TES, oftewel Drempelwaarde Elektrische Stimulatie

Verschillende neurologische aandoeningen in de kinderleeftijd veroorzaken de zogenaamde centrale (hersen)verlamming, het onvermogen om de getroffen spieren te bewegen. Door het verloren gaan van de hersen-spierverbinding en het ontbreken van contracties raken de spieren na verloop van tijd beschadigd en is dit de belangrijkste oorzaak van langdurige beperkingen. Een methode om dit te voorkomen is TES, de drempelwaarde (threshold) elektrische stimulatie.

Impuls — levenskracht voor de spier

Alle spieren staan via de motorische zenuw in verbinding met het ruggenmerg en de hersenen. Deze verbinding is bij een gezond lichaam voortdurend actief en werkt heen en weer. Dit regelt bijvoorbeeld de spierspanning: ongeveer 10% van je spiervezels is altijd in een licht aangespannen toestand en de vezels "wisselen" elkaar af. Dit zorgt voor constante houdingsondersteuning. Het speelt ook een grote rol bij het terugvoeren van bloed naar de circulatie tijdens de slaap. Met enige overdrijving zou je kunnen zeggen dat zonder de continue, fijne pulsering van de spiervezels de circulatie zou stagneren en het bloed in je lichaam zou stollen.

Wanneer de verbinding tussen spier en zenuw wordt verbroken, stopt ook de regulerende verbinding. Als de onderbreking in het ruggenmerg of hoger in de hersenen plaatsvindt, worden de spieren die de verbinding verliezen geleidelijk stijf, dat wil zeggen spastisch. Als het zenuwletsel zich daarentegen na het ruggenmerg voordoet, worden ze volledig slap.

In beide gevallen is het slechts een kwestie van tijd voordat de spieren beschadigd raken. Zonder contracties starten immers degeneratieve processen. Bij microscopisch onderzoek neemt het cytoplasma van de geatrofieerde vezels (de celstoffen die de werking mogelijk maken) af en is er weinig tot geen actine en myosine (de samentrekkende elementen van de spiervezelcel). Uiteindelijk worden de spiercellen en spiervezels langzaam vervangen door bindweefsel en vet. Wanneer dit gebeurt, wordt de verlamming en daarmee de handicap definitief. Men is het oneens hoeveel tijd dit precies vergt; de meeste schattingen liggen rond anderhalf tot twee jaar.

Contractie — houdt de spier in stand

Bij neurologische aandoeningen in de kinderleeftijd is het van groot belang de toestand van de spieren te behouden, omdat op elk moment een nieuwe ontdekking of behandeling kan komen die de zenuwregeneratie verbetert. Een zenuw kan echter alleen een gezonde spier laten werken. Aan de andere kant belemmert toenemende stijfheid (spasticiteit) de bewegingen, dus het verminderen van die stijfheid helpt de mobiliteit.

Elektrische stimulatie wordt al decennia toegepast bij de behandeling van spieren.

Neuromusculaire elektrische stimulatie (NMES, of eenvoudig EMS) is de "passieve" manier om spieren te stimuleren. De elektrische impuls wordt op de spier gegeven terwijl de behandelde persoon niets doet en rustig kan ontspannen.

Functionele elektrische stimulatie (FES) houdt in dat de behandeld persoon actief samenwerkt met het apparaat. Wanneer hij of zij de impulsen voelt, voert de persoon ook een actieve beweging uit. De stimulatie en de natuurlijke beweging samen leiden tot een sterkere spiercontractie en zo gaat het herstel van functie en kracht sneller dan bij passieve stimulatie.

Het doel van beide methoden is het opwekken van spiercontracties — en in een samentrekkende spier vinden de eerder beschreven vernietigingsprocessen niet plaats.

TES, oftewel Drempelwaarde Elektrische Stimulatie

Drempelwaarde elektrische stimulatie (Threshold Electric Stimulation = TES) is een vorm van spierstimulatie die een subcontractiele prikkel gebruikt om spiergroei te bevorderen. Dit betekent dat de impulskracht onder het gevoelsniveau ligt. Zó laag dat het geen zichtbare contractie veroorzaakt (in tegenstelling tot NMES en FES, waarbij juist een zo krachtig mogelijke contractie gewenst is), maar toch van vitaal belang is voor de spier.

Het precieze werkingsmechanisme is nog niet volledig opgehelderd. De geaccepteerde theorie stelt dat TES het proces van spierverval belemmert en omkeert door de bloeddoorstroming in de spieren te verhogen. Groei- en voedingsfactoren worden door de bloedstroom aangevoerd. Deze zijn nodig voor weefselherstel. Deze stoffen worden vooral tijdens de slaap in de bloedbaan gepompt. Nachttijdstimulatie van het spiergebied verhoogt de doorbloeding en brengt zo meer voedingsstoffen naar de beoogde spiervezels. De geatrofeerde vezels "repareren" zichzelf en groeien weer.

Onder de microscoop is na TES-behandeling een toegenomen hoeveelheid cytoplasma te zien, evenals hernieuwde aanmaak van actine en myosine. De hernieuwde groei van geatrofeerde vezels duurt ongeveer drie tot zes maanden. Het resultaat is toegenomen spierkracht en verbeterde functionele mogelijkheden.

TES vervangt andere therapieën niet, maar kan naast andere behandelingen worden toegepast en dient als aanvullende therapie.

Spiergroei vereist continue therapie. TES wordt doorgaans zes nachten per week toegepast, dagelijks gedurende 8–12 uur, gedurende twee tot vier jaar!

Apparaten die geschikt zijn voor thuis-TES-behandeling.

Genesy 300 Pro

• multifunctioneel elektrotherapie apparaat
• TENS | EMS, NMES, FES | MENS, MCR | iontoforesis
• max. 4-kanaals (8 elektrode)
• menu in het Hongaars
  

Koop hier

Premium 400

• multifunctioneel elektrotherapie apparaatLink to article PubMed Google Scholar
• Lance JW. Spasticity: Disordered Motor Control. Year Book Medical Publishers. Chicago, 1980, issue Symposium synopsis:485‐494. Google Scholar
• Russell DJ, Rosenbaum PL, Cadman DT, Gowland C, Hardy S, Jarvis S.  The gross motor function measure: a means to evaluate the effects of physical therapy. Dev Med Child Neurol 1989;31(3):341‐352. Link to article PubMed Google Scholar
• Folio MR, Fewell RR. Peabody Developmental Motor Scales and Activity Cards. Manual Allen. DLM Teaching Resources, 1983. Google Scholar
• Scheker LR, Chesher SP, Ramirez S. Neuromuscular electrical stimulation and dynamic bracing as a treatment for upperextremity spasticity in children with cerebral palsy. J Hand Surg Br 1999;24:226‐232. Link to article PubMed Google Scholar
• Taft L. Cerebral palsy. Pediatr Rev 1995;16:411‐418. Link to article PubMed Google Scholar
• Alfieri V. Electrical treatment of spasticity. Reflex tone activity in hemiplegic patients and selected specific electrostimulation. Scand J Rehabil Med 1982;14:177‐182. PubMed Google Scholar
• Bohannon RW, Smith MB. Interrater reliability of a modified Ashworth scale of muscle spasticity. Phys Ther 1987;67(2):206‐207. Link to article PubMed Google Scholar
• Pierson SH. Outcome measures in spasticity management. Muscle Nerve 1997;20(6):s36‐s60. Link to article Google Scholar
• Brunstrom J. Clinical considerations in cerebral palsy and spasticity. J Child Neurol 2001;16:10‐15. Link to article PubMed Google Scholar
• Pape KE. Therapeutic electrical stimulation (TES) for the treatment of disuse  muscle atrophy in cerebral palsy. Pediatr Phys Ther 1997;9:110‐112. Link to article Google Scholar
• Butler P, Engelbrecht M, Major RE, Tait JH, Stallard J, Patrick JH. Physiological cost index of walking for normal children and its use as an indicator of physical handcap. Developmental Medicice and Child Neurology 1984;26(607‐612). Google Scholar
• Carmick J. Managing equinus in children with cerebral palsy: electrical stimulation to strengthen the spastic triceps surae muscle. Dev Med Child Neurol 1995;37:965‐975. Link to article PubMed Google Scholar
• Higgins JPT, Green S. Cochrane Handbook for Systematic Reviews of Interventions . Cochrane Database of Systematic Reviews 2008, Issue In: The Cochrane Collaboration. Available from www.cochrane‐handbook.org. Chichester, UK : John Wiley & Sons, Ltd. Google Scholar
• Kerr C, McDowell B, McDonough S. Electrical stimulation in cerebral palsy: a review of the effects on strength and motor function. Dev Med Child Neurol 2004 2004;46:205‐213. Google Scholar