Hoog cholesterolniveau – nuttige informatie

Cholesterol is een verbinding die in elke menselijke en dierlijke cel voorkomt. Het speelt een rol in de opbouw van celmembranen, is een bestanddeel van galzouten en vormt het uitgangsmateriaal voor de aanmaak van veel hormonen.

Je neemt cholesterol op via voeding (ook sommige planten bevatten het), maar het grootste deel wordt in je lever aangemaakt.

Bij routinelaboratoriumonderzoeken worden doorgaans drie typen onderscheiden: totaal cholesterol, HDL- en LDL-cholesterol.

LDL-cholesterol (low density lipoproteïne) transporteert cholesterol naar de cellen, waar het gebruikt wordt voor hun functie.

HDL-cholesterol (high density lipoproteïne) is ook een transportmolecuul dat overtollig cholesterol uit het bloed opneemt en terugvoert naar de lever.

Hieruit blijkt dat zowel LDL als HDL wezenlijk belangrijk zijn voor het lichaam.

Wat is belangrijk om te weten over een hoog cholesterolniveau?

Vroeger werd LDL-cholesterol het "slechte" cholesterol genoemd omdat men dacht dat juist dit zich afzet in de wanden van bloedvaten en aderverkalking veroorzaakt. Daarom schrijven artsen bij zelfs minimale verhoging van LDL vaak zonder meer cholesterolverlagende medicijnen voor. Deze middelen veranderen niet wezenlijk de onderliggende situatie, maar kunnen wel bijwerkingen geven.

HDL-cholesterol werd het "beschermende" of "goede" cholesterol genoemd, omdat het overtollig cholesterol opneemt en zo het hart- en vaatstelsel beschermt tegen afzettingen.

Intussen is duidelijk geworden dat het niet het vaak bekritiseerde LDL zelf is dat verantwoordelijk is voor aderverkalking, maar zijn door oxidatieve stress beschadigde afgeleide vorm. Dit gemodificeerde molecuul kan door de vaatwand heen dringen en zich ophopen tussen de binnenste en middelste laag van de vaatwand. Het immuunsysteem van het lichaam valt deze afzetting aan en zo groeit deze steeds verder; er ontstaat een ontstekingsproces in de vaatwand dat problemen veroorzaakt.

De oxidatieve omzetting van LDL-cholesterol wordt veroorzaakt door overmatige koolhydraatinname!

Tegenwoordig is het oude idee verworpen dat een hoog cholesterolniveau vooral door te veel vetinname wordt veroorzaakt. Het is duidelijk een voedingsfout die samenhangt met koolhydraten, insuline en insulineresistentie.
Door voortdurende suikerafbraak raken de mitochondriën beschadigd, ontstaan er veel vrije radicalen en onder invloed daarvan ontstaat geoxideerd cholesterol. En dat molecuul vervult niet langer een ondersteunende functie voor cellen; het gaat door de binnenste laag van de vaatwand heen en hoopt zich op tussen de cellagen van de vaatwand.

Het is dus niet het hoge cholesterolniveau zelf dat het risico op aderverkalking vergroot, maar de overvloed aan koolhydraten en de oxidatieve stress die het LDL-molecuul beschadigt en vernietigt.

Welke complicaties kan een hoog cholesterolniveau hebben?

Een hoog cholesterolniveau veroorzaakt pas problemen wanneer de oxidatieve stress hoog is en daarmee het gehalte aan geoxideerd (beschadigd) LDL stijgt. In onze gezondheidszorg wordt het geoxideerde LDL momenteel doorgaans niet routinematig met laboratoriumtests gemeten.

Een hoog gehalte aan geoxideerd LDL leidt in de vaatwand tot de vorming van plaques die de diameter van het bloedvat vernauwen. Nog ernstiger is dat bij sommige plaques een ontstekingsproces ontstaat dat als een "tijdbom" kan fungeren: het kan op elk moment "openbarsten" en tot een ernstige conditie leiden.

1. Hartinfarct
2. Beroerte (stroke)
3. Perifeer arterieel vaatlijden (PAD) – dit kan zelfs tot amputatie leiden.
4. Nierschade en extreem hoge bloeddruk.

Methoden om een hoog cholesterolniveau te verlagen

Tegenwoordig proberen artsen meestal met medicijnen.

Ze schrijven statines voor; dit zijn op recept verkrijgbare cholesterolverlagende middelen. Deze lossen echter niet de levensstijl- en voedingsfouten op die het hoge cholesterol veroorzaken.
Een hoog cholesterolniveau is een signaal van je lichaam dat iets niet in orde is. Het waarschuwt dat de samenstelling van je voeding slecht is en dat je te vaak en te veel koolhydraten consumeert, wat oxidatieve stress veroorzaakt.
Cholesterolverlagende medicijnen behandelen de oorzaak niet, maar schakelen het waarschuwingssignaal uit. Het is alsof je thuis, als de brandmelder afgaat, niet op zoek gaat naar het vuur en het blust, maar de melder neerhaalt.

Medicijnen helpen minder dan het veranderen van je gewoonten. Let op het volgende:

1. Dieet aanpassen – Een dieet met een minimaal koolhydraatgehalte is het belangrijkste. Met de juiste voeding kan het cholesterolniveau binnen enkele weken veranderen.
2. Regelmatige lichaamsbeweging
3. Stressmanagement
4. Optimaliseren van de balans tussen omega-3 en omega-6 vetzuren
5. Vitamine C en E
6. Kruiden zoals gember, brandnetel, kurkuma en knoflook kunnen helpen het cholesterol te verlagen.
7. Alcoholgebruik: hoewel sommige gegevens suggereren dat kleine hoeveelheden alcohol (maximaal twee keer per week gelijk aan 1,5 dl wijn per keer) kunnen bijdragen aan een lagere cholesterolwaarde, delen andere medische groepen deze mening niet vanwege de schadelijke effecten van alcohol en raden alcohol niet aan als middel om cholesterol te verlagen.

Welke vormen van beweging helpen?

Het is aangetoond dat regelmatige lichaamsbeweging helpt het cholesterol te verlagen. Het verbetert de bloedcirculatie en helpt een ideaal lichaamsgewicht te bereiken. De volgende vormen van beweging worden aanbevolen:

1. 1. Cardio – langzame of matige "aerobe" oefeningen zoals wandelen, joggen, hardlopen, fietsen en zwemmen helpen het cholesterol te verlagen. Bij zulke trainingen stijgt de hartslag, wat de conditie en elasticiteit van de bloedvaten en de algehele bloedcirculatie verbetert. Minimaal 150 minuten per week bij lage intensiteit of 75 minuten bij hoge intensiteit is aanbevolen.
   2. Krachttraining verhoogt de spiermassa en verbetert daarmee de stofwisseling. Minimaal 2-3 keer per week is nodig.
   3. Yoga, tai chi verminderen stress en verbeteren de bloedcirculatie.

Enkele cholesterolverlagende voedingsmiddelen

1. 1. Gember: De in gember aanwezige stof gingerol kan helpen het cholesterol te verlagen en verbetert de bloedcirculatie. Gember heeft ontstekingsremmende en antioxiderende effecten. Gember bevat hartbeschermende verbindingen die door hun cholesterolverlagende werking helpen voorkomen dat slagaders verstopt raken en dat plaques zich ophopen. Een in 2000 in The Journal of Nutrition gepubliceerde studie stelde vast dat gemberextract het bloedcholesterol- en triglycerideniveau kon verlagen, evenals LDL-geassocieerde vetperoxiden en LDL-aggregatie.
   2. Brandnetel: De flavonoïden in brandnetel kunnen helpen het cholesterol te verlagen en verbeteren de bloedcirculatie.
   3. Kurkuma: Kurkuma is een populair kruid in de Indiase en ayurvedische keuken. De belangrijkste polyfenol van kurkuma is curcumine, die al lang bekendstaat om zijn hartbeschermende werking. Kurkuma-extract heeft LDL-verlagende eigenschappen en kan plaques in de slagaders helpen oplossen. Een studie uit 2011 in Molecular Nutrition & Food Research concludeerde dat kurkuma het cholesterol kan verlagen en vroege atherosclerotische veranderingen kan onderdrukken, beter dan de cholesterolverlagende medicatie lovastatine. Daarnaast suggereert een studie uit 2006 bij muizen dat curcumine kan helpen voorkomen dat slagaders dichtslibben.
   4. Knoflook: De stof allicine in knoflook kan helpen het cholesterol te verlagen en verbetert de bloedcirculatie. Knoflook wordt gezien als een van de beste voedingsmiddelen omdat het de slagaders als het ware schoonmaakt. Talrijke studies tonen aan dat knoflook helpt hartziekten te voorkomen, de bloeddruk verlaagt en het proces van arteriële verkalking vertraagt. Een studie concludeerde dat knoflook de vestiging van plaques in de slagaders kan verhinderen. In 1997 meldden klinische onderzoeken in het tijdschrift Nutrition dat knoflook een positieve invloed heeft op de preventie en behandeling van arteriële verkalking. Een studie uit 1999 stelde bovendien vast dat door het bloedverdunnende effect knoflook het risico op beroerte en hartaanval met meer dan 50% kan verminderen.
   5. Citroen: Als je 's ochtends citroenwater drinkt, is dat goed voor je gezondheid en je hart. Citroen staat bekend als cholesterolverlagend en beschermt tegen oxidatieve schade aan de slagaders. Citroen is een uitstekende bron van vitamine C, een antioxidant. Hoge dosissen vitamine C versterken de slagaders, verlagen het totale cholesterolniveau, verhogen het aandeel HDL (high density lipoproteïne), remmen bloedplaatjesaggregatie en verminderen ontsteking.
   6. Lijnzaad: Lijnzaad is een andere belangrijke hartbeschermende voeding. Gemalen lijnzaad is een uitstekende bron van alfa-linoleenzuur, een omega-3-vetzuur dat ontsteking en bloeddruk kan verlagen. Een studie in Atherosclerosis (1997) vond dat lijnzaad de aortische atherosclerose bij konijnen met 46% verminderde. De onderzoekers concludeerden dat matige toevoeging van lijnzaad een effectieve behandeling kan zijn om atherosclerose bij hypercholesterolemie te verminderen.
   7. Sesamzaad: Een drie maanden durend onderzoek bij muizen (Journal of Medicinal Food 2006) suggereert dat sesamolie (olie gewonnen uit sesamzaad) door het vetzuurgehalte atheromatosevorming effectief vermindert, het bloedcholesterol verlaagt en ook triglyceriden en LDL-cholesterol reduceert.

+1 suggestie om cholesterol te verlagen: schakel over op een koolhydraatvrij dieet!

Vraag bij het samenstellen van zo'n dieet om hulp van een specialist!