Ultrageluidtherapie – genezende werking en schoonheidsverzorging

Met ultrageluid maak je het vaakst kennis tijdens onderzoeken. In interne geneeskunde, verloskunde, gastro-enterologie, angiologie of cardiologie worden organen en bloedvaten met een op het lichaam gerichte ultrageluidstraal in beeld gebracht. Normale en afwijkende afmetingen, weefselstructuur en niet-thuishorende structuren zijn zichtbaar. Deze beelden helpen bij het vaststellen van de oorzaak van je klacht en het stellen van een diagnose.

Ultrageluidtherapie wordt toegepast bij musculoskeletale klachten (gewrichts- en peesontstekingen, spierpijn, contracturen, enz.) en bij dermatologische/ cosmetische behandelingen.

Voor musculoskeletale klachten wordt doorgaans 1 MHz-ultrageluid gebruikt, omdat deze stralen tot ongeveer 10–15 cm diep in het lichaam kunnen doordringen. 3 MHz-ultrageluid daarentegen gaat maximaal 2–3 cm diep en wordt daarom voornamelijk op de huid en oppervlakkige structuren toegepast, zoals oppervlakkige pezen en kleine gewrichten (bijv. vingergewrichten). Voor cavitatiebehandelingen zijn frequenties onder 640 kHz echter echt effectief.

Hieruit volgt dat een 3 MHz-apparaat niet geschikt is voor de behandeling van bijv. knie- of heupgewrichten, omdat die stralen niet diep genoeg doordringen. Ze zijn echter voor oppervlakkige toepassingen 100% effectief. Tegelijkertijd heeft 1 MHz-ultrageluid een veel kleinere invloed op de huid en oppervlakkige structuren, terwijl het wel dieper gelegen gebieden kan bereiken. 1 en 3 MHz-ultrageluid hebben nauwelijks een cavitatie-effect; frequenties onder 640 kHz hebben geen wezenlijk genezend effect, maar zijn wel geschikt voor vetafbraak.

Therapeutische ultrageluidapparaten voor musculoskeletale klachten kun je hier aanschaffen.

Ultrageluidapparaten voor schoonheidsverzorging, dermatologie en cavitatie vind je hier.

Hoe werkt ultrageluid?

De ultrageluidbehandeling moet direct op het ontstoken weefsel worden gericht. De behandelkop die ultrageluid uitzendt met de juiste ingesteld intensiteit moet direct op de huid worden geplaatst. Om goede doorgang te garanderen is ultrageluidgel verplicht. De behandelkop moet langzaam en in cirkelvormige bewegingen over het pijnlijke gebied worden bewogen. Je mag niet op één punt "stilstaan"; de kop moet continu in beweging blijven.

Het belangrijkste effect ontstaat door het opwarmen van de weefsels

De in het lichaam uitgezonden ultrageluidstralen wisselen energie uit met de behandelde weefsels. De toegevoerde energie wordt geabsorbeerd, omgezet in warmte en verwarmt de behandelde weefsels. Dit versnelt de doorbloeding van het gebied. Dat verbetert de afvoer van metabole afvalproducten, inclusief stoffen die pijn veroorzaken (toxines). Het effect van de behandelingen ontwikkelt zich langzaam, omdat het herstel in feite berust op het indirect stimuleren van het zelfherstellend vermogen van je lichaam.

Anders gezegd: het herstel wordt niet direct door de ultrageluidstraal "gemaakt", maar door je lichaam! Ultrageluid is nodig om het genezingsproces op gang te brengen of te versnellen.

Als gevolg van de behandeling nemen pijn, ontsteking en zwelling af. Een stijve spier, pees, ligament of gewricht ontspant.

Door ultrageluid warmen de weefsels op. De volgorde van gevoeligheid is: bot, pezen, ligamenten, zenuwen, spier, huid, inwendige organen en het minst het vetweefsel. Met andere woorden: botten zijn het meest gevoelig voor ultrageluidbehandeling.

Als je je gezicht behandelt met 1 MHz-ultrageluid, gaat het grootste deel van de stralen door je huid heen naar diepere weefsellagen, waardoor je in feite de jukbeenderen opwarmt. Het effect van 1 MHz op het gezicht is beduidend kleiner dan dat van 3 MHz. Bij het gezicht wordt de 3 MHz-frequentie volledig door de oppervlakkige lagen opgevangen en werkt daarom sterker.

Je mag ultrageluid niet "onbeperkt" op hetzelfde gebied toepassen. Behandel telkens alleen zo lang als nodig. Behandel om de dag, of eventueel eenmaal per dag. Voor een gebied ter grootte van een handpalm is 5–10 minuten per sessie meer dan genoeg!

Behandel nooit langere tijd achter elkaar, ook al heb je tijd! Het kan schadelijke effecten hebben als je een gebied met te hoge intensiteit en te lange duur behandelt. Het belangrijkste effect van ultrageluid is het opwarmen van de weefsels. Als een gebied te veel in één keer krijgt, helpt dat niet, maar stopt het juist het genezingsproces. Vergelijk het met zonnen: als je regelmatig 15–20 minuten in de zon zit, word je langzaam bruin, maar als je ineens 3–4 uur lang in de volle zon gaat liggen, verbrand je in plaats van bruin te worden.

Juist in de juiste en regelmatige dosering toegepast helpt ultrageluid.

Mechanisch effect = micro-massage

Zoals ik al zei is ultrageluid een mechanische trilling die de cellen als het ware "masseert". Dit stimuleert de microcirculatie en de celactiviteit. De doorlaatbaarheid van de huid en in het algemeen van celmembranen verbetert, waardoor actieve stoffen die op de huid worden aangebracht dieper en makkelijker kunnen doordringen. Bijvoorbeeld de werkzame stoffen van een zalf of cosmetica die op de huid wordt aangebracht dringen dieper door en versterken zo hun effect. Daarom wordt het veel gebruikt in schoonheidsbehandelingen. Het is nuttig om rimpelbestrijdende en huidverstevigende cosmetica diep in te brengen. Op het gezicht wordt 3 MHz-ultrageluid gebruikt; bij cellulitis op billen-heup-dij kan zowel 1 als 3 MHz worden toegepast.

Vetafbrekend effect – cavitatie

Als je ultrageluid lange tijd op één plek houdt, warmen de vetcellen in het vetweefsel op en ontstaan er kleine belletjes die "vrij willen komen". Ze scheuren de celwand van de vetcel open en daardoor komt de vetinhoud vrij, die door je lymfesysteem en bloedsomloop wordt afgevoerd. Dit effect wordt gebruikt bij cosmetische vetafbraaktechnieken.

Een wezenlijk vetafbrekend effect wordt bereikt met frequenties onder 640 kHz; met apparaten die zulke frequenties gebruiken (bijvoorbeeld de LipoZero G150 en Lipozero G39 apparaten) kun je met 10 behandelingen soms 2–3 cm vermindering van heup- of dijomvang bereiken.

Let op! Veel verkopers "toveren" en schrijven cavitatie-effect toe aan elk ultrageluidapparaat. Therapeutische of voor gezichtsbehandeling bedoelde 1 en 3 MHz-apparaten hebben weliswaar enig vetafbrekend effect, maar blijven op het gebied van vetvermindering ver achter bij apparaten die speciaal voor vetafbraak zijn ontworpen. Het is alsof je wilt racen met auto: met een Formule 1 ga je hard, met een Trabant kun je ook rijden, maar niet racen.

Toepassingsgebieden van ultrageluidtherapie

Hieruit volgt dat ultrageluid geschikt is wanneer het wenselijk is weefsels op te warmen en zachter te maken, de bloedcirculatie te stimuleren en het genezings-/regeneratieproces te versnellen. Het is vooral geschikt voor ontstekingsprocessen, in het bijzonder chronische (hardnekkige) aandoeningen. Het helpt ook bij het dieper brengen van werkzame stoffen, dus je kunt het zowel voor medische als cosmetische doeleinden gebruiken.

Musculoskeletale aandoeningen

Ultrageluidtherapie is het meest uitgebreid werkzaam bij de behandeling van musculoskeletale aandoeningen, ontstekingen, verwondingen en bij het verlichten van de daarbij behorende pijn.

• Bij hernia, "ingeklemde zenuw", lumbago en ischias vermindert het snel de zwelling en oedeem van de zenuwwortel en daarmee de pijn.
• Andere afwijkingen: spondylosis, schijfafwijkingen, fibromyalgie, bursitis, peri-artritis.
• Het vermindert ontsteking bij tennis- en golferselleboog.
• Het ontspant de rond het pijnlijke gebied verkrampte en gespannen spieren. Het verdoezelt mialgische knopen.
• Het kan worden gebruikt bij zenuwontsteking (neuritis) en trigeminusneuralgie.
• Effectief bij het verminderen van symptomen van artritis en artrose.
• Gunstig bij Dupuytren-contractuur, peesverdikking, peesschedeontsteking, spierstijfheid (vastliggende nek, torticollis) en spierkrampen.
• Het kan bloeduitstortingen (hematomen) verminderen 2–3 dagen na het ontstaan (bij acute bloeding kan het de bloeding verergeren).

Voorbereiding voorafgaand aan fysiotherapie

Ultrageluid verwarmt en maakt spieren en pezen daardoor soepeler. Ultrageluidbehandeling voorafgaand aan oefentherapie vermindert specifiek de pijn tijdens de oefeningen en maakt de oefensessie effectiever.

Ook gunstig voorafgaand aan handmatige massage. Behandeling van pijnlijke spierknopen vóór een massage vermindert het ongemak tijdens de massage en stelt de masseur in staat effectiever te werken.

Versnellen van opname van geneesmiddelen en werkzame stoffen

De ultragolffrequentie "ontspant" celmembranen, waardoor verschillende werkzame stoffen en geneesmiddelen dieper in de weefsels doordringen en hun opname verbetert. Dit effect heet fonoforese.

Dit kun je gebruiken bij de ziekte van Peyronie (induratio penis plastica), waarbij je met ultrageluid een werkzame stof in de harde knobbel (plaques) die de kromming van de penis veroorzaakt kunt brengen. (Anders kan dit doorgaans alleen met een injectie in de penis worden gedaan.)

Je kunt het effect van cosmetische middelen ook versterken met ultrageluidbehandelingen. Let erop dat je op het gezicht alleen milde, lage-intensiteitstralen toepast!

Cosmetische toepassingen van ultrageluidtherapie

Naast genezing wordt ultrageluidtherapie uitgebreid gebruikt in de schoonheidszorg. Ultrageluid helpt bij het dieper brengen van cosmetische werkzame stoffen in de huidlagen, bij de behandeling van cellulitis, rimpelbehandelingen en huidversteviging, en het wordt gebruikt om hardnekkige vetophopingen en vetkussentjes te verminderen.

Ultrageluid-"liposuctie", ook wel cavitatie genoemd

Met een "echte" cavitatie-ultrageluidmachine (frequenties onder 640 kHz) kan je met 10 behandelingen bijvoorbeeld 2–4 cm verminderen in buikomvang. Het is belangrijk onmiddellijk na een cavitatiebehandeling een machinale lymfedrainagebehandeling of lichte lichaamsbeweging (zwemmen, joggen) te doen. Zonder dit stollen de opgeloste vetdruppels en blijft er geen effect over.

Een merkbaar vetafbrekend effect is te verwachten van frequenties onder 640 kHz; van apparaten die zulke frequenties gebruiken (bijvoorbeeld de LipoZero G150 en Lipozero G39 apparaten) kun je wezenlijk resultaat verwachten.

Veel leveranciers schrijven cavitatie-effect toe aan elk ultrageluidapparaat, maar dat is niet waar. Hun beweringen kunnen misleidend zijn. Hoewel therapeutische of voor gezichtsbehandeling bedoelde 1 en 3 MHz-apparaten enige vetafbraak hebben, blijven ze in vetvermindering ver achter bij apparaten die specifiek voor vetafbraak zijn ontworpen. Hun cavitatie-effect is slechts een paar procent van dat van apparaten onder 640 kHz.

Het is alsof je wilt racen met auto's: met een Trabant kom je vooruit, maar om echt snel te gaan heb je een Ferrari nodig.

Behandeling van cellulitis

Bij cellulitis hopen zich afvalstoffen op in de dermislaag van de huid en ontstaan er steeds grotere knobbels. Door hun groei raakt het huidoppervlak ongelijk en krijgt het het uiterlijk van sinaasappelschil. Volgens sommige gegevens treft cellulitis ongeveer 90% van de volwassen vrouwen. Het komt vooral voor rond heupen en dijen. Afvallen heeft er meestal weinig effect op.

Ultrageluidtherapie kan ook worden toegepast bij de behandeling van cellulitis. Enerzijds verhoogt het de lokale doorbloeding, anderzijds levert het een mild cavitatie-effect. Door het afbreken van cellulitisknobbels komen schadelijke stoffen vrij die door de bloedsomloop worden afgevoerd. Na een cellulitisbehandeling is het belangrijk direct 30–40 minuten actieve lichaamsbeweging (joggen, zwemmen) te doen of te behandelen met een golfmassageapparaat. Zonder dit verzamelen de mobiele knobbels zich opnieuw in plaats van te vertrekken.

Rimpelbehandeling

Ultrageluidtherapie bevordert de penetratie van werkzame stoffen zoals essentiële oliën, vetoplosbare vitamines (bijv. vitamine A en E) en in water oplosbare stoffen door de huid. Het maakt de weefsels losser en je kunt het daarom met uitstekende resultaten voor schoonheidsdoeleinden gebruiken, bijvoorbeeld bij rimpelbehandelingen.

Dosering van ultrageluid

Over hoe ultrageluidbehandelingen moeten worden gedoseerd kun je hier uitgebreid lezen.

Ik noem nu alleen dat ultrageluid het herstel alleen bij een bepaalde dosis stimuleert!

Als de behandeltijd te kort is, is het gunstige effect minimaal.

Als je de behandeltijd echter verdubbelt, is dat al "te veel voor de weefsels" en stop je daarmee juist bestaande genezingsprocessen.

Als je overdosed — bijvoorbeeld minutenlang een punt met hoge intensiteit behandelt — kan dat leiden tot weefselbeschadiging; je maakt er dan meer kwaad dan goed mee.

Gebruik ultrageluidbehandeling dus alleen als je onderzocht bent en je de diagnose kent. Behandel met de intensiteit en duur die voor die aandoening wordt aanbevolen. Meer ultrageluid is niet per se beter!

Als je je echter aan de aanbevelingen houdt, kun je rekenen op de hierboven beschreven gunstige effecten.