Metabolisme monitoren – waar is het voor?
Strijd je al jaren met overgewicht? Val je de ene keer af en win je het weer terug wat je had verloren? Probeer je het ene dieet na het andere? Martel je jezelf, maar heb je geen idee of wat je doet effectief is?
Als dat zo is, laat ik je nu een hulpmiddel zien waarmee je een nauwkeurig beeld kunt krijgen van je actuele metabolisme — oftewel of je vet verbrandt of niet. Als je dat weet, is dat een grote hulp bij het samenstellen en timen van je voedingspatroon. Hierbij helpt een bijzonder apparaat, de Lumen.me.
Het doel en de zin van voeding is het toedienen van de stoffen die je lichaam nodig heeft om te functioneren. Voedingsmiddelen bestaan uit zogenaamde macronutriënten, vitaminen, mineralen en sporenelementen. De samenstelling van verschillende voedingsmiddelen verschilt natuurlijk, dus het maakt uit wat je in je mond stopt.
Macronutriënten
Tot de macronutriënten behoren koolhydraten, vetten en eiwitten. Je lichaam gebruikt deze als energiebron en als "bouwstoffen". De macro's bevatten een bepaalde hoeveelheid energie. Één gram koolhydraten en eiwitten levert 4 kcal, terwijl één gram vet 9 kcal levert.
De primaire energiebron van je lichaam is koolhydraat (suiker). Koolhydraten worden (in de vorm van glycogeen) opgeslagen in je spieren en je lever. Omdat ze gemakkelijk afgebroken en "verbrand" kunnen worden, gebruikt je lichaam deze wanneer er voorraad in het "magazijn" is.
Vetten (in de vorm van lipiden) bevinden zich in vetcellen. Dit is een veel "concentrerender" manier van energieopslag en bevat meer dan twee keer zoveel energie als koolhydraten. Vet is bedoeld voor lange termijn gebruik, voor magere tijden, als een voorraad. Je lichaam begint pas vet af te breken wanneer je koolhydraatvoorraden zijn uitgeput. Dan komen lipiden uit de vetcellen in je bloedbaan, waarna spiercellen ze opnemen. In de mitochondriën binnenin de cel (de mini-energiecentrales van je lichaam) wordt hieruit energie geproduceerd.
Wat bepaalt wat je verbrandt?
Wat je op dat moment als energiebron gebruikt, wordt bepaald door je koolhydraatinname en de "volheid" van je glycogeenvoorraden.
Als er suiker aanwezig is, verbrand je suiker. Als die opraakt (oftewel er is geen suiker meer), schakelt je lichaam geleidelijk over op vetverbranding. Hoe gezonder je mitochondriën, hoe sneller die omschakeling verloopt. Bij een slechte mitochondriale gezondheid kan het zelfs 3–4 dagen duren voordat vetafbraak op gang komt.
Het "meten" van het metabolisme
Het eindresultaat van energieproductie uit koolhydraten is de ATP-molecuul (energie), plus water en CO2. Kooldioxide verlaat je via de longen, oftewel je ademt het uit. Energieproductie uit vet levert daarentegen geen directe CO2-vrijgave op in dezelfde mate.
Metabolisme-monitoring is dus mogelijk door het CO2-gehalte van de uitgeademde lucht te meten. Een hoog gehalte uitgeademd CO2 geeft aan dat je lichaam voornamelijk koolhydraten gebruikt. Hoe lager het CO2-gehalte, hoe meer je vet verbrandt.
Tot nu toe was het meten van het metabolisme alleen mogelijk onder klinische, poliklinische omstandigheden. Klinische meetsystemen zijn buitengewoon duur (de prijs van een systeem loopt in de tientallen miljoenen). Zulke apparaten zijn in ons land maar op enkele plaatsen beschikbaar en de waarde geldt slechts voor het moment van meten. Zodra je iets eet, verandert de waarde direct.
Daarom is de Lumen.me een enorme stap vooruit: met een 10 seconden durende test levert het uitstekende informatieve data.
Lumen.me
Het Lumen.me apparaat is een nieuw ontwikkeld toestel, een combinatie van een capnograaf en een flowmeter. Je moet via het kleine apparaat je longen volzuigen met lucht, even vasthouden en na 10 seconden uitblazen in het apparaat. De Lumen.me meet de doorstroomsnelheid (daarmee berekent het het ademvolume) en het CO2-gehalte van de uitgeademde lucht. Uit deze gegevens levert het klinisch gevalideerde, nauwkeurige informatie over je actuele stofwisseling.
Het apparaat wordt bestuurd met een gratis te downloaden iOS- of Android-app. Voor gebruik is het aanmaken van een account nodig. Let op: de software is alleen in het Engels beschikbaar. Met basiskennis van de taal kom je goed uit de voeten. De app biedt veel hulp, zowel voor het begrijpen van voeding als voor het samenstellen van je dieet. Je kunt je maaltijden registreren, het telt de macro's, berekent de benodigde hoeveelheden, doet receptvoorstellen en heeft nog veel meer functies. Hoe beter je Engels, hoe meer je uit de app haalt.
De meetresultaten kun je volgen op je mobiele telefoon of tablet. De verkregen waarde kan 1 – 2 – 3 – 4 of 5 zijn. Een 5 geeft aan dat je koolhydraten verbrandt, terwijl bij een 1 je vet verbrandt.
Waar zijn de waarden voor?
Als je wilt afvallen, moet je bij het 's ochtends wakker worden vooral waarden van 1 en 2 "bereiken". Deze geven aan dat je ook vet afbreekt. Waarden van 3–4–5 betekenen dat je nog steeds te veel koolhydraten binnenkrijgt (waaruit je lichaam, zelfs in tijden van tekort, energie uit koolhydraten haalt in plaats van vet). Als koolhydraatafbraak dominant is, breekt je lichaam geen vet af en kun je dus niet gewichtsverlies behalen.
In de mobiele app kun je de veranderingen van de waarden volgen; daarnaast krijg je veel nuttige informatie en voedingsaanbevelingen. Je kunt je voedingsvoorkeuren aanpassen, zodat vleeseters, vegetariërs en veganisten allemaal geschikte suggesties krijgen.
Ik gebruik het Lumen-apparaat sinds 2019 dagelijks om mijn gezonde levensstijl en voeding bij te houden. Mijn persoonlijke ervaringen zijn buitengewoon positief. Het apparaat en de app helpen je een nauwkeurig beeld te krijgen van de kwaliteit van je voeding. Afvallen kan zonder honger en lijden, in essentie door precieze samenstelling van de macro's in je dieet. Het gaat niet om caloriebeperking, maar om het reguleren van de koolhydraatinname. Ik beveel het aan! Lumen.me
