Het belang van revalidatie – gesprek met sportfysiotherapeut Hepp Gréta

Dr. Zátrok Zsolt (ZZs): Wat is je officiële opleiding? Waar houd je je mee bezig?

Hepp Gréta (HG): Volgens mijn Italiaanse diploma ben ik officieel sportfysiotherapeut; thuis wordt dat geaccepteerd als revalidatiespecialist of bewegings­therapeut.

ZZs: Je hebt in Italië gestudeerd en daar ook je praktische ervaring opgedaan. Ik ken een paar Italiaanse specialisten in sportrevalidatie en je zou kunnen zeggen dat de omstandigheden daar anders zijn. Waarom ben je teruggekomen? Wat heb je meegenomen? Wat kun je hier toepassen?

HG: In Italië krijgt preventie en revalidatie een enorme rol bij sporters. Teams hebben meerdere bewegings- en fysiotherapeuten die samenwerken met de coaches. Daarnaast zijn er sportrevalidatiecentra waar na orthopedische ingrepen direct een professionele, veilige en tegelijk zo snel mogelijke revalidatie kan starten. Voor een sporter telt tijd: hoe langer je uit de training bent, hoe meer de spierconditie achteruitgaat.

Thuis ontbreekt in veel gevallen die vroege revalidatie; soms krijgen sporters in het ziekenhuis één of twee oefeningen mee. Meestal begint de fysiotherapie pas na het verwijderen van de hechtingen. Bij mij komen sporters vaak pas 3–6 maanden later met problemen: hun spierkracht is nog niet op peil, spieren ontwikkelen zich niet goed, ze hebben pijn of zijn bang weer te gaan hardlopen. Natuurlijk kun je ook dan helpen, maar het zou beter zijn als ze zo vroeg mogelijk om hulp vragen.

ZZs: Bewegingsrevalidatie raakt zowel amateur- als topsporters, maar niet alleen hen. Welke hulp kunnen mensen van jou krijgen?

HG: Voor profs, die van de sport leven, is kwalitatief, volledige en zo snel mogelijke herstel erg belangrijk. Dat bereik je alleen met actieve revalidatie en zeker niet met bedrust. Je moet ook revalideren als een been in het gips zit! Daar zijn moderne medische technologie-apparaten voor. Zo kun je bijvoorbeeld het dunner worden van niet-actieve spieren verminderen en het vastgroeien van bindweefselstructuren tegengaan. Daardoor winnen we later veel tijd.

Amateurs hebben misschien niet dezelfde financiële druk, maar voor hen is het uitvallen ook een groot verlies. Een amateur kan minder tijd aan training besteden, dus zijn progressie is trager. Als hij door een blessure weken mist, kan dat een heel seizoen verknoeien. Door het herstel te versnellen kun je die schade beperken.

Voor de gewone persoon maakt het ook uit wanneer hij weer arbeidsgeschikt is. Als de revalidatie niet goed is en men met pijn en bewegingsbeperkingen moet terugkeren naar werk, kan hij zijn taken niet goed uitvoeren. Kortom, voor niemand is het onbelangrijk hoe het herstel verloopt.

ZZs: Er bestaan veel apparaten die revalidatie ondersteunen. Heb jij zulke apparatuur? Welke is je favoriet en waarom?

HG: Ja. In bewegingsrevalidatie kunnen spierstimulatoren zeer effectief worden ingezet; die gebruik ik het vaakst. Ik raakte met de techniek vertrouwd tijdens mijn tijd in Italië; we deden veel onderzoek met het apparaat bij revalidatie van voorste kruisbandletsels. Ik heb zelfs zelf het trainingsprogramma doorlopen! Vier jaar daarvoor had ik ook een voorste kruisbandoperatie, en ik was benieuwd of na al die jaren het apparaat mijn geopereerde been nog kon verbeteren. Het werkte heel goed voor mij en de resultaten van ons onderzoek waren ook heel positief!

Het meest gebruik ik de stimulator wanneer na een operatie het betreffende been nog niet bewogen mag worden, maar de spieren toch prikkels nodig hebben. Vaak gebruik ik het met hogere intensiteit ook tijdens actieve oefeningen, wanneer de kracht van een bepaalde spier achterblijft bij de rest.

ZZs: Veel sporters lijden aan chronische pijn en denken vaak dat dat een normaal gevolg is van intensieve trainingen. Kom je zulke gevallen vaak tegen?

HG: Zeker, dat komt veel voor! De meest voorkomende oorzaak is onjuiste belasting of slecht opgebouwde training. Vaak kennen sporters hun grenzen niet en krijgen ze geen feedback over disfuncties (slecht uitgevoerde bewegingen). Dat kan later leiden tot chronische pijnklachten.

Wie dagelijks 3–4 uur rent, fietst of traint, zet zijn gewrichten en banden zwaar onder druk. Als het lichaam niet goed wordt voorbereid, ontstaan vaak gewrichtsinstabiliteiten of overbelasting van bindweefsel. Chronische pijn aan de achillespees, de plantaire fascie, en knie- of heupgewrichten komt veel voor.

Dergelijke klachten zouden echter voorkomen kunnen worden als we de nadruk op preventie leggen: statusbeoordeling, op basis daarvan individuele trainingsschema's, het aanvullen van tekortkomingen en adequate regeneratie. Wie efficiënt met zijn tijd wil omgaan, kan ook kiezen voor het gebruik van spierstimulatieapparaten, omdat die zowel de warming-up als het herstel effectiever maken!

ZZs: Wat zijn de meest voorkomende klachten waarmee mensen bij jou komen?

HG: Meestal komen sporters met knie- en enkelproblemen. Het komt vaak voor dat ze aankomen met chronische pijn, maar veel mensen vragen mijn hulp om na een operatie zo snel en veilig mogelijk weer te herstellen en aan de training te kunnen deelnemen. In dergelijke gevallen zijn sportspecifieke oefeningen onmisbaar! Ik behandel een hardloper heel anders dan een handballer.

ZZs: Wat was je moeilijkste geval?

HG: Moeilijk vind ik iemand die niet met mij wil samenwerken. Ik had eens een sporter die erdoor werd gedwongen om te komen. Helaas konden we niet vooruitgang boeken omdat hij zijn thuistaken niet deed of niet zo vaak als nodig was. Na een paar sessies zag ik geen zin meer in verder samenwerken, want dat is voor geen van beide partijen goed!

ZZs: Waar ben je het meest trots op?

HG: Ik ben het meest trots dat veel van mijn sporters (voornamelijk voetballers, handballers, volleyballers) na revalidatie succesvoller werden in hun sport dan vóórheen!

ZZs: Hoe kan men je bereiken? Via Facebook: Hepp Gréta pre- en revalidatietrainer.

ZZs: Ik wens je succesvol revalidatiewerk!

HG: Hartelijk dank!