“Springersknie”, oftewel patellatendinitis

Symptomen van de springersknie

Het eerste symptoom is pijn. Meestal zit die tussen de knieschijf en het aanhechtingspunt van de pees op het scheenbeen.

In het begin kun je alleen pijn voelen bij aanvang van de training of meteen na een intensieve training. Na verloop van tijd verergert dit en begint het ook tijdens het sporten hinderlijk te worden. Uiteindelijk belemmert de pijn dagelijkse bewegingen, zoals traplopen of opstaan uit een stoel.

Wanneer moet je een arts raadplegen?

Bij kniepijn kun je eerst thuis zelfzorgmaatregelen proberen, bijvoorbeeld het gebied koelen en tijdelijk de belastende trainingen verminderen of vermijden.

Ga naar je arts als je pijn:

• aanhoudend is of verergert;
• je belemmert bij routinematige dagelijkse activiteiten;
• gepaard gaat met zwelling of roodheid rond het gewricht.

Oorzaken van de springersknie

De springersknie is een veelvoorkomende overbelastingsblessure veroorzaakt door herhaalde belasting van de patellaire pees.

Door die belasting ontstaan in de pees kleine scheurtjes die het lichaam probeert te herstellen. Naarmate de scheurtjes toenemen veroorzaken ze pijn door ontsteking en verzwakking van de pees.

Als deze peesblessure enkele weken aanhoudt, ontstaan er blijvende veranderingen in de pees (dit wordt tendinopathie genoemd).

Risicofactoren

Het ontstaan van een springersknie kan door een combinatie van factoren worden beïnvloed, waaronder:

• Fysieke activiteit: rennen en springen veroorzaken het vaakst klachten. Een plotselinge toename in intensiteit of frequentie van de activiteit kan de pees extra belasten. Zelfs een ander paar hardloopschoenen met veranderde demping kan klachten uitlokken.
• Relatieve spierkrachtzwakte: zwaardere krachttraining van de dijspieren legt grote belasting op de spieren en daarmee op de pees. Een slecht gekozen gewicht of een verkeerd uitgevoerde beweging (te diep squatten) en landen na een sprong met gewicht kan de pees langdurig overbelasten.
• Strakke beenspieren: strakke quadriceps of hamstrings kunnen de belasting op de patellaire pees verhogen.
• Verstoorde spierevenwichten: als bepaalde spieren in je been veel sterker zijn dan anderen, kunnen de sterkere spieren harder aan de patellaire pees trekken. Die ongelijkmatige trekkracht kan ook overbelastingsontsteking veroorzaken.
• Chronische ziekte: sommige aandoeningen verstoren de bloedtoevoer naar de knie en verzwakken de pees. Voorbeelden zijn nierfalen, auto-immuunziekten zoals lupus of reumatoïde artritis, en metabole ziekten zoals diabetes. De voor deze ziekten gebruikte steroïden kunnen de structuur van de pees verder verzwakken.

Complicaties

Als je ondanks de pijn blijft belasten en de signalen van je lichaam negeert, kun je grotere scheuren in de patellaire pees veroorzaken. Als je het probleem niet behandelt, neemt de ontsteking toe en wordt die chronisch. Door langzame degeneratie verandert de peesstructuur; elasticiteit en draagkracht nemen af en het proces kan uiteindelijk eindigen in een scheuring van de pees.

Preventie

Je kunt het risico op een springersknie verkleinen met de volgende stappen:

• Negeer de pijn niet: zodra je kniepijn gerelateerd aan training merkt, koel het gebied en rust uit. Vermijd activiteiten die de patellaire pees belasten totdat je knie pijnvrij is.
• Sterk je spieren: sterke dijspieren weerstaan belasting beter. Excentrische krachttrainingsoefeningen zijn bijzonder nuttig (na het strekken van de knie laat je het been onder belasting zeer langzaam zakken).
• Verbeter je techniek: omdat verkeerde bewegingen kunnen bijdragen aan het ontstaan van een springersknie, zoek een bewegingsdeskundige en analyseer je techniek. Het verfijnen van je techniek kan veel helpen.

Diagnose

Bij het onderzoek zal je arts bepaalde delen van de knie palperen om vast te stellen waar het pijn doet. Pijn door patellaire peesontsteking zit meestal aan de voorzijde van de knie, direct onder de knieschijf. In de meeste gevallen kan een ervaren arts de diagnose stellen op basis van de klachten en het lichamelijk onderzoek.

Beeldvormende onderzoeken kunnen helpen de diagnose te bevestigen:

• Röntgenfoto's: röntgenfoto's helpen andere botproblemen uit te sluiten die ook kniepijn kunnen veroorzaken.
• Echo (ultrageluid): dit onderzoek maakt met hoogfrequente geluidsgolven beelden van de knie en kan kleine beschadigingen, scheurtjes of door ontsteking veroorzaakte zwelling in de pees aantonen.
• Magnetic Resonance Imaging (MRI): kan met grote detaillering ook fijne veranderingen in de pees zichtbaar maken.

Behandeling

De medische behandeling van de springersknie begint meestal met de minst invasieve methoden. Fysiotherapie en het rekken en versterken van de spieren rondom de knie spelen een belangrijke rol.

Medicatie en andere methoden

• Pijnstillers kunnen op korte termijn de pijn van patellaire peesontsteking verlichten, maar ze hebben geen ontstekingsremmende (herstellende) werking.
• Corticosteroïde-injectie: onder echogeleiding kan een corticosteroïde-injectie in de peesschede rond de patella helpen de pijn te verminderen. Steroïden verzwakken echter pezen en vergroten daardoor de kans op scheuren.
• Injectie met plaatjesrijk plasma: bij chronische patellaire peesproblemen is dit al geprobeerd; de evaluatie van de onderzoeksresultaten is nog gaande. Men hoopt dat deze injecties de vorming van nieuw weefsel en regeneratie stimuleren en zo kunnen helpen bij het genezen van peesletsels.

Fysio- en fysische therapie

Verschillende fysiotherapeutische technieken kunnen helpen de symptomen van de springersknie te verminderen, waaronder:

Rekoefeningen

Regelmatig rekken van de beenspieren (vooral quadriceps en hamstrings) vermindert spierstijfheid en helpt bij het herstellen van verstoorde spierevenwichten.

Versterking van de dijspieren

Zwakke dijspieren dragen bij aan overbelasting van de patellaire pees. Aangezien krachttraining met gewichten vaak niet mogelijk is bij pijnlijke knieën, kan spierstimulatie van de dijspieren bij springersknie overwogen worden. Gecombineerde oefeningen met stimulatie en je eigen lichaamsgewicht zijn het meest effectief, maar alleen stimulatie kan ook al helpen.

Klik hier voor een compleet stimulatie-trainingsschema om je dijspieren te versterken.

Microstroombehandeling

De microstroombehandeling is een effectieve ontstekingsremmende methode die ook geschikt is voor de behandeling van peesontstekingen. In de onderstaande apparaten vind je behandelprogramma's zoals "peesontsteking", "knieschijf-peesontsteking" en "Achillespeesontsteking". Gebruik deze programma's.

Klik hier om te lezen hoe je de microstroombehandeling uitvoert.

Ik beveel de volgende apparaten aan voor de behandeling van peesontstekingen: Soccer Pro, Runner Pro, Cycling Pro, Premium 400

Iontoforese

Bij een sporter met peesontsteking zijn de steroïdewerkzame stoffen vaak niet oraal toegediend omdat die veelal als doping worden aangemerkt. Lokale toediening kan via iontoforese met het IontoBravo iontoforese-apparaat worden uitgevoerd. Bij iontoforese wordt het corticosteroïde op één elektrode aangebracht en met een zwakke elektrische stroom via de huid rechtstreeks in het gewricht gebracht.

Therapeutische ultrageluidbehandeling

Door therapeutische ultrageluidbehandeling ontspant en verwarmt de pees, en de doorbloeding neemt toe. Pijn en ontstekingsverschijnselen verminderen en het herstel versnelt. Een dagelijkse behandeling van 8–10 minuten gedurende 15–20 dagen is nodig. Geschikt apparaat: M-Sonic 950 therapeutisch ultrageluidapparaat

Softlaserbehandeling

De softlaserstraal heeft een dubbele werking op de pees. Enerzijds verwarmt hij en verbetert hij de doorbloeding, waardoor pijn en ontstekingsverschijnselen afnemen. Anderzijds werkt hij op celniveau en verhoogt hij de ATP-productie in de mitochondriën van de cellen. Een betere energievoorziening versnelt het herstel. Dagelijkse behandelingen van 3–5 minuten zijn nodig totdat volledig herstel is bereikt.

Aanbevolen apparaat: Personal Laser L400 softlaser apparaat

Chirurgische ingrepen

Als conservatieve behandelingen niet helpen, zijn er andere mogelijkheden, zoals:

• Oscillerende-naaldprocedure: dit is een poliklinische ingreep onder lokale verdoving. Met behulp van echogeleiding wordt een instrument naar de pees geleid. Met de oscillerende naald wordt het beschadigde gedeelte weggenomen, terwijl de gezonde pees gespaard blijft. Dit is een relatief nieuwe techniek die niet overal wordt uitgevoerd, maar de voorlopige resultaten zijn veelbelovend.
• Operatie: in zeldzame gevallen, als andere behandelingen geen resultaat opleveren, kan chirurgische verwijdering van de patellaire pees aan de orde zijn, wat het einde van je sportcarrière kan betekenen. Probeer daarom een operatie zoveel mogelijk te vermijden.