Wat je moet weten over aanhoudende pijn
Wanneer we over pijn spreken, is het belangrijk de juiste woorden te gebruiken. In de medische wereld kom je vaak het woord „chronisch” tegen, maar dat kan misleidend zijn. „Chronisch” suggereert dat je pijn voor altijd zal blijven bestaan, terwijl dat meestal niet het geval is. Zelfs binnen de gezondheidszorg bestaat geen consensus over de exacte betekenis van het woord – is pijn chronisch na drie maanden? Of pas na zes maanden? Daarom is het beter termen als „aanhoudend” of „persistent” te gebruiken. Die beschrijven de situatie nauwkeuriger: je pijn is al langere tijd aanwezig, maar dat betekent niet dat het voor altijd zo hoeft te blijven.
De doolhof van het zoeken naar een diagnose
Waarschijnlijk heb je al meerdere hulpverleners bezocht vanwege je pijn. Je bent bij de huisarts geweest, een orthopeed, chiropractie, een fysiotherapeut, een osteopaat of een acupuncturist.
Iedereen gaf mogelijk een andere verklaring voor de oorsprong van je pijn. De een wees op een botprobleem, de ander noemde spierpanning of een verkeerde houding. Misschien vroeg zelfs iemand zich af of je pijn wel echt was, wat moeilijk te verwerken kan zijn.
De verschillende behandelingen hebben misschien tijdelijk verlichting gebracht, maar de pijn kwam terug.
Hoe werkt pijn?
In principe bestaan er twee soorten pijn: nociceptieve en centrale pijn.
Nociceptieve pijn
Nociceptieve pijn treedt meestal op bij acute situaties en hangt samen met weefselschade. Denk aan een botbreuk, een pees- of bandruptuur of pijn bij een hernia.
Dit type heeft een bepaalde genezingstijd. Een breuk geneest bijvoorbeeld in ongeveer 8-14 weken, een pees- of bandletsel kan 60-90 dagen klachten geven en een hernia kan tot 6 maanden klachten veroorzaken. Uiteindelijk genezen veel verwondingen lichamelijk.
Centraal gereflecteerde pijn
Centrale pijn hangt samen met een overgevoeligheid van het zenuwstelsel.
Dit komt vaak voor bij aanhoudende pijn.
Het is als een te gevoelige alarmsysteem: kleine signalen leiden tot een sterke reactie.
Een goed voorbeeld is fantoompijn, wanneer mensen pijn voelen in een geamputeerd ledemaat. Fysiek is het onmogelijk dat er gevaarlijke signalen vanuit het niet-bestaande ledemaat naar de hersenen worden gestuurd, maar de pijn is wel echt.
De rol van de hersenen bij pijn
Als je gewond raakt, komt er een alarmsignaal van de plek van de verwonding naar je hersenen. Je hersenen maken daar echter niet automatisch pijn van – ze wegen vele factoren mee.
Als je bijvoorbeeld tijdens het naaien per ongeluk in je vinger prikt met een naald, fluit je even en ervaar je het als onaangename pijn. Als je valt met de fiets en een tak in je bovenbeen prikt, spring je op en merk je het pas minuten later dat er een splinter in je been zit.
De weefselschade kan groter zijn, en toch negeert je hersenen het tijdelijk.
Dat komt omdat je hersenen het alarmsignaal kunnen moduleren – ze kunnen het versterken of verzwakken. Dat hoort bij de vlucht- of vechtreactie.
Is de pijn echt?
Het feit dat je pijn in je hersenen ontstaat, betekent niet dat het niet echt is.
Bij aanhoudende pijn is het vaak zo dat je pijn minder sterk gekoppeld is aan concrete weefselschade en meer aan een overgevoelig zenuwstelsel.
Om dit te begrijpen, stel je voor dat je een oude knieblessure hebt. Oorspronkelijk was het een verrekking tijdens het skiën, die lichamelijk al lang genezen is. De weefsels zijn hersteld en onderzoek toont geen afwijkingen. Toch voel je al pijn wanneer je een trap nadert. Soms kun je zelfs pijn ervaren alleen al door aan de trap te denken.
Denk aan de eerste keer dat je je aan een hete pan verbrandde. De volgende keer dat je een pan nadert – zelfs als hij koud is – spant je lichaam zich al aan, je spieren trekken zich samen en je trekt wellicht je hand terug. Je zenuwstelsel probeert je te beschermen en reageert liever overdreven.
Bij aanhoudende pijn gebeurt hetzelfde, maar grootschaliger: het zenuwstelsel is zo gevoelig geworden dat het zelfs op de kleinste prikkel met pijn reageert, ook als er geen reëel gevaar of verwonding is.
Dat verklaart ook waarom behandelingen kunnen werken die niet direct op de veronderstelde fysieke bron van de pijn gericht zijn.
Wanneer je bijvoorbeeld ontspanningstechnieken leert of geleidelijk aan weer meer gaat bewegen, ben je in feite je zenuwstelsel aan het "herprogrammeren". Er ontstaan nieuwe verbindingen en nieuwe "herinneringen" die geleidelijk een deel van de oude reacties kunnen overschrijven.
Net zoals een pianist een verkeerd ingestudeerd stuk kan verbeteren, kan ook je zenuwstelsel nieuwe, minder pijnvolle reacties aanleren in verschillende situaties.
Het goede nieuws is dat als je zenuwstelsel "verkeerd geleerd" heeft, je het ook kunt "verleren" en opnieuw kunt trainen naar geschikte reacties.
Dit is een geleidelijk proces dat tijd en geduld vergt, maar verandering is mogelijk. Net zoals je bij het leren van een nieuw muziekstuk niet meteen perfect hoeft te zijn, gaat het hertrainen van pijn ook stap voor stap.
Moderne methoden voor pijnverlichting
Bij de behandeling van aanhoudende pijn zijn er belangrijke stappen gezet met medicijnvrije, fysische pijnverlichtende methoden. Deze therapieën bieden niet alleen symptoombestrijding, maar ondersteunen ook de natuurlijke genezingsprocessen van je lichaam en hebben over het algemeen geen bijwerkingen.
TENS (Transcutaneous Electrical Nerve Stimulation) behandeling
Er worden elektrische impulsen met lage stroomsterkte via de huid toegepast.
Deze methode kan de pijnsignalen die via de zenuwen naar je hersenen gaan blokkeren. Daarnaast stimuleert het de productie van endorfines, de natuurlijke pijnstillers van je lichaam.
Het voordeel van TENS is dat het thuis kan worden gebruikt en op lange termijn geen verslaving veroorzaakt, in tegenstelling tot veel pijnstillende medicijnen.
Microstroom (MENS – Microcurrent Electrical Neuromuscular Stimulation) therapie
MENS werkt met nog lagere stroomsterktes dan TENS. Deze behandeling werkt op celniveau: het verbetert de energieproductie van cellen en ondersteunt natuurlijke regeneratie.
Microstroom kan bijzonder effectief zijn bij zenuwpijn en langzaam genezende verwondingen.
De behandeling is meestal aangenaam en je voelt vaak nauwelijks dat er stroom aanwezig is.
Productaanbeveling: apparaten voor microstroomtherapie
Microstroomtherapie is een vorm van elektrische behandelingen en een van de nieuwste pijnstillende (MENS) en ontstekingsremmende (MCR) procedures.
Interferentie therapie
Er worden twee stromen met verschillende frequenties gebruikt die elkaar in de diepere weefsels van je lichaam kruisen en daar hun effect hebben.
Deze methode is uitstekend geschikt voor de behandeling van diepe spierpijnen. Interferentie kan de bloedcirculatie verbeteren, ontsteking verminderen en gespannen spieren ontspannen.
Tijdens de behandeling kun je een prettig tintelend gevoel ervaren.
Softlasertherapie
Er wordt een speciaal geproduceerde lichtbundel gebruikt om pijnlijke gebieden te behandelen.
Het laserlicht dringt door in de weefsels, stimuleert de celwerking, de aanmaak van endorfines en de natuurlijke genezingsprocessen.
Deze methode kan bijzonder effectief zijn bij gewrichtsproblemen, wondgenezing en zenuwpijn.
Softlaserbehandeling is volledig pijnloos en kent geen bekende bijwerkingen.
Productaanbeveling: onze softlaser apparaten
De primaire werking van softlaser apparaten is het ondersteunen van celregeneratie en daarmee het versnellen van genezing, en door stimulatie van endorfineproductie werken ze tevens pijnstillend.
Voordelen van fysiotherapeutische methoden ten opzichte van medicamenteuze behandeling
De genoemde pijnverlichtende methoden hebben verschillende voordelen ten opzichte van traditionele medicamenteuze behandelingen.
Er is geen risico op afhankelijkheid, wat vooral belangrijk is bij aanhoudende pijn.
Ze belasten de lever en nieren niet, waardoor ze ook op lange termijn veilig toepasbaar zijn.
Fysiotherapeutische methoden behandelen niet alleen de symptomen, maar ondersteunen de natuurlijke genezingsprocessen van je lichaam.
De behandelingen zijn onderling te combineren en met andere therapieën, zodat er een persoonlijk en multidisciplinair behandelplan kan worden opgesteld.
Ze helpen de benodigde hoeveelheid medicatie te verminderen en kunnen die in sommige gevallen zelfs vervangen. Dit is belangrijk als je gevoelig bent voor bepaalde medicijnen of bij langdurige bijwerkingen wilt vermijden.
Praktische aspecten van de behandelingen
Het is belangrijk dat fysiotherapeutische behandelingen door een therapeut voor je op maat worden samengesteld. Elke situatie en elke pijn is uniek, dus de behandeling moet gepersonaliseerd zijn.
De meeste fysiotherapeutische methoden vereisen regelmatige toepassing om een blijvend effect te bereiken.
De frequentie en duur van de behandelingen worden door de specialist bepaald op basis van je toestand en voortgang.
De bovengenoemde methoden zijn ook geschikt voor thuisgebruik. Bij voorkeur gebruik je ze na goede instructie; met enige oefening zijn de basisregels goed te leren.
Medische hulpmiddelen voor thuis vergroten de flexibiliteit van de behandeling en kunnen op de lange termijn de kosten verlagen.
Het belang van een holistische aanpak
Fysiotherapie is het meest effectief als je het gebruikt als onderdeel van een omvattend behandelplan.
Verwacht nooit een wonder van één enkele methode, maar combineer geleidelijk opgebouwd bewegingswerk, ontspanningstechnieken en indien nodig psychologische ondersteuning.
Pijn is niet alleen een lichamelijk verschijnsel; het beïnvloedt je emotionele staat en veel aspecten van je levenskwaliteit.
De sleutel tot succes bij de behandeling van aanhoudende pijn
De sleutel in de behandeling van aanhoudende pijn is geduld en consistentie. De effecten van fysieke therapieën bouwen zich vaak geleidelijk op, over weken, en het tempo van verbetering verschilt per persoon.
Het is belangrijk realistische verwachtingen te hebben en niet op te geven als je niet meteen dramatische verbeteringen merkt. Regelmatige behandelingen en het trouw volgen van het therapeutische plan kunnen op de lange termijn aanzienlijke verbeteringen in je toestand brengen.
Het begrijpen en behandelen van aanhoudende pijn is een complex proces waarbij moderne fysische pijnverlichtende methoden een belangrijke rol kunnen spelen. Deze therapieën bieden veilige en effectieve alternatieven naast of in plaats van traditionele medicamenteuze behandelingen.
TENS, microstroom, interferentie en softlaserbehandelingen werken elk op een andere manier en worden vaak complementair ingezet.
Voor succes zijn deskundige toepassing, geduld en het integreren van de therapie in een breed behandelplan van belang.
Onthoud: het behandelen van je pijn is een proces waarbij jij een actieve deelnemer bent en waarvoor verschillende hulpmiddelen en methoden beschikbaar zijn op weg naar herstel.
