Multimodale behandeling – wat betekent dat?

Multimodale behandeling – waarom werkt wat afzonderlijk niet werkt wel samen?

U hebt vast ook weleens meegemaakt dat u een geneesmiddel kreeg, het trouw innam en zich toch niet beter voelde. Of u ging naar fysiotherapie, maar het effect was na een paar dagen verdwenen. Misschien probeerde u een „universele oplossing” die bij anderen naar verluidt werkte – maar bij u niet.

Het ligt niet aan u. En de behandeling was ook niet per se verkeerd. Het probleem zit ergens anders: de meeste aandoeningen kunnen niet met één methode worden behandeld. Dat geldt vooral voor chronische, langdurige aandoeningen.

In dit artikel leg ik uit wat een multimodale behandeling betekent, waarom dit de basis vormt van de moderne geneeskunde – en welke rol u, uw arts en uw therapeut hierin ieder afzonderlijk hebben.

Wat is een multimodale behandeling?

Het woord „multimodaal” klinkt ingewikkeld, maar de kern is eenvoudig: we passen meerdere behandelmethoden gelijktijdig of in opeenvolgende fasen toe, omdat ze samen een beter resultaat opleveren dan afzonderlijk.

Stel: u hebt lage rugpijn. De arts kan u een pijnstiller voorschrijven. Die vermindert de pijn, maar versterkt niet de zwakke spieren die een belangrijke achterliggende factor van de pijn vormen. Daarvoor is oefentherapie nodig. En als er ook een ontsteking aanwezig is, kan fysiotherapie helpen. Als overgewicht uw wervelkolom extra belast, is het bovendien verstandig om uw gewicht aan te pakken.

Geen enkele methode is op zichzelf voldoende. Maar samen? Samen werken ze – en onderzoek laat dit consequent zien bij chronische pijn en veel andere langdurige aandoeningen.¹

Meer over de basisprincipes van geneeskunde – waarom er geen universele oplossing bestaat – heb ik hier geschreven →

Waarom werkt de benadering „één tablet lost alles op” niet?

Een veelvoorkomende misvatting in de moderne geneeskunde is dat er voor elk probleem één tablet bestaat. Pijn? Hier is een pijnstiller. Ontsteking? Een ontstekingsremmer. Hoge bloeddruk? Een bloeddrukverlager.

Maar denk hier eens over na: een tablet verandert uw leefstijl niet. Het versterkt uw spieren niet. Het verbetert uw houding niet. Het leert u niet om goed te bewegen. Het vermindert uw stress niet.

Een geneesmiddel is een belangrijk hulpmiddel – maar slechts één hulpmiddel uit vele. Op zichzelf levert het zelden een duurzaam resultaat op, vooral niet bij chronische problemen.

De vergelijking met een vogelhuisje

Stel u voor dat u een vogelhuisje wilt bouwen. U hebt een hamer – uitstekend gereedschap! Maar met alleen een hamer kunt u geen vogelhuisje maken.

U hebt ook een zaag nodig om de planken op maat te zagen. Een boormachine om gaten te maken. Spijkers of schroeven. En een plan, zodat u weet wat waar komt en welk gereedschap u waarvoor en hoe gebruikt.

Zo werkt een behandeling ook:

• Het geneesmiddel is als de hamer – belangrijk, maar op zichzelf niet voldoende
• Fysiotherapie is de zaag – die heeft een heel andere taak
• Oefentherapie is de boormachine – opnieuw een andere functie en een ander resultaat
• Uw hulpmiddel voor thuis is de schroevendraaier – onmisbaar voor de fijnafstelling
• Een aanpassing van de leefstijl is het plan – dit brengt alles samen

Het resultaat – het voltooide vogelhuisje, oftewel verbetering van uw toestand – ontstaat alleen als u elk stuk gereedschap in de juiste volgorde en op de juiste manier gebruikt.

Geen standaardbehandeling – ieder mens is anders

Er is nog iets wat u goed moet begrijpen: niet iedereen reageert hetzelfde op dezelfde behandeling. Zelfs eeneiige tweelingen verschillen van elkaar!

Wat bij de ene persoon werkt, kan bij een ander geen effect hebben – of zelfs een negatieve uitwerking hebben. Daarom bestaat er geen enkel perfect „recept” voor iedereen.

Een goede behandeling is altijd persoonlijk afgestemd:

• Ze houdt rekening met uw specifieke toestand en bijkomende aandoeningen
• Ze wordt aangepast aan uw reacties, leeftijd en leefstijl
• Ze wordt gewijzigd als iets niet het verwachte resultaat oplevert
• Ze versterkt en breidt uit wat bij u werkt

Daarom kunt u niet van internet een perfecte behandeling „verzamelen”. Uw arts en therapeut zijn nodig om uw persoonlijke combinatie samen te stellen en deze van tijd tot tijd bij te stellen.

Hoe versterken de methoden elkaar?

Een multimodale behandeling betekent niet dat u alles tegelijk moet kopen wat u maar kunt bedenken. Het gaat er vooral om dat goed gekozen methoden met verschillende werkingsmechanismen elkaars effect versterken.

Laten we een concreet voorbeeld bekijken: chronische lage rugpijn:

Samen echter: De pijnstiller en TENS maken het mogelijk om met de oefeningen te beginnen. De oefeningen versterken de spieren. Sterke spieren ontlasten uw wervelkolom. Fysiotherapie remt de ontsteking. Een aanpassing van de leefstijl voorkomt dat het probleem terugkeert.

Dat is de kern van multimodaliteit: elke methode maakt de weg vrij voor de volgende.

De arts, de therapeut – en u

Een multimodale behandeling is een samenspel van drie betrokkenen. Elk heeft zijn eigen rol. Als een van hen uit het proces wegvalt, lijdt het resultaat daaronder:

Hoe ontstaat het behandelplan?

Een multimodale behandeling houdt niet in dat de arts bij het eerste bezoek de perfecte combinatie voorschrijft en dat die voor altijd werkt. Het is een proces:

1. Startpunt: De arts bepaalt op basis van de diagnose de richting en stelt de eerste behandel kaders vast. Uw therapeut stemt het eerste concrete protocol hierop af.
2. Observatie: U en uw therapeut letten erop hoe u reageert – wat verlicht, wat pijn doet, wat verbetert en wat onveranderd blijft.
3. Aanpassing: Wat niet het verwachte resultaat oplevert, vervangt of wijzigt u samen; wat wel werkt, versterkt en breidt u uit.
4. Fijnafstelling: In enkele stappen vindt u de voor u optimale combinatie – een combinatie die past bij uw dagritme, klachten en huidige belastbaarheid.

Dit vraagt tijd en geduld – maar het loont, want het eindresultaat is een persoonlijk afgestemd, duurzaam behandelplan dat u op lange termijn kunt volhouden.

Welke hulpmiddelen voor thuis zijn beschikbaar?

Een belangrijk voordeel van een multimodale behandeling is dat een aanzienlijk deel van de fysiotherapeutische methoden tegenwoordig ook thuis beschikbaar is. U hoeft niet voor elke behandeling naar de praktijk.

De soorten hulpmiddelen voor thuis die natuurlijk in uw multimodale plan kunnen passen:

• Elektrostimulatie (TENS, EMS, microstroom, interferentie) – pijnverlichting en spierversterking
• Softlaser – weefselherstel en vermindering van ontsteking
• Magneettherapie – verbetering van de doorbloeding en vermindering van pijn
• Pneumatische compressietherapie – ondersteuning van de lymfe- en bloedcirculatie
• Therapeutische ultrageluidtherapie – behandeling van dieper gelegen weefsels

Dit betekent dat uw multimodale behandeling niet beperkt blijft tot één of twee bezoeken aan de praktijk per week: u kunt thuis dagelijks voortzetten wat uw therapeut heeft samengesteld – en juist dat maakt multimodaliteit zo effectief.

Meer over medische technologie voor thuis →

Welke technologie waarvoor? – Keuzehulp →