De heilzame effecten van warmtetherapie
Gewrichtspijn is op zichzelf al onaangenaam, maar de reflexmatige samentrekking en verharding van de spieren rondom het gewricht kunnen je klachten verergeren. Voor dit soort chronische klachten is warmtetherapie de eenvoudigste en tevens goedkoopste behandeling. Laten we bekijken hoe je het moet toepassen om het juiste effect te bereiken.
Warmtetherapie is een behandeling om pijn en spierstijfheid te verminderen. Warmtetherapie wordt doorgaans gebruikt om aanhoudende of chronische pijn te verminderen. Bij een recente (1–3 dagen oude) verwonding, vooral bij spierletsels (scheur, verrekking, kneuzing), moet je het NIET gebruiken, omdat het het risico op bloedingen vergroot.
Warmtetherapie kan nat zijn, bijvoorbeeld badbehandelingen, modderpakken of een warmwaterfles, die meestal in instellingen worden toegepast. Het kan droog zijn (bijv. verwarmingskussen, deken). Laatstgenoemden zijn het gemakkelijkst thuis te gebruiken.
Hoe werkt warmtetherapie?
Door warmte verwijden en openen de bloedvaten in het behandelde gebied, waardoor de bloedstroom toeneemt. De verhoogde doorbloeding stimuleert het genezingsproces. Door verwarming ontspannen stijve spieren en worden ze elastischer.
Warmtetherapie kun je alleen toepassen of in combinatie met andere behandelingen. Bijvoorbeeld: het opwarmen van spieren en pezen vóór een massage of oefentherapie (fysiotherapie) vergemakkelijkt het bewegen en vermindert de pijn.
Wat veroorzaakt het verwarmen van de huidoppervlakte?
- je pijn neemt af
- je spieren ontspannen, de stijfheid verdwijnt – dit vermindert de pijn verder
- de doorbloeding in het behandelde gebied neemt toe
- de snellere doorbloeding stimuleert het genezingsproces
- de verhoogde stroming helpt toxines en schadelijke stoffen (pijnveroorzakende stoffen) afvoeren
- het bereidt spieren en gewrichten voor op oefentherapie en massage
Apparaten met verwarmingsinzet voor thuisgebruik
In ziekenhuizen en spreekkamers gebruikt men doorgaans natte warmte (bijv. een warmwaterfles). Dit komt vooral doordat natte warmte onder institutionele omstandigheden gemakkelijker toe te passen is. Het is eenvoudiger te desinfecteren dan droge verwarmingsinzetten.
Voor thuis- en persoonlijk gebruik kun je beter droge verwarmingsinzetten gebruiken. Tegenwoordig bevatten de meeste van deze apparaten koolstofvezel-gebonden, zogenoemde FIR (ver-infrarood) stralers. FIR-stralen dringen diep door (tot wel 5–8 cm) in het lichaam en veroorzaken daar de warmtewerking waar het het meest nodig is. Verschillende fabrikanten maken dekens met verwarmingsinzet, of apparaten die zijn gevormd naar het te behandelen gewricht. Bij de meeste apparaten is de temperatuurinstelling in meerdere standen regelbaar. Meestal in een bereik van 45–60 °C. Hoger kan brandwonden veroorzaken.
De apparaten zijn uitgerust met warmtebeveiliging, dat wil zeggen dat het apparaat bij oververhitting automatisch uitschakelt.
Hoe vaak kun je warmtetherapie toepassen?
Leg nooit het verwarmingskussen of -zak direct op de huid; er moet een dunne laag kleding of een handdoek tussen zitten.
Algemene aanbeveling is dat een warmtetherapiesessie 15–30 minuten duurt. Daarna blijven de gunstige effecten 2–4 uur behouden, waarna de behandeling herhaald kan worden. Warmtetherapie is herhaalbaar. Met inachtneming van de opwarm- en afkoeltijd passen er 1–2, maximaal 3 behandelingen per dag.
Als je ook fysiotherapeutische behandelingen krijgt (therapeutische ultrasond, softlaser, magnetotherapie, spierstimulatie, enz.), is het zinvol om vooraf warmtetherapie als “warming-up” toe te passen. Dit vermindert ongemakken tijdens de behandelingen (spier- en peesspanning, pijn) en versterkt ook het effect van de behandelingen.
