De rol van fysiotherapie in het herstel
Veel mensen met musculoskeletale klachten nemen contact met mij op. Vaak merk ik dat de meesten hopen op een geneesmiddel of een operatie die hun klachten onmiddellijk oplost. Zoiets bestaat echter niet. Sterker nog: ik ben ervan overtuigd dat in veel gevallen de fysiotherapie de meest effectieve oplossing kan zijn. In dit artikel wil ik uitleggen waarom ik vaak fysiotherapie aanbeveel en hoe het je kan helpen bij je herstel.
Waarom raad ik fysiotherapie aan?
Bij mensen met musculoskeletale problemen zie ik vaak dat patiënten vasthouden aan medicijnen en operaties, omdat ze graag willen dat "iemand het probleem voor hen oplost".
De klachten zouden vaak effectief behandeld kunnen worden met fysiotherapie, een veilige en natuurlijke manier van genezing. Hiervoor is het echter nodig dat de patiënt erkent dat ook hij of zij zelf iets moet doen om de gezondheid terug te krijgen — het is niet genoeg te wachten op een wonder van anderen.
Fysiotherapie behandelt niet alleen de symptomen, maar pakt de wortel van het probleem aan. Bijvoorbeeld: chronische lage rugpijn kan worden opgelost, zelfs als een MRI een (niet uitgepuilde) hernia toont. In zulke gevallen wordt doorgaans geen onmiddellijke operatie aanbevolen, maar een reeks fysiotherapeutische behandelingen voorgeschreven.
Binnen een paar (meestal 3-4) maanden kunnen gerichte oefenprogramma's en aanvullende fysische therapieën de pijn aanzienlijk verminderen en operaties voorkomen.
Bij welke gezondheidsproblemen raad ik fysiotherapie aan?
Er zijn veel aandoeningen waarbij fysiotherapie uitzonderlijk nuttig kan zijn. Ik wil graag de belangrijkste gebieden toelichten waar fysiotherapie significante verbetering kan brengen:
Musculoskeletale problemen
Een van de meest voorkomende gebieden waarvoor ik fysiotherapie aanbeveel, is de behandeling van diverse bewegingsapparaatklachten. Bijvoorbeeld chronische artritis. Naast medicamenteuze behandeling verbetert de combinatie van fysische therapieën (ultrageluid, softlaser, magnetotherapie, microstroom en interferentie) na drie maanden merkbaar de beweeglijkheid van de gewrichten en vermindert de pijn.
Rug- en nekklachten
De moderne levensstijl leidt helaas vaak tot rug- en nekproblemen. Bij een jonge IT-patiënt hinderde de regelmatige nekpijn zelfs zijn werk. Tijdens de fysiotherapeutische behandelingen leerde hij de juiste houding en oefeningsreeksen waarmee hij het terugkeren van klachten kan voorkomen.
Pediatrische gevallen
Bij de behandeling van kinderen toont fysiotherapie uitstekende resultaten, bijvoorbeeld bij cerebrale parese. Regelmatige fysiotherapie (zoals oefentherapie, drempelwaarde stimulatie (TES) en spierstimulatie in combinatie) kan de bewegingscoördinatie en het vermogen tot zelfstandig bewegen aanzienlijk verbeteren.
Klachten tijdens de zwangerschap
Tijdens de zwangerschap hebben veel moeders last van lage rugpijn en verzwakte bekkenbodemspieren. Voor hen kunnen speciale oefenreeksen worden aanbevolen. De gerichte oefeningen verlichten niet alleen rugpijn, maar versnellen ook het herstel na de bevalling. Tijdens de zwangerschap zijn fysische behandelingen zoals spierstimulatie, softlaser en magnetotherapie vanwege de bescherming van de foetus niet toepasbaar, dus zwangere vrouwen moeten het met de oefeningen doen.
Ademhalingsproblemen
Bij astma en andere ademhalingsproblemen kunnen ademhalingstechnieken zeer nuttig zijn. Ze kunnen de frequentie en ernst van aanvallen aanzienlijk verminderen.
Blessures bij sporters
Fysiotherapie speelt een sleutelrol bij de behandeling van sportblessures. Voor actieve sporters is een snelle terugkeer naar training cruciaal, omdat de spierkracht snel kan afnemen tijdens de gedwongen rustperiode na een blessure.
Daarom zijn, naast rustige oefenbewegingen, ondersteunende behandelingen zoals softlaser, microstroom, interferentie, ultrageluid en Bemer heel belangrijk. Het verlies van spierkracht kan worden tegengegaan, vertraagd of zelfs omgekeerd met gerichte spierstimulatie (EMS en NMES).
Neurologische aandoeningen
Na een beroerte of andere neurologische problemen is fysiotherapie een onmisbaar onderdeel van revalidatie. De belangrijkste onderdelen van post-stroke revalidatie zijn bewegings- en elektrische stimulatietherapie. Deze ondersteunen neuroplasticiteit, oftewel het "herbedraden" van hersenverbindingen. Fysiotherapie helpt basale bewegingsfuncties terug te winnen, verbetert het evenwichtsgevoel en ondersteunt het opnieuw zelfstandig leren functioneren.
Werkgerelateerde klachten
Bij kantoorwerkers komen repetitieve belastingblessures en klachten door een slecht ingerichte werkplek vaak voor (bijvoorbeeld tech-back). Bij deze patiënten helpt fysiotherapie niet alleen bij het behandelen van symptomen, maar leert het hen ook de juiste werkmethoden. Overbelastingsklachten aan gewrichten, ligamenten en spieren door herhaalde bewegingen kunnen met ontstekingsremmende middelen zoals ultrageluid, microstroom, softlaser en Bemer worden behandeld.
Stress en angst
Weinigen weten dat fysiotherapie ook effectief kan zijn bij de lichamelijke symptomen van stress en angst. Ontspanningstechnieken en gerichte oefeningen kunnen helpen om lichamelijke spanning los te laten, wat vaak leidt tot vermindering van mentale klachten.
Hoe past fysiotherapie in het genezingsproces?
Als arts geloof ik in een holistische benadering van genezing. Fysiotherapie speelt daarin een sleutelrol.
Bijvoorbeeld: bij een patiënt die een beroerte heeft doorgemaakt, begint de fysische therapie al tijdens de ziekenhuisopname. Thuis mag de revalidatie NIET WORDEN GESTOPT. Veel mensen denken dat enkele dagen in het ziekenhuis genoeg zijn... Bij een beroerte moet de revalidatie na thuiskomst nog maanden, vaak langer dan een jaar, worden voortgezet.
Er is een oefentherapeut en een fysisch-therapeut nodig die, in nauwe samenwerking met de patiënt en het gezin, een therapeutisch plan opstellen om te helpen de bewegingsvaardigheid terug te krijgen.
Productaanbeveling: fysiotherapeutische apparaten
De meeste fysische therapiemethoden bieden een causale behandeling, dat wil zeggen dat ze de "wortel" van de klacht aanpakken en deze blijvend kunnen opheffen. Ze worden vooral gebruikt voor pijn, ontstekingen en klachten van musculoskeletale oorsprong.
Wat doet de fysiotherapeut en hoe helpt hij jou?
De fysiotherapeut is de "sleutel" in het revalidatieproces. De arts en de ziekenhuisprofessionals verhelpen levensbedreigende situaties of verminderen acute klachten. Maar wanneer de patiënt naar huis gaat, kunnen zij het verdere werk niet doen.
Vanaf dat moment hoort de patiënt in de handen van de fysiotherapeut te komen, die:
- je toestand grondig beoordeelt en een reeks oefeningen samenstelt zodat je geleidelijk het niveau van vóór de ziekte kunt hervinden.
- deze oefeningen moet je zelf herhalen, en wel steeds meer naarmate de dagen vorderen — ook als de oefentherapeut er niet is.
- de therapeut (en de behandelend arts) kan thuis medische hulpmiddelen aanbevelen waarmee je de effectiviteit van de oefentherapie kunt vergroten en het herstel kunt versnellen (bijvoorbeeld spierstimulator, ultrageluid, magnetotherapie, Bemer, softlaser, enz.).
- de fysiotherapeut komt niet dagelijks op bezoek! In het begin moet je elkaar om de 2-3 weken zien, en later steeds minder vaak, zodat hij kan beoordelen hoeveel je bent verbeterd met de thuisoefeningen en nieuwe taken kan geven of de apparaattherapie kan aanpassen. Binnen enkele maanden leidt dit je geleidelijk uit het probleem.
Wat is jouw rol in het herstel?
Als arts merk ik dat degenen die herstellen en van hun klachten verlost raken, degenen zijn die de taak begrijpen en actief deelnemen aan het therapeutische proces.
Jouw rol is bijzonder belangrijk, want noch de arts noch de therapeut kan de oefeningen voor jou doen.
Door regelmatig en geleidelijk de oefentherapie en fysische behandeling uit te voeren, ontstaan er langzame maar blijvende veranderingen in je lichaam — hiermee wordt de kern van het probleem "uitgerukt", oftewel de onderliggende oorzaak wordt opgeheven. Daarom keren de klachten niet terug.
Samenvatting en vooruitzicht
Als arts sta ik erop dat fysiotherapie en de therapeut die deze begeleidt een uiterst waardevol onderdeel en speler zijn in het genezingsproces. Mijn ervaring is dat patiënten die fysiotherapeutische behandelingen serieus nemen en samenwerken met de therapeut vaak operaties kunnen vermijden en blijvende verbetering kunnen bereiken.
Onthoud dat herstel het resultaat is van gezamenlijk werk, waarin jij, de behandelend arts en de fysiotherapeut elk een rol hebben. Als je onze instructies opvolgt en actief deelneemt aan de therapie, vergroot je de kans op herstel aanzienlijk.
Ik hoop dat dit artikel je heeft geholpen de rol en het belang van fysiotherapie in het genezingsproces te begrijpen.
