Zenuwpijn (medisch: neuralgie)
Zenuwpijn (medisch neuralgie) is een vervelende aandoening die je dagelijks leven aanzienlijk kan beïnvloeden. Je staat hier niet alleen in – veel mensen krijgen in hun leven in een bepaalde vorm met dit probleem te maken. In dit artikel vind je belangrijke informatie over zenuwpijn, de verschillende vormen waarin het kan optreden en, wat het belangrijkste is, effectieve behandelingsmogelijkheden, met bijzondere aandacht voor methoden die je thuis kunt toepassen.
Wat is zenuwpijn en hoe ontstaat het?
Zenuwpijn is geen op zichzelf staande ziekte, maar een karakteristiek symptoomcomplex dat optreedt wanneer een gevoelszenuw onder druk komt te staan ("inknelling") of geïrriteerd raakt.
De pijn is doorgaans zeer intens, stekend of brandend van aard en treedt meestal op langs het verloop van de aangetaste zenuw.
Het kan nuttig zijn dit artikel te lezen om te begrijpen waar de wortel van de pijn kan liggen: Betekenis en definitie van dermatoom.
De pijn is meestal niet constant – eerder in aanvallen die enkele minuten tot meerdere uren kunnen duren.
Er zijn veel oorzaken die zenuwpijn kunnen veroorzaken. De meest voorkomende uitlokkende factoren zijn onder andere:
- Rugproblemen, zoals (beginnende) hernia of vernauwing van het wervelkanaal
- Letsels en trauma
- Infectieziekten (bijvoorbeeld Lyme of gordelroos)
- Stoornissen in de stofwisseling (bijvoorbeeld diabetes)
- Auto-immuunziekten
- Overbelasting of een verkeerde lichaamshouding (gedwongen houding bij staand of zittend werk)
Typen zenuwpijn en kenmerkende symptomen
Aangezichtszenuwpijn (trigeminusneuralgie)
Aangezichtszenuwpijn is een van de bekendste vormen en betreft de drielingzenuw (trigeminus).
Als je dit ervaart, kun je plotselinge, bliksemschichtachtige pijn voelen in je gezicht – meestal aan één kant. Deze pijn kan optreden bij alledaagse activiteiten zoals praten, eten of zelfs door een lichte windvlaag over je gezicht. Tussen de aanvallen door kunnen er geheel symptoomvrije perioden zijn.
Klik hier voor uitgebreide informatie over aangezichtszenuwpijn en de behandeling.
Tussenribzenuwpijn
Bij tussenribzenuwpijn zijn de zenuwen die tussen de ribben lopen aangedaan.
Als je hiermee te maken hebt, voel je meestal stekende, brandende pijn in je borstkas die als een gordel rond kan lopen. De pijn kan vooral hevig zijn bij diep ademhalen, hoesten of plotselinge bewegingen.
Dit type wordt vaak verward met andere borstproblemen (bijvoorbeeld angina pectoris), daarom is een grondig onderzoek belangrijk om hartgerelateerde problemen uit te sluiten.
Ischias (zenuwpijn van de heupzenuw)
Ischias betreft de grootste zenuw van het lichaam, de heupzenuw.
Bij deze klacht begint de pijn typisch in de onderrug en loopt via je bil en de achterzijde van je dij door tot je onderbeen of zelfs je voet. Naast pijn kun je ook gevoelloosheid of tintelingen ervaren in het aangedane gebied.
Ischias is vaak een gevolg van een hernia, maar kan ook ontstaan door kramp van de piriformisspier.
Thuisbehandelingsmogelijkheden bij zenuwpijn
Bij de behandeling van zenuwpijn is een veelzijdige aanpak van cruciaal belang.
Hoewel het altijd aan te raden is een specialist te raadplegen, zijn er verschillende methoden die je thuis kunt gebruiken om de symptomen te verlichten.
Rust en ontlasten
De eerste en belangrijkste stap is het ontlasten van het aangedane gebied.
Dit betekent niet volledige immobilisatie, maar dat je de bewegingen en houdingen vermijdt die de pijn uitlokken.
Bij ischias kan het bijvoorbeeld helpen regelmatig van houding te veranderen en niet lange tijd in dezelfde zithouding te blijven zitten.
Warm-koudtherapie
Warmte- en koudetherapie kan thuis zeer effectief zijn bij zenuwpijn.
Je kunt het als volgt toepassen:
In de acute fase (de eerste 24-48 uur) wordt koudewikkels aanbevolen. Breng 15-20 minuten een ijspack aan op het aangedane gebied, 3-4 keer per dag. Dit helpt ontsteking en pijn te verminderen. Leg het ijs nooit direct op de huid, wikkel het altijd in een dunne handdoek.
In de chronische fase kun je overstappen op warmte. Een warme kompres of een warm bad ontspant de spieren en verbetert de doorbloeding van het getroffen gebied. Gebruik warmte ook 15-20 minuten, meerdere keren per dag. Warmtebehandeling kan vooral 's ochtends erg effectief zijn, wanneer de spieren stijver zijn.
Fysiotherapie-apparaten voor thuis
Er zijn verschillende apparaten die je thuis kunt gebruiken voor de behandeling van zenuwpijn:
TENS-apparaat: Dit is een apparaat voor elektrische stimulatie dat zwakke elektrische impulsen naar het aangedane gebied stuurt. Het kan helpen de pijnsignalen te blokkeren en de aanmaak van endorfines te stimuleren. Gebruik het TENS-apparaat dagelijks 20-30 minuten.
Klik hier voor het assortiment TENS-apparaten.
Softlaser apparaat. Dit vermindert effectief klachten door zenuwpijn, omdat het de oedeemvorming rondom de onder druk staande zenuwvezel kan verminderen en bovendien endorfines vrijmaakt.
Klik hier voor onze softlaser apparaten. Voor de behandeling van zenuwpijn zijn de Personal-Laser L400 of de Energy-Laser L500 het meest geschikt.
Massageapparaten: Diverse massagerollers, -ballen of handmassagers kunnen helpen om gespannen spieren te ontspannen. Een massagekussen of een fascia-roller kan bijzonder nuttig zijn.
Spierstimulatieapparaat. Dit biedt een effectievere behandeling dan eenvoudige massageapparaten. Het ontspant actief spieren die door de pijn krampachtig samengetrokken en gespannen zijn, verlicht kramp en vermindert de pijn.
Klik hier voor spierstimulatieapparaten. Ik raad de Rehalito, MyoBravo, Elite of het Premium 400 apparaat aan.
Therapeutische ultrasound. Ultrasone golven dringen het lichaam binnen en worden omgezet in warmte, waardoor het behandelde gebied opwarmt. Dit verbetert de circulatie, ontspant de spieren en vermindert pijn.
Hier vind je geschikte apparaten. Ik raad het M-Sconic 950 apparaat aan.
Fysiotherapie-oefeningen voor thuis
Thuis oefentherapie is een cruciaal onderdeel van de behandeling, maar begin er pas mee als je de acute, zeer pijnlijke fase achter je hebt.
Rekoefeningen helpen om spierspanning te verminderen en vergroten de bewegingsvrijheid. Voer elke rek langzaam en geleidelijk uit en forceer nooit. Houd de rek aan totdat je een aangename spanning voelt, maar ga niet door tot pijn.
Krachttraining, vooral het versterken van de core (romp) spieren, is erg belangrijk omdat deze de wervelkolom stabiliseren. Begin met eenvoudige oefeningen zoals de brug of het afwisselend optillen van arm en been vanuit de viervoetige positie.
McKenzie-oefeningen kunnen nuttig zijn bij ischias. Deze oefeningen zijn erop gericht de wervelkolom in een juiste positie te helpen terugbrengen en de druk op de zenuwen te verminderen.
De juiste fysiotherapie-oefeningen worden je aangeleerd door een fysiotherapeut of een medical fitness-trainer. Raadpleeg een specialist en leer van hem/haar wat je moet doen.
Ergonomische aanpassingen
Een goede inrichting van je huis- en werkomgeving is essentieel om verdere problemen te voorkomen:
Bij zittend werk gebruik je een ergonomische stoel die je onderrug goed ondersteunt. Zorg dat je monitor op ooghoogte staat en dat je toetsenbord zo geplaatst is dat je ellebogen een hoek van 90 graden maken.
Je matras moet middelhard zijn – niet te zacht en niet te hard. Gebruik een geschikt kussen dat de natuurlijke kromming van je nek ondersteunt.
Leefstijlaanpassingen
Leefstijlaanpassingen spelen ook een belangrijke rol bij de behandeling van zenuwpijn:
Gewichtsbeheersing: Overgewicht legt extra druk op de wervelkolom en gewrichten, dus het is belangrijk een gezond gewicht te bereiken en te behouden.
Voldoende vochtinname: Goede hydratatie helpt de schijven in de wervelkolom soepel te houden en ondersteunt een goede spierfunctie.
Regelmatige beweging: Matige, regelmatige lichaamsbeweging zoals yoga, zwemmen of wandelen helpt de spieren sterk en soepel te houden.
Wanneer naar de arts?
Hoewel thuisbehandeling effectief kan zijn, zijn er situaties waarin je zeker specialistische hulp moet zoeken:
- Als de pijn niet binnen enkele dagen verbetert ondanks thuisbehandeling
- Als de pijn zo hevig is dat het je dagelijkse activiteiten belemmert
- Als je gevoelloosheid of krachtverlies in je ledematen ervaart
- Als er naast de pijn koorts of andere algemene symptomen optreden
- Als je problemen hebt met plassen of stoelgang
Preventie van zenuwpijn
Preventie is vaak eenvoudiger dan behandeling. Met de volgende methoden kun je het risico op het ontstaan van zenuwpijn verminderen:
Regelmatige lichaamsbeweging: Een goed gekozen, regelmatige trainingsroutine versterkt de spieren en verbetert de lichaamshouding.
Juiste lichaamshouding: Let op je houding bij zowel staan als zitten. Vermijd langdurig stilzitten of -staan.
Correcte tiltechniek: Buig je knieën bij het tillen van zware voorwerpen en houd je rug recht.
Stressmanagement: Stress kan spierspanning vergroten, wat het risico op zenuwinklemming verhoogt. Zoek een stressmanagementmethode die bij jou past.
Aanbeveling
Zenuwpijn is weliswaar vervelend, maar met de juiste behandeling en leefstijlveranderingen goed te behandelen. Het belangrijkste is dat je naar de signalen van je lichaam luistert en pijn die langdurig aanhoudt niet negeert.
Thuisbehandelingen kunnen effectief zijn, maar als de symptomen niet verbeteren of verergeren, raadpleeg dan zeker een specialist.
Regelmatige beweging, een goede houding en aandacht voor ergonomie kunnen helpen herhaling van het probleem te voorkomen.
Onthoud dat iedereen anders is en wat bij de één werkt, niet per se bij een ander hetzelfde effect heeft. Wees geduldig met jezelf en geef het herstel de tijd die het nodig heeft. Een consistente, volgehouden behandeling gecombineerd met leefstijlaanpassingen leidt vaak tot de beste resultaten bij de behandeling van zenuwpijn.
