De belangrijkste risicofactor bij kanker is de levensstijl

Het is ongetwijfeld al voorgekomen in je familie, bij vrienden of collega's: een kwaadaardige tumor, oftewel kanker. Je weet ook dat er nog steeds niet in alle gevallen een genezende behandeling bestaat en dat het veel slachtoffers eist. Er zijn al veel factoren waarvan wetenschappelijk is aangetoond dat ze kanker veroorzaken. Nog meer factoren waarvan men vermoedt dat ze bijdragen aan het ontstaan ervan en talloze factoren waarvan men veronderstelt dat ze een rol kunnen spelen. Maar je kunt nooit met zekerheid zeggen welke factoren in een concreet geval het proces hebben gestart. De wetenschap houdt een hele reeks risicofactoren bij, waarvan kennis kan helpen bij het voorkomen van tumoren. In dit artikel bespreek ik deze factoren.

Kanker is een complexe ziekte waarbij veel factoren bijdragen aan het ontstaan ervan. Hoewel de precieze redenen waarom de een wel en de ander niet ziek wordt niet altijd duidelijk zijn, zijn er wel identificeerbare risicofactoren die de kans op het ontstaan van kanker vergroten.

In dit bericht geef ik een overzicht van algemene en levensstijlgerelateerde risicofactoren, evenals de rol van virussen en andere mogelijke oorzaken van kanker. Het begrijpen van deze risicofactoren kan je in staat stellen betere keuzes te maken en een gezondere levensstijl te volgen om het risico op kanker te verkleinen.

Mogelijke risicofactoren voor kanker

Risicofactoren voor kanker zijn toestanden, gedragingen of blootstellingen die de kans op het ontstaan van kanker kunnen vergroten.

Niet iedereen met een risicofactor krijgt kanker! Sterker nog, kanker kan ook optreden bij mensen zonder bekende risicofactoren.

Kennis van de risicoverhogende factoren kan echter helpen om proactieve stappen te zetten om het risico te verminderen en de algehele gezondheid te verbeteren.

Algemene risicofactoren voor tumoren

Verschillende algemene risicofactoren worden in verband gebracht met het ontstaan van kanker:

Leeftijd

De kans op het ontstaan van kanker neemt toe met de leeftijd, omdat er in oudere cellen meer genetische mutaties kunnen ophopen.

Levensstijlfactoren

Levensstijlkeuzes spelen een belangrijke rol bij het risico op kanker. Gezondere gewoonten kunnen de kans op kanker verkleinen en het algemene welzijn verbeteren.

De volgende levensstijlfactoren zijn van doorslaggevend belang bij het verminderen van het kankerrisico:

• Roken: roken is de belangrijkste oorzaak van kanker, met name longkanker. Stoppen met roken is de belangrijkste stap om je gezondheid te verbeteren en het risico op kanker te verlagen.
• Gewichtsbeheersing: overgewicht is, na roken, de tweede belangrijkste oorzaak van kanker. Het behouden van een gezond gewicht door een evenwichtig dieet en regelmatige lichaamsbeweging kan het risico op verschillende kankersoorten verminderen.
• Voeding: een evenwichtig dieet met veel fruit en groenten kan het risico op kanker verlagen. Het beperken van de consumptie van rood en bewerkt vlees gaat gepaard met een verminderd risico op darm- en prostaatkanker.
• Lichamelijke activiteit: regelmatige lichaamsbeweging kan het risico op bepaalde kankersoorten verminderen. Streef naar minstens 150 minuten matige of 75 minuten intensieve inspanning per week.
• Alcoholgebruik: het beperken van alcoholconsumptie kan het risico op mond-, keel-, darm-, lever- en borstkanker verminderen.
• Zonbescherming: bescherming van de huid tegen zonlicht kan het risico op huidkanker verminderen. Gebruik zonnebrandcrème met een hoge beschermingsfactor en vermijd zonnebanken.

Virussen en het kankerrisico

Bepaalde virussen worden in verband gebracht met een verhoogd risico op bepaalde soorten kanker. Deze virussen zijn onder andere:

• Humaan papillomavirus (HPV): geassocieerd met baarmoederhalskanker en kankers van hoofd en hals, anus, vulva, vagina en penis. Er is een vaccin beschikbaar ter bescherming tegen HPV-infectie.
• Hepatitis B en C: in verband gebracht met leverkanker.
• HIV: kan het risico op bepaalde lymfomen en sarcomen verhogen.

Andere risicofactoren

Aanvullende factoren die kunnen bijdragen aan het risico op kanker:

• Werk- en omgevingsfactoren: blootstelling aan kankerverwekkende stoffen in de omgeving of op de werkplek kan het risico op kanker verhogen. Asbest en bepaalde chemicaliën zijn in verband gebracht met diverse vormen van kanker.
• Verminderde immuniteit: personen met een verzwakt immuunsysteem hebben een hoger risico op bepaalde kankers.
• Voorstadia van kanker: sommige aandoeningen of syndromen kunnen in de loop van de tijd overgaan in een kwaadaardige aandoening, wat nauwlettende medische follow-up vereist.

Kanker: voorkómen staat voorop

Het begrijpen van de risicofactoren voor kanker kan je helpen keuzes te maken over je levensstijl en zo stappen te zetten om het risico voor jezelf en je gezin te verlagen. Door gezondere gewoonten aan te nemen, schadelijke invloedssferen en agentia te vermijden, en door vaccinaties en regelmatige screenings, kun je actief de kans op het ontstaan van kanker verminderen.

Als je iets abnormaals opmerkt, zoals verandering van ontlasting, een opgezwollen lymfeklier, een knobbel in je borst of veranderingen in je menstruatiecyclus, STEL HET NIET UIT! Laat je zo snel mogelijk onderzoeken.

Vroege herkenning en regelmatige screenings zijn cruciaal om kanker in een vroeg stadium op te sporen, wat de kans op succesvolle behandeling vergroot.

Als kanker zich al heeft ontwikkeld, ben je te laat met alleen levensstijlaanpassingen; dan kan alleen oncologische behandeling helpen, wat chirurgie, chemo- en bestralingstherapie kan omvatten. Als je deze fase hebt doorgemaakt, zijn revalidatiebehandelingen en regelmatige controleonderzoeken noodzakelijk.