het herstel van zijn gezondheid, bijvoorbeeld door:
- Oefeningen en zelfzorg: Het regelmatig uitvoeren van de door professionals voorgestelde oefeningen thuis.
- Gezonde levensstijl: Gezonde voeding, voldoende vochtinname, goede nachtrust en stressmanagement.
- Doelstellingen en motivatie: Realistische doelen stellen en inzet behouden richting herstel.
- Aanpassingen in de omgeving: De woonomgeving aanpassen aan de huidige mogelijkheden van de patiënt, bijvoorbeeld het plaatsen van ondersteunende handgrepen.
- Positieve houding en ondersteunende gemeenschap: Positief denken en hulp van familie, vrienden of steungroepen accepteren.
Als de patiënt begrijpt dat hij actief moet deelnemen aan het revalidatieproces in zijn eigen belang, vergroot dat de kans op herstel en verbetert het de kwaliteit van leven.
Hoeveel is voldoende?
Revalidatiespecialisten zijn overbelast, waardoor hun tijd over veel patiënten verdeeld wordt.
Een enkele poliklinische "sessie" duurt meestal 10–15 minuten. Dat is zeker niet genoeg om je mobiliteit volledig terug te krijgen.
- Spreek met je behandelend arts: Vraag, als dat mogelijk is, om aanvullende therapie te voorschrijven.
- Oefenen thuis: De fysiotherapeut leert je oefeningen die belangrijk zijn om je probleem aan te pakken. Leer ze goed en oefen meerdere keren per dag. Meer is beter en kan je herstel versnellen.
- Regelmaat en toewijding: Wees consequent in het uitvoeren van de oefeningen thuis. Regelmatige beweging en volharding zijn cruciaal voor verbetering.
- Groepstherapie: Groepstherapieën kunnen helpen je motivatie te verbeteren en te behouden.
- Informeer jezelf: Verdiep je in je ziekte en welke methoden tot verbetering kunnen leiden.
- Volhouden van een gezonde levensstijl: Juiste lichaamsbeweging, voeding, voldoende rust en stressbeheersing dragen allemaal bij aan herstel.
- Feedback en evaluatie: Deel regelmatig je ervaringen met je therapeut, zodat het behandelplan indien nodig aangepast kan worden.
Onthoud: herstel is vaak een langzaam proces en elke stap die je zet voor verbetering is belangrijk. Met geduld, inzet en de juiste ondersteuning kan je toestand geleidelijk verbeteren.
Wat helpt bij het herstel?
Herstel is een complex proces dat de behandeling en de biologische reactie van je lichaam op die behandeling omvat. Beide spelen een belangrijke rol in het herstel.
De rol van de behandeling:
- Gerichte interventie: Behandelingen zoals medicijnen, chirurgische ingrepen of fysiotherapie richten zich op de oorzaak van de ziekte of verwonding.
- Verlichting van symptomen: Ze helpen pijn en ontsteking te verminderen en de functionele mogelijkheden te verbeteren.
- Preventie en bescherming: Sommige behandelingsvormen, zoals vaccinaties, zijn preventief en helpen gezondheidsproblemen te voorkomen.
De biologische reacties van het lichaam:
- Het zelfherstellend vermogen: Het lichaam heeft een natuurlijke capaciteit tot zelfherstel. Behandelingen ondersteunen of versnellen dit proces.
- Immuunrespons en ontstekingsremming: Behandelingen stimuleren het immuunsysteem in de strijd tegen infecties en ontstekingen.
- Regeneratie: Fysiotherapie helpt bij de regeneratie van beschadigd weefsel en het herstel van bewegingsmogelijkheden.
Herstel is dus een tweerichtingsverkeer: de behandeling en de biologische reacties van het lichaam werken samen om de ziekte te overwinnen en de gezondheid te verbeteren.
In dit proces is de actieve deelname van de patiënt belangrijk, bijvoorbeeld door het opvolgen van behandelrichtlijnen, een gezonde levensstijl en mentale gezondheid. Al deze factoren dragen samen bij aan volledig herstel.
Wat is de juiste behandelstrategie?
De beste behandelstrategie hangt af van de specifieke gezondheidstoestand, de ernst van de ziekte, de individuele behoeften van de patiënt en de beschikbare behandelopties. Er zijn twee hoofdbenaderingen: het toepassen van één enkele behandelmethode en multimodale (meerdere methoden tegelijk) behandeling.
Enkele behandelmethode
Het toepassen daarvan is alleen zinvol wanneer de ziekte specifiek en duidelijk gedefinieerd is en er één bewezen effectieve behandeling bestaat. Bijvoorbeeld bij bepaalde infecties kan een specifiek antibioticum de beste keuze zijn.
Multimodale behandeling
- Combineert meerdere therapeutische benaderingen om de ziekte vanuit verschillende invalshoeken aan te pakken.
- Kan worden toegepast bij complexere, chronische of door meerdere factoren beïnvloede aandoeningen, zoals chronische pijn, kanker of mentale gezondheidsproblemen.
- Het voordeel is dat de verschillende therapieën elkaar kunnen aanvullen, de toestand van de patiënt kunnen verbeteren en bijwerkingen kunnen verminderen.
Multimodale behandeling kan vooral nuttig zijn wanneer de ziekte op meerdere factoren berust of wanneer de behandeling niet alleen fysieke, maar ook mentale en emotionele aspecten moet aanpakken.
Het is altijd belangrijk dat behandelbeslissingen zijn afgestemd op de individuele behoeften van elke patiënt.